I SA/Wa 1733/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 485/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 4 000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego S. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE S. S. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 485/17, mocą którego Sąd wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. nr hip. [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazał, że mimo upływu terminu do wydania decyzji i skierowanych do organu wezwań do wykonania wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny, zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zauważył, że nadal gromadzi materiał dowodowy. W sprawie zachodzi bowiem jeszcze konieczność wykreślenia na zdjęciach lotniczych (przesłanych przez Wojskowe Biuro Historyczne) z lat 1947-1960 granic dawnej nieruchomości hipotecznej, o czym pismem z [...] stycznia 2021 r. poinformowano pełnomocnika skarżącego. Prezydent zauważył również, że w dniu [...] lipca 2021 r. powziął informację o zgonie jednej ze stron postępowania, wobec czego wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego o odpis aktu zgonu oraz wezwał pełnomocnika do złożenia dokumentu potwierdzającego następstwo prawne po zmarłej. Jednocześnie pouczono pełnomocnika skarżącego, że w przypadku nienadesłania żądanych dokumentów, postępowanie niniejsze zostanie zawieszone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 485/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę skarżącego na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 19 grudnia 2017 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi w dniu 14 marca 2018 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 16 lipca 2018 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi grzywny, tj. do 15 listopada 2021 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącego z [...] kwietnia 2021 r., którym wezwał Prezydenta do wykonania wyroku z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 485/17. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 19 grudnia 2017 r., okoliczność że jest to już trzecia skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z 21 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1579/18 wymierzono grzywnę w wysokości 500 zł, zaś wyrokiem z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 293/20 wymierzono grzywnę w wysokości 2000 zł) oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 4000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie ww. wyroku. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem od otrzymania w dniu 14 marca 2018 r. odpisu prawomocnego wyroku z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 485/17, organ podejmował nieliczne czynności w sprawie i to w dużych odstępach czasu. I tak w 2018 r. swoje czynności Prezydent ograniczył właściwie do wystosowywania do pełnomocnika skarżącego wezwań o nadesłanie dokumentów związanych ze złożonym wnioskiem o odszkodowanie oraz następstwem prawnym po byłym właścicielu gruntu (vide pisma z [...] marca 2018 r., z [...] sierpnia 2018 r., [...] września 2018 r.) oraz do wystąpienia w dniu [...] października 2018 r. do Sądu Rejonowego dla [...]-[...] w [...] o nadesłanie kopii wykazu hipotecznego działu I i II księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości (dokument ten wpłynął w dniu 23 listopada 2018 r.). Podobnie w 2019 r. podjęto tylko kilka czynności polegających na wystąpieniu do pełnomocnika skarżącego o nadesłanie dalszej dokumentacji potwierdzającej, kto był właścicielem gruntu przed jego przejęciem przez gminę (vide pisma z [...] i [...] kwietnia 2019 r.), a następnie wystąpiono do Ministerstwa Finansów o wskazanie, czy nieruchomość objęta była układem indemnizacyjnym (vide pismo z [...] lipca 2019 r.) oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy Mokotów o podanie daty budowy drogi gminnej na gruncie i przesłanie akt lokalizacyjnych (vide pismo z [...] lipca 2019 r.). Z kolei w 2020 r. zlecono jedynie wykonanie analizy geodezyjnej gruntu, która wpłynęła do organu w dniu 28 września 2020 r. Po tej dacie nie podjęto już żadnych czynności w sprawie i to mimo wymierzenia przez Sąd dwukrotnie grzywien w związku z niewykonaniem wyroku z 19 grudnia 2017 r. W tej sytuacji trudno uznać za usprawiedliwienie bezczynności organu wskazywaną w odpowiedzi na skargę konieczność wykonania przez biegłego geodetę opracowania geodezyjnego mającego na celu wkreślenie dawnej nieruchomości w obecne działki ewidencyjne, a także określenie obszaru powojennych inwestycji na nieruchomości - m.in. poprzez wkreślenie nieruchomości na zdjęcia lotnicze wykonane w latach 1954-1960, tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika, aby wykonanie takiej analizy zostało zlecone. W konsekwencji nie można przyjąć, że organ działał w toku postępowania wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że bezczynność organu po wydaniu ww. wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.