II FSK 1468/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka Sędziowie NSA Maciej Jaśniewicz WSA (del.) Marek Olejnik (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. G. i R. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 382/17 w sprawie ze skargi M. G. i R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 8 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2017 r. I SA/Ol 382/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. G. i R. G. (dalej : Skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Wskazał, że kwestią bezsporną jest, że Prezydent O. prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych przez siebie 3 tytułów wykonawczych z dnia 7 lutego 2017r. obejmujących należności z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego. Zawiadomieniem z dnia 13 lutego 2017r. organ ten dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienie to zostało doręczone Skarżącemu i organowi rentowemu. Podkreślił Sąd, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016r, poz. 599 ze zm., dalej "u.p.e.a."), zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Z uprawnienia tego Skarżący skorzystali wnosząc skargę na czynność egzekucyjną. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez "czynność egzekucyjną" rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, zarówno o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. W postępowaniu tym, bada się zgodność z przepisami prawa i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego i może dotyczyć tylko okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. W związku z powyższym, przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty odnoszące się do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktycznych podejmowanych już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także wydawanych w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie Skarżący nie wskazali sposobu naruszenia przez organ egzekucyjny zajęcia egzekucyjnego ze świadczenia emerytalnego określonego w art. 79 u.p.e.a. Powyższy wyrok Skarżący zaskarżyli w całości skargą kasacyjną, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz.1369 ze zm., dalej "p.p.s.a.") mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z uwagi na istotne naruszenie: a) art. 18 oraz art.33 §1 pkt 1, art.34 §4 oraz art.54 §1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art.50 §1 oraz art.64 §2 k.p.a. poprzez odstąpienie od podjęcia czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia treści żądań stron zawartych, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego uznania, że pismo to stanowi skargę na czynności egzekucyjne w rozumieniu art. 54 §1 u.p.e.a., podczas gdy pismo to w istocie zawierało zarzuty w rozumieniu art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a. b) art. 29 §1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym dotyczy również wierzyciela, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym; 2. art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie rozstrzygnięcia bez uwzględnienia wskazanych w petitum niniejszej skargi istotnych uchybień; 3. art. 141§4 p.p.s.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu przejawiającym się w postaci sformułowania treści uzasadnienia w sposób uniemożliwiający prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji stojących za odmową zakwalifikowania pisma skarżących z dnia 27.02.2017 r. jako zarzutów w rozumieniu art. 33 u.p.e.a. Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie na podstawie art.188 p.p.s.a. zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie postanowień obu instancji, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Jednocześnie Skarżący zrzekli się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Całość zarzutów kasacyjnych koncentruje się wokół błędnego, zdaniem autora skargi przyjęcia, że pismo z dnia 27 lutego 2017 r. nie stanowiło w istocie skargi na czynność egzekucyjną (art.54 u.p.e.a.) lecz zawierało zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art.33 u.p.e.a.), a dokładniej zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny, będący również wierzycielem, Prezydent O. w dniu 7 lutego 2017r. wystawił 3 tytuły wykonawcze obejmujące należności z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego. Zawiadomieniem z dnia 13 lutego 2017r. organ ten dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienie to zostało doręczone skarżącemu i organowi rentowemu. Skarżący w dniu 27 lutego 2017 r. złożyli pismo skierowane do Dyrektora Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miasta O. zatytułowane "Skarga na zawiadomienie o zajęciu świadczeń emerytalnych". W uzasadnieniu podkreślili, że w sposób niezgodny z prawem określono im wysokość podatków, a ponadto wnieśli o "naniesienie zmian w ewidencji". Ponieważ uzasadnienie skargi niewątpliwie nie wskazywało na to, że intencją Skarżących było wniesienie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, lecz wyrażenie swojej dezaprobaty wobec działań organu w ramach postępowania podatkowego, zasadnie organ przyjął jako decydującą treść wyrażoną w petitum pisma, które wskazywało, że mamy do czynienia ze skargą na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego (art.54 §1 u.p.e.a.). Również kolejne pisma Skarżących składane w ramach niniejszego postępowania do organu czy sądu administracyjnego wskazują, że skarga na czynności egzekucyjne była jedynie pretekstem do kwestionowania prawidłowości prowadzonych postępowań podatkowych i celem skarżących nie było formułowanie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art.33 u.p.e.a.). Biorąc powyższe pod uwagę również Sądowi pierwszej instancji nie można czynić zarzutu naruszenia art.134 §1 oraz art.141 §4 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie, że Skarżącym w istocie chodziło o wniesienie zarzutów egzekucyjnych, a nie skargi na czynność egzekucyjną. Za niezasadne należało uznać także w konsekwencji zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art.50 §1 oraz art.64 §2 k.p.a., a w efekcie także art. 18 oraz art.33 §1 pkt 1, art.34 §4 oraz art.54 §1 pkt 1 u.p.e.a. Bezskuteczny okazał się także zarzut naruszenia art.151 oraz art.145 §1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. w związku z art. 29 § 1u.p.e.a. przez błędną wykładnię art.29 §1 u.p.e.a., bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny, ani nie dokonywał jego wykładni, ani nie stosował tego przepisu. Uwzględniając całość przytoczonej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.