I OZ 589/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Po 22/21 o zwrocie nienależnie uiszczonej opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 (sto) złotych, stanowiącej nadpłatę opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi I. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z 6 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Po 22/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej Sąd I instancji) oddalił skargę I. M. (dalej Skarżąca) na postanowienie Wojewody [...] z 23 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości. Wnioskiem z 31 maja 2021 r. Skarżąca wniosła o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zapadłego wyroku. W tym samym dniu B. B. (dalej siostra Skarżącej) nie będąca stroną postępowania sądowego również wniosła o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zapadłego wyroku oraz o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Od ww. wniosków Skarżąca 31 maja 2021 r. uiściła na konto Sądu I instancji dwie opłaty kancelaryjne, w łącznej wysokości 200 (2x100) złotych. Jedna opłata została uiszczona tytułem wniosku Skarżącej, a druga z opłat w imieniu siostry Skarżącej. Następnie Sąd I instancji, postanowieniem z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Po 22/21 odmówił siostrze Skarżącej sporządzenia i doręczenia uzasadnienia zapadłego wyroku. Jednocześnie Sąd I instancji postanowieniem z tej samej daty odrzucił wniosek siostry Skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zapadłego wyroku. Zażalenie na postanowieniem Sądu I instancji o odmowie sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku siostrze Skarżącej wniosła zarówno Skarżąca, jak i jej siostra. Zarządzeniem z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Po 22/21 Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu orzeczono o zwrocie Skarżącej nienależnie uiszczonej opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 (sto) złotych, stanowiącej nadpłatę opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu zarządzenia Sąd I instancji wskazał, że Skarżąca 31 maja 2021 r. uiściła na konto Sądu I instancji dwie opłaty kancelaryjne od wniosków o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, w łącznej wysokości 200 (2x100) złotych. Jedna opłata została uiszczona tytułem wniosku Skarżącej, a druga z opłat w imieniu siostry Skarżącej. Sąd zaznaczył, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U z 2019, poz. 1090) prawidłowa wysokość opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem wynosiła 100 (sto) złotych. W związku z powyższym, zdaniem Sądu I instancji, powstałą różnicę pomiędzy opłatą uiszczoną, a opłatą należną należało zwrócić Skarżącej. Wnioskiem z 21 września 2021 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 10 sierpnia 2021 r. Wraz z wnioskiem Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie. W uzasadnieniu zażalenia wniosła o jego uchylenie i zawieszenie decyzji o zwrocie ww. opłaty do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zażaleń od postanowienia Sądu I instancji z 15 czerwca 2021 r., którym odmówiono siostrze Skarżącej sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku. Zaznaczyła, że wydane zarządzenie jest przedwczesne. Jednocześnie wniosła o zwrot wpisu od zażalenia tj. kwoty 100 (sto) złotych, którą uiściła 20 września 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 23 listopada 2021 r., sygn. akt I OZ 468/21 oddalił zażalenia Skarżącej oraz jej siostry od postanowienia Sądu I instancji z 15 czerwca 2022 r. o odmowie sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku (na wniosek siostry Skarżącej). Postanowieniem z 29 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Po 22/21 - Sąd I instancji przywrócił Skarżącej termin do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 sierpnia 2021 r. o zwrocie nienależnie uiszczonej opłaty kancelaryjnej. Następnie Sąd I instancji, pismem z 12 sierpnia 2022 r. - zwrócił się do Skarżącej, czy w związku z oddaleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny zażaleń od postanowienia Sądu I instancji z 15 czerwca 2021 r., podtrzymuje swoje zażalenie na zarządzenie z 10 sierpnia 2021 r. o zwrocie nienależnie uiszczonej opłaty kancelaryjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem uznania że je podtrzymuje. Powyższe wezwanie Sądu I instancji pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi Skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem rozpoznawania przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zażalenie Skarżącej na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 sierpnia 2021 r., którym zarządzono o zwrocie Skarżącej nienależnie uiszczonej opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 (sto) złotych, stanowiącej nadpłatę opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej "P.p.s.a." strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 P.p.s.a.). Stosownie do art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Zgodnie z art. 234 § 2 P.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. W myśl natomiast § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 czerwca 2019 r. (Dz. U z 2019, poz. 1090) w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych, opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 złotych. Zgodnie natomiast z art. 225 P.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi, a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. W niniejszej sprawie zostały złożone dwa wnioski o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Jeden złożyła Skarżąca, natomiast drugi złożyła jej siostra - nie będąca stroną postępowania sądowego. Od ww. wniosków Skarżąca 31 maja 2021 r. uiściła na konto Sądu I instancji dwie opłaty kancelaryjne, w łącznej wysokości 200 (2x100) złotych. Jedna opłata została uiszczona tytułem wniosku Skarżącej, a druga z opłat w imieniu siostry Skarżącej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do zasady prawidłowo zarządzeniem z 10 sierpnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu uznał, że jedna z dwóch opłat kancelaryjnych uiszczonych przez Skarżącą w kwocie 100 złotych, w związku ze złożonymi w sprawie wnioskami o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku (wniosek Skarżącej i wniosek jej siostry) jest opłatą nienależną i zarządził jej zwrot na podstawie art. 225 P.p.s.a. Zauważyć jednak należy, że ww. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I zapadło przedwcześnie, na co słusznie wskazała Skarżąca w złożonym zażaleniu. Jak wynika bowiem z akt sądowych sprawy - Sąd I instancji postanowieniem z 15 czerwca 2022 r., na skutek wniosku siostry Skarżącej - orzekł o odmowie sporządzenia i doręczenia jej uzasadnienia zapadłego wyroku. Od powyższego postanowienia Skarżąca, jak i jej siostra wniosły zażalenie (odpowiednio 28 lipca 2021 r. i 9 sierpnia 2021 r. – wpływ tego drugiego zażalenia do Sądu 11 sierpnia 2021 r.). Zaskarżone zarządzenie zapadło zatem przedwcześnie, a to z uwagi na jego wydanie przed rozpoznaniem ww. zażaleń przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z 23 listopada 2021 r., sygn. akt I OZ 468/21, je oddalił. Jednakże, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ustalonym stanie faktycznym sprawy - uchybienie Sądu I instancji pozostaje bez wpływu na wynik postępowania zażaleniowego, a uchylenie zaskarżonego zarządzenia byłoby bezcelowe. Odnosząc się do wniosku Skarżącej o zwrot wpisu od zażalenia wskazać należy, że niniejsze zażalenie jest wolne od wpisu, gdyż dotyczy zarządzenia wydanego w przedmiocie kosztów sądowych - art. 227 § 2 P.p.s.a. Dlatego też uiszczony przez Skarżącą 20 września 2021 r. wpis od niniejszego zażalenia w kwocie 100 złotych podlega zwrotowi przez Sąd I instancji. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.