II SA/Ol 790/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu A Sp. z o.o. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 29 września 2022 r., nr SKO.60.18.2022 w przedmiocie odstąpienia od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz A Sp. z o.o. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku UZASADNIENIE ,Sygn. akt II SA/Ol 790/22 UZASADNIENIE W dniu 9 listopada 2021 r., A sp. z o.o. (dalej jako: "Spółka"), złożyła w Urzędzie Gminy S. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Po rozpatrzeniu wniosku, Wójt Gminy S. (dalej jako: "Wójt", "organ pierwszej instancji"), decyzją z dnia 8 lutego 2022 r., określił realizację przedsięwzięcia i stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji fotowoltaicznej o maksymalnej mocy do 60 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, planowanego na działkach nr [...], obr. [...], gmina S. Podstawą rozstrzygnięcia był art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84, art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r., poz. 2373 z późn. zm.) – dalej jako: "u.u.i.śr.". Po rozpatrzeniu odwołania M.W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium"), decyzją z dnia 29 września 2022 r., nr SKO.60.18.2022, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.) – dalej jako: "k.p.a.", uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że planowane przez Spółkę przedsięwzięcie jest - zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 z późn. zm.) – dalej jako: "rozporządzenie z dnia 10 września 2019 r." - przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zatem obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla tego typu inwestycji, w drodze postanowienia, stwierdza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W rozpoznawanej sprawie, nie wydając postanowienia w przedmiocie nałożenia na Spółkę obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, organ pierwszej instancji uznał, że informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia są wystarczające, aby przewidzieć wszystkie skutki realizacji przedsięwzięcia. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji nie zweryfikował w należyty sposób karty informacyjnej przedsięwzięcia z punktu widzenia archeologicznego znaczenia obszaru, na którym planowane jest przedsięwzięcie. Z przedłożonej przez Spółkę karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na obszarze o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne. Tymczasem, z powszechnie dostępnych danych dotyczących zabytków (strona internetowa prowadzona przez Narodowy Instytut Dziedzictwa) wynika, że na działce nr A zlokalizowane jest stanowisko archeologiczne wpisane do ewidencji zabytków – [...]. Nie można zatem stwierdzić, że wszystkie skutki środowiskowe są dobrze znane i nie budzą wątpliwości. Kolegium również wskazało, że organ pierwszej instancji powinien dokonać oceny planowanego zamierzenia z uwzględnieniem skali przedsięwzięcie i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także gęstości zaludnienia. Sprzeciw od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosła Spółka domagając się jej uchylenia. Zarzucono naruszenie art. 63 ust. 1 pkt 2 ppkt g u.u.i.śr., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że organ pierwszej instancji nie zbadał w sposób wystarczający oddziaływania planowanego zamierzenia w kwestii znaczenia archeologicznego. W skardze podniesiono, że Na działce wskazanej przez SKO nie znajduje się stanowisko archeologiczne. Błąd Kolegium polega na tym, że stanowisko archeologiczne znajduje się według karty ewidencyjnej na terenie działki B obręb [...], a według map – na terenie działki nr C, obręb [...]. Skład orzekający zasugerował się działką nr A obręb [...], której część i tak została wyłączona z inwestycji. Zarządzeniem z dnia 22 listopada 2022 r. , Sąd wezwał organ pierwszej instancji do udzielenia informacji, czy na działce nr A obręb [...], objętej decyzją Wójta Gminy S. z dnia 8 lutego 2022 r., znak OŚR. 6220.3.2021, istnieje stanowisko archeologiczne wpisane do ewidencji zabytków – [...]. Wójt, pismem z dnia 5 grudnia 2022 r., poinformował, że według posiadanej przez Urząd Ochrony Zabytków Delegatura w E. dokumentacji konserwatorskiej, na działkach o nr ewid. D/1 i E/1 (dawniej działka nr A) w obrębie [...], nie zaewidencjonowano do tej pory stanowisk archeologicznych. Nieruchomości te położone są w pobliżu stanowiska [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 151a § 1 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Punktem wyjścia do oceny zaskarżonej decyzji jest treść art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Zatem zgodnie z brzmieniem art. 138 § 2 k.p.a., który to przepis został powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis ten wymaga, aby organ drugiej instancji wykazał w sposób przekonywujący, że w sprawie nie poczyniono wystarczających i wymaganych ustaleń, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tylko w przypadku zaistnienia tej przesłanki organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, tj. uchylić zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. W innych przypadkach k.p.a. wymaga wydania decyzji merytorycznej, tj. albo utrzymania decyzji organu pierwszej instancji w mocy, albo jej uchylenia i albo orzeczenia co do istoty sprawy albo umorzenia postępowania w sytuacji zaistnienia takich podstaw. Z tymi uregulowaniami koresponduje art. 136 k.p.a., wprowadzający obowiązek przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, ewentualnie zwrócenie się o to do organu pierwszej instancji, tj. zlecenie mu wykonania takich czynności. Należy podkreślić, że rozstrzygnięcie kasacyjne może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. W niniejszej sprawie Kolegium jako przyczynę uchylenia decyzji podało, iż organ pierwszej instancji nie zweryfikował w należyty sposób karty informacyjnej przedsięwzięcia z punktu widzenia archeologicznego znaczenia obszaru, na którym planowane jest zamierzenie. Kolegium wskazało, iż z przedłożonej przez Spółkę karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na obszarze o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne. Tymczasem, z powszechnie dostępnych danych dotyczących zabytków (strona internetowa prowadzona przez Narodowy Instytut Dziedzictwa) wynika, że na działce nr A zlokalizowane jest stanowisko archeologiczne wpisane do ewidencji zabytków – [...]. Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie nie wystąpił przypadek uzasadniający rozstrzygnięcie kasacyjne wobec decyzji organu pierwszej instancji. Odnosząc się do kwestii niezweryfikowania przez organ pierwszej instancji karty informacyjnej przedsięwzięcia z punktu widzenia archeologicznego znaczenia obszaru wskazać należy, iż Kolegium błędnie uznało, że na działce nr A, obr. [...] zlokalizowane jest stanowisko archeologiczne wpisane do ewidencji zabytków. Z informacji uzyskanych od Wójta (pismo z dnia 5 grudnia 2022 r.) wynika, że na przedmiotowej działce nie zaewidencjonowano do tej pory stanowisk archeologicznych. Nie można zatem stwierdzić istotnego naruszenia przepisów postępowania przed organem pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów decyzji dotyczących powinności organu pierwszej instancji dokonania oceny planowanego zamierzenia z uwzględnieniem skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także gęstości zaludnienia, Sąd uznał, że organ pierwszej instancji odniósł się w decyzji do wyżej wskazanych okoliczności. Stwierdził bowiem w uzasadnieniu decyzji, że po przeanalizowaniu przedłożonej wraz z wnioskiem karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz jej uzupełnieniem oraz uwzględnieniu łącznych uwarunkowań określonych w art. 63 ust. 1 u.u.i.śr., a w szczególności rodzaju, charakteru, usytuowania oraz skali możliwego oddziaływania przedsięwzięcia stwierdzono, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie będzie znacząco oddziaływała na środowisko. Jednocześnie organ opisał swoje stanowisko. W świetle powyższego, skoro organ odwoławczy nie wskazał w przeprowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu wyjaśniającym wad, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a., to rozstrzygnięcie uchylające decyzję z dnia 8 lutego 2022 r. i przekazujące sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, należało wyeliminować z obrotu prawnego jako wydane z naruszeniem ww. przepisu, w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że sprawa powróci na etap postępowania odwoławczego, przy czym organ odwoławczy zobowiązany będzie do ponownego przeprowadzenia postępowania i w jego ramach - zbadania prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji co do meritum oraz rozpoznania odwołania. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 wyroku. O kosztach orzeczono w pkt 2 wyroku mając na uwadze wysokość uiszczonego przez stronę wpisu sądowego – 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa - 17 zł, koszty zastępstwa prawnego - 480 zł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.).