II SAB/Rz 107/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Paweł Zaborniak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2021 r. sprawy ze skargi Spółdzielni "[...]" z siedzibą w [...] na bezczynność Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza bezczynność Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia 13 kwietnia 2021 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej na rzecz strony skarżącej Spółdzielni "[...]" z siedzibą w [...] kwotę 106,30 zł /słownie: sto sześć złotych 30/100/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi Spółdzielni A. z siedzibą w [...] (dalej zwana: Spółdzielnią, Stroną skarżącą) jest bezczynność Zakładu B. z siedzibą w [...] (dalej zwany: Zakładem) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie rozpatrzenia wniosku w/w Spółdzielni z dnia 13 kwietnia 2021 r. Ze skargi oraz nadesłanych do Sądu akt sprawy wynika, że w dniu 13 kwietnia 2021 r. w/w Spółdzielnia za pośrednictwem poczty elektronicznej zwróciła się do Zakładu o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie: 1. Czy spółka prowadzi BIP? 1.1. Jeśli tak, to prosimy o podanie linku do BIP spółki. 1.2. Podanie daty ostatniej aktualizacji strony BIP spółki. 1.3. Czy spółka publikuje dokumenty z prac organów (protokoły z rad nadzorczych, posiedzeń zarządów)? Jeśli tak, prosimy wskazać gdzie: a. BIP b. strona www. 1.4. Czy spółka publikuje wyniki kontroli zewnętrznych realizowanych przez uprawnione podmioty? Jeśli tak, prosimy wskazać gdzie: a. BIP b. strona www. 1.5. Czy spółka publikuje wyniki kontroli wewnętrznych prowadzonych przez organy spółki? Jeśli tak, prosimy wskazać gdzie: a. BIP b. strona www. 2. Czy spółka prowadzi rejestr umów? 2.1. Jeśli tak, to czy spółka publikuje rejestr umów? Prosimy wskazać gdzie: a. BIP b. strona www. 3. Czy spółka posiada procedury zamówień z wolnej ręki? 4. Czy spółka posiada procedury przyznawania dotacji/darowizn/stypendiów/sponsoringu? 5. Czy spółka publikuje informacje o przyznanych dotacjach/darowiznach/stypendiach /sponsoringu? Jeśli tak, prosimy wskazać gdzie: a. BIP b. strona www. 6. Czy spółka publikuje sprawozdania finansowe? Jeśli tak, prosimy wskazać gdzie: a. BIP b. strona www. 7. Jakie były przychody spółki w 2019 r.? Prosimy o podanie kwoty. 8. Jaka była strata spółki w 2019 r.? Prosimy o podanie kwoty. 9. Jaka była łączna wysokość części stałej wynagrodzenia wypłaconej członkom organu zarządzającego w 2019 r.? 10. Jaka była łączna wysokość części zmiennej wynagrodzenia wypłaconej członkom organu zarządzającego w 2019 r.? 11. W jakim stopniu (procentowo) zostały zrealizowane cele zarządcze spółki na 2019 r.? 12. Czy uchwała w sprawie zasad kształtowania wynagrodzeń członków organu zarządzającego, dotycząca 2019 roku, dostępna jest w BIP lub na stronie internetowej? Jeśli tak, prosimy o podanie linku. 13. Czy w 2019 r. spółka kupowała reklamy, ogłoszenia lub teksty sponsorowane w mediach? 13.1. Jeśli tak, to jakie były wydatki spółki na promocję w mediach w 2019 r., o której mowa w poprzednim pytaniu? 14. Czy w 2019 roku radni realizowali w spółce uprawnienia, przewidziane w art. 24 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym? (uzyskiwanie informacji i materiałów, wstęp do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wgląd w działalność (...) spółki) 15. Czy w 2019 roku spółka przyznawała dotacje/darowizny/stypendia/sponsoring? a) Tak b) Nie 16. Prosimy o podanie adresu skrzynki ePuap Państwa spółki". W dniu 28 lipca 2021 r. Zakład udostępnił Spółdzielni żądaną informację publiczną, za wyjątkiem informacji o wysokości straty spółki w 2019 r. oraz jakie były wydatki spółki na promocję w mediach w 2019 r., gdyż takie informacje ich nie dotyczą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Spółdzielnia wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 13 kwietnia 2021 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznawaniu wniosku oraz, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a także o zasądzenie od organu na rzecz Strony skarżącej kwoty łącznej 106,30 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym: 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi oraz 6,30 zł tytułem kosztów korespondencji. W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia wskazała, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymała od organu odpowiedzi na wniosek. Ponadto odnosząc się do kwestii obowiązku udostępnienia informacji publicznej, Spółdzielnia wskazała, że na podstawie wpisu w KRS-ie, jedynym udziałowcem Zakładu jest Gmina [...], w związku z tym jest on osobą prawną samorządu terytorialnego. Strona skarżąca podkreśliła, że nie otrzymała odpowiedzi na złożony wniosek w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176; dalej zwana w skrócie: u.d.i.p.) – tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę Zakład B. z siedzibą w [...] wniósł o jej oddalenie. Zakład wskazał, że informacja, o którą wnioskowała Spółdzielnia, nie została udzielona w zakreślonym prawem terminie, jednak udzielono jej w dniu 28 lipca 2021 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej. Wskazał, że wniosek został przeoczony przez pracowników ze względu na okres dużej absencji, spowodowanej zachorowaniami na COVID-19 w Zakładzie. Ponadto podkreślił, że ze względu na profil działalności, większość pracowników to pracownicy fizyczni. Ze względu na liczne nieobecności pracowników biurowych, wniosek został nieprawidłowo przekierowany w systemie informatycznym. Zakład wskazał, że przekroczenie terminu nie było spowodowane celowym działaniem, doszło do niego ze względu na wyjątkową sytuację spowodowaną pandemią i nieobecnościami pracowników biurowych. W piśmie procesowym z dnia 5 sierpnia 2021 r. Spółdzielnia potwierdziła, że otrzymała odpowiedź na wszystkie pytania zawarte we wniosku, w związku z tym postępowanie w zakresie zobowiązania organu do jego rozpoznania powinno zostać umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej zwana w skrócie: P.p.s.a.), a w pozostałym zakresie podtrzymała skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, zatem została przez Sąd uwzględniona. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 365). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga została rozpoznana przez WSA w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność organu administracji publicznej to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak NSA w wyroku z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX). Na mocy art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm. - zwana dalej: "u.d.i.p."), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W świetle ugruntowanego stanowiska Sądów Administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji co odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/12, CBOSA). Na równi z niepodjęciem tego rodzaju czynności orzecznictwo traktuje przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co może powodować uzasadnione wątpliwości adresata co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi na jego wniosek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 51/12, CBOSA). Innymi słowy, niepodjęcie czynności udostępnienia informacji lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 P.p.s.a. Celem skargi na bezczynność wniesionej w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest doprowadzenie do podjęcia czynności lub aktu przez podmiot zobowiązany do działania unormowanego ustawą o dostępie do informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia takiej skargi znaczenie ma zatem kwestia tego, czy podmiot zobowiązany udostępnił żądaną od niego informację, względnie, czy wydał decyzję o odmowie jej udostępnienia bądź poinformował wnioskodawcę o niemożności udzielenia wnioskowanych danych (np. w sytuacji, kiedy ich nie posiada). Dla stwierdzenia bezczynności nie są natomiast istotne przyczyny, z powodu których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy brak działania był zawiniony czy też niezawiniony, jak też czy spowodowany był przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany (tak WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 9 grudnia 2020 r., o sygn. II SAB/Rz 107/20, CBOSA). Zdaniem Sądu, podstawy formalno - prawne związane z zakresem stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej względem zgłoszonego żądania przez Spółdzielnię zostały w niniejszej sprawie zachowane. Po pierwsze, podmiot do którego Skarżąca strona zwróciła się z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej, tj. Zakład B. w [...], jest w świetle treści Krajowego Rejestru Sądowego osobą prawną, w której Gmina [...] jest jedynym wspólnikiem. Zatem ta jednostka samorządu gminnego posiada w/w Spółce pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, co tym samym skutkuje zaliczeniem Spółki do podmiotów zobowiązanych mocą art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępniania posiadanej informacji publicznej. Po drugie, również przedmiot skierowanych do Spółki komunalnej pytań mieści się w zakresie przedmiotowym w/w ustawy, albowiem określone we wniosku (wpływ do Spółki drogą elektroniczną) z dnia 13 kwietnia 2021 r. zagadnienia, ogólnie rzecz biorąc związane z publiczną działalnością podmiotu komunalnego i kosztami tej działalności, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2, 3, 4 i 5 u.d.i.p.. Wobec powyższego Spółka zobligowana była stosować względem wyrażonego przez skarżącą Spółdzielnię żądania (pismo z dnia 13 kwietnia 2021 r.) przepisy wyżej wymienionej ustawy. Spółka w odpowiedzi na skargę potwierdza stanowisko Spółdzielni o tym, że jej wniosek wpłynął dnia 13 kwietnia 2021 r. Wniosek ten został jak twierdzi Organ przeoczony z powodu tego, że większość pracowników Zakładu to pracownicy fizyczni. Pracowników biurowych jest niewielu, przez co email zawierający wniosek o dostęp został przeoczony. Podkreślono również, że żądanie wpłynęło w okresie dużej absencji pracowników spowodowanej przez pandemie wywołaną COVID-19. Sąd zobligowany był uznać twierdzenia skarżącej Spółdzielni o bezczynności Spółki w załatwieniu złożonego wniosku na dzień wpływu skargi do WSA. Stan bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej ustał jednak w toku postępowania przed WSA, a przed rozpoznaniem skargi. Odpowiedź na pytania skierowane do Spółki miała miejsce za pomocą drogi elektronicznej w dniu 28 lipca 2021 r. W tym bowiem dniu za pomocą poczty elektronicznej odpowiedziano skarżącej na wszystkie ze skierowanych do Spółki pytań. Potwierdziła ten fakt Spółdzielnia w piśmie skierowanym do Sądu w dniu 5 sierpnia 2021 r. o tytule : Replika odpowiedzi na skargę. Skarżąca strona ma rację uważając, że realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej po wniesieniu skargi do WSA i w toku postępowania sądowego, nie stanowi argumentu za oddaleniem skargi. Sąd ocenia bowiem zasadność skargi na bezczynność organu na dzień jej wniesienia, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Natomiast ustanie bezczynności przed rozpoznaniem skargi ma wpływ na rozstrzygnięcie Sądu o zobowiązaniu organu do załatwienia wniosku, jak również na ocenę przesłanek rażącego naruszenia prawa. Udzielenie odpowiedzi na wniosek dostępowy dopiero po wniesieniu skargi nie oznacza więc, że skarga nie była zasadna. Dlatego skarga Spółdzielni w chwili jej wniesienia do Sądu była usprawiedliwiona, co stwierdzono w pkt I sentencji wydanego w sprawie wyroku. Bezczynność Spółki nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Przekonują do tego okoliczności podane w odpowiedzi na skargę i jak fakt udzielenia odpowiedzi na skierowany do Spółki wniosek, po wpływie skargi. Również skarżąca Strona nie kwalifikuje stwierdzonego naruszenia prawa jako naruszenia wymagającego szczególnego napiętnowania. Świadczy o tym jasno sformułowany w tym zakresie wniosek skargi Spółdzielni. Dlatego Sąd nie uznał w pkt II sentencji swego wyroku, że bezczynność Spółki nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Wobec stwierdzonych okoliczności faktycznych i prawnych, skarga Spółdzielni okazała się zasadna, gdyż w chwili wniesienia skargi Spółka komunalna pozostawała w bezczynności nie przekazując w czasie wymaganym prawem - u.d.i.p. - odpowiedzi na wniosek, zaś w chwili rozpoznawania skargi, bezczynność ta ustała i nie nosiła znamion rażącego naruszenia prawa. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 i art. 209 P.p.s.a. obejmując nimi wnioskowane koszty korespondencji oraz uiszczony wpis sądowy.