II FPP 6/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , po rozpoznaniu w dniu 17 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M.L. o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II FSK 1620/11 ze skargi kasacyjnej M.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt I SA/OI 887/10 w sprawie ze skargi M.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 29 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych, odsetek oraz rozłożenia na raty zaległości podatkowych postanawia umorzyć postępowanie w zakresie prawa pomocy. UZASADNIENIE W dniu 9 grudnia 2010 r., (data prezentaty) M.L. (dalej: ,,Strona’’ lub ,,Skarżący’’) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych, odsetek oraz rozłożenia na raty zaległości podatkowych. Wraz z powyższą skargą skarżący złożył wniosek na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Postanowieniem z 7 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/OI 887/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Wyrokiem z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt I SA/OI 887/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę skarżącego. W dniu 23 maja 2011 r. (data prezentaty) pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Olsztynie. Następnie skarżący 28 września 2012 r. (data prezentaty) złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na przewlekłość prowadzonego postępowania przed tutejszym Sądem w sprawie kasacji od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnosząc jednocześnie o zwolnienie z opłat od niniejszej skargi w całości oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest niezasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 270 ze zm.- dalej: ,,p.p.s.a.’’) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała (art. 251 p.p.s.a.), albo może być przez sąd cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć (art. 249 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 7 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/OI 887/10 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, a nadto prawo to nie zostało cofnięte. Zgłoszenie przez stronę ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy skutkuje zatem wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania, ponieważ sprawa przyznania prawa pomocy została już merytorycznie rozstrzygnięta na potrzeby niniejszego postępowania i nie doszło do jej cofnięcia w jakiejkolwiek części lub też wygaśnięcia; tym samym kolejny wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy (p. J.P.Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006). Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administarcyjny w postanowieniu z dnia 22 września 2011 roku, sygn. akt I OZ 710/11 ,,Prawo pomocy przyznane przez sąd rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne. Możliwość jego utraty została wyraźnie wskazana w art. 249 i 251 p.p.s.a. Jeżeli zatem nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w tych przepisach, to strona z przyznanego jej zwolnienia z kosztów sądowych lub pełnomocnika z urzędu korzysta na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy, w której prawo pomocy zostało jej przyznane". Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania umożliwia stronie kwestionowanie sposobu prowadzenia postępowania zainicjowanego poprzez wniesienie skargi na rozstrzygnięcie czy to organu wyższego stopnia czy też sądu pierwszej instancji, a więc jest ona integralnie związana z pierwotnym postępowaniem sądowym zainicjowanym poprzez stronę. W niniejszej sprawie brak postępowania rozpoczętego w dniu 23 maja 2011 r., poprzez wniesienie przez skarżącego skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Olsztynie, skutkowałby bezprzedmiotowością i niecelowością skargi na przewlekłość postępowania. W niniejszym stanie rzecz należy zwrócić uwagę na trwały i nierozerwalny związek skargi na przewlekłość postępowania, z samym postępowaniem w ramach którego, na wcześniejszym etapie sprawy doszło do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy. W związku z powyższym raz przyznana pomoc prawna przysługuje skarżącemu nie tylko w ramach postępowania głównego na każdym jego etapie instancyjnym, ale również w zakresie postępowań wpadkowych integralnie związanych z głównym postępowaniem. W związku z powyższym udzielona już raz skarżącemu pomoc prawna obejmuje również postępowanie inicjowane skargą na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Aadministracyjnym, jako że wskazane postępowanie mieści się w ramach postępowania przed sądem drugiej instancji. W tym stanie rzeczy nie ma prawnej możliwości do przyznania skarżącemu prawa, które już raz w tym postępowaniu uzyskał. Z tych względów wniosek skarżącego z dnia 28 września 2012 r. (data prezentaty) należało uznać za bezprzedmiotowy, a postępowanie wywołane jego wniesieniem, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., należało umorzyć. ----------------------- 3