I OSK 1418/11

SENTENCJA Dnia 27 października 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Krajowej Izby [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 192/11, o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Krajowej Izby [...] w W. na czynności Ministra Środowiska postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 192/11, odrzucił skargę Krajowej Izby [...] w W. na czynności Ministra Środowiska. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 stycznia 2011 r. Krajowa Izba [...] została wezwana do złożenia dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji strony skarżącej (odpis z KRS), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Ww. wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej, na adres wskazany w skardze, w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), ze skutkiem doręczenia w dniu 1 kwietnia 2011 r. Termin do uzupełnienia ww. braku formalnego skargi upłynął w dniu 8 kwietnia 2011 r. Skarżąca nie wykonała wezwania i z tego względu Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Krajowa Izba [...] w W. w skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów: - reklamacji na usługi Poczty Polskiej S.A. z dnia 2 czerwca 2011 r.; - zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z dnia 6 czerwca 2011 r. na okoliczność braku dochowania procedury doręczenia skarżącej wezwania do uzupełnienia braków i podjęcia przez skarżącą aktów staranności zmierzających do wyjaśnienia przyczyn nieotrzymania wezwania do usunięcia braków skargi ani zawiadomienia o złożeniu wezwania w placówce pocztowej, a w konsekwencji na okoliczność braku podstaw do odrzucenia skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: 1. naruszeniu art. 73 § 4 w zw. z art. 73 § 1-3 p.p.s.a. poprzez zastosowanie art. 73 § 4 p.p.s.a i w konsekwencji przyjęcie, że w rozpatrywanej sprawie istniała możliwość przyjęcia fikcji doręczenia, podczas gdy w rzeczywistości brak jest podstaw do uznania, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi przed przyjęciem fikcji doręczenia w oparciu o art. 73 § 4 ustawy p.p.s.a. była dwukrotnie awizowana, zgodnie z dyspozycją art. 73 § 1-3 ustawy p.p.s.a.; 2. naruszeniu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z uwagi na nieusunięcie w terminie braków formalnych pomimo tego, że w rzeczywistości skarżąca nie uchybiła obowiązkowi uzupełnienia skargi, bowiem doręczenie przesyłki zawierającej wezwanie do dokonania tej czynności nie było skuteczne. Brak jest podstaw do przyjęcia, że upłynął wyznaczony skarżącej termin do uzupełnienia braków formalnych skargi ponieważ termin ten nie rozpoczął nawet biegu, z uwagi na brak doręczenia skarżącej wezwania do usunięcia braków. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w okresie od 1 lutego 2011 r. do 1 kwietnia 2011 r. skarżąca nie otrzymała żadnych zawiadomień o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej. O wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi, skarżąca dowiedziała się z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Z uwagi na powyższe, w dniu 2 czerwca 2011 r. skarżąca zgłosiła na Poczcie Polskiej S.A. reklamację i poprosiła o wyjaśnienie przyczyn niedoręczania jej zawiadomień (awiz) dotyczących korespondencji z WSA w Warszawie w okresie od 1 lutego 2011 r. do 1 kwietnia 2011 r. Reklamacja do dnia złożenia skargi kasacyjnej nie została rozpatrzona. Ponadto skarżąca uznając, że nieprawidłowości przy doręczaniu przesyłek mogły być związane z celowym działaniem, złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. W ocenie skarżącej kasacyjnie Izby brak było dostatecznych podstaw do uznania przez Sąd I instancji, iż w przedmiotowej sprawie nastąpił skutek doręczenia w trybie art. 73 ustawy p.p.s.a. Potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach przedmiotowej sprawy nie zawierają informacji dotyczącej miejsca pozostawienia awiz. Z uwagi na powyższe, brak było podstaw do przyjęcia, że zawiadomienie o możliwości odbioru wysłanej przez sąd przesyłki zostało skarżącej dostarczone zgodnie z dyspozycją art. 73 § 2 ustawy p.p.s.a. Z tych samych przyczyn nie było również podstaw do uznania, że przedmiotowa przesyłka została ponownie awizowana, zgodnie z § 3 omawianego przepisu. Wobec wskazanych braków formalnych, przyjęcie fikcji prawnej doręczenia korespondencji w dniu, o którym mowa w art. 73 § 4 ustawy p.p.s.a. nie powinno nastąpić. Wobec braku podstaw do zastosowania fikcji prawnej doręczenia wezwania, należy uznać, że nie rozpoczął się bieg terminu do uzupełnienia tych braków. Tym samym termin ten nie mógł upłynąć. Z uwagi na powyższe nie zaistniały podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. Zarządzeniem z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1418/11, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Krajowej Izby [...] w W. o nadesłanie w terminie 7 dni odpowiedzi na złożoną reklamację do Urzędu Pocztowego Warszawa 42 oraz podanie informacji, czy zostało wszczęte postępowania karne w związku z zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z dnia 6 czerwca 2011 r. W dniu 28 września 2011 r. skarżąca w odpowiedzi na powyższe zarządzenie poinformowała, że Urząd Pocztowy odpowiedział na reklamację nie przyznając się do winy, a treść odpowiedzi zostanie przesłana do 30 września br. Natomiast postępowanie dochodzeniowe w prokuraturze jest sprawą niezamkniętą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W przedmiotowej sprawie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji strony skarżącej (odpis z KRS) doręczono stronie skarżącej w trybie art. 73 p.p.s.a. Przesyłka była możliwa do odebrania w siedzibie urzędu pocztowego przez okres 14 dni. Przyczynę zastosowania fikcji doręczenia stanowiło nieodebranie przesyłki przez stronę skarżącą. Ponieważ przedmiotem kontroli kasacyjnej jest postanowienie o odrzuceniu skargi, wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. podnieść należy, iż niedopuszczalność z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi ma miejsce wówczas, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych mimo prawidłowego wezwania. Odrzucenie skargi po upływie terminu wyznaczonego do uzupełnienia jej braków, gdyby nie zostały zachowane warunki postępowania w przypadku niemożności doręczenia pisma, należałoby uznać za naruszenie art. 73 i art. 58 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie przesłanką uznania przez Sąd I instancji, że zachodzi podstawa do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. było przyjęcie, iż wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało doręczone z dniem upływu terminu przewidzianego na odbiór przesyłki w Urzędzie Pocztowym tj. 1 kwietnia 2011 r. Tryb doręczeń pism sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym został uregulowany w art. 65–81 p.p.s.a. Skuteczne doręczenie może mieć miejsce tylko w trybie i na zasadach określonych w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65–72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Z kolei w myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Doręczenie uregulowane w omawianym przepisie może mieć miejsce w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy lub zastępczy. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. W rozpoznawanej sprawie wezwanie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do usunięcia braków formalnych skargi zostało nadane jako przesyłki polecone na adres wskazany w skardze. Z adnotacji poczynionych na potwierdzeniach odbioru oraz na kopertach, w których znajdowały się przesyłki wynika, że pismo Sądu nie mogło zostać doręczone osobiście, gdyż adresat był nieobecny. Jednocześnie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a. W miejscu określającym na druku wskazanie informacji o umieszczeniu zawiadomienia o przesyłce dla adresata zaznaczono wyraźnie przy pierwszym doręczeniu "w drzwiach adresata" (k. 12 akt Sądu I instancji), natomiast przy drugiej przesyłce zaznaczono: "w oddawczej skrzynce pocztowej". Dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. konieczne jest zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił on zawiadomienie o przesyłce dla adresata. W rozpoznawanej sprawie istnieje wskazanie poprzez zaznaczenie, gdzie pozostawiono zawiadomienie. Dokonanie takiego zawiadomienia czyni doręczenie skutecznym, wskutek czego Sąd I instancji mógł przyjąć, jak to uczynił w zaskarżonym postanowieniu, iż w dniu 1 kwietnia 2011 r. nastąpiło doręczenie skarżącej wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Powyższych ustaleń nie mogły podważyć twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej oraz dokumenty do niej dołączone. Należy zaznaczyć, że nie została należycie uprawdopodobniona wskazana w skardze kasacyjnej okoliczność ewentualnego celowego działania osoby trzeciej, uniemożliwiającego prawidłowe doręczenie przedmiotowych przesyłek stronie skarżącej. Na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nie przedłożyła odpowiedzi jaką uzyskała z Urzędu Pocztowego na złożoną reklamację, a co do postępowania karnego zainicjowanego złożonym zawiadomieniem podała tylko, że "postępowanie dochodzeniowe w prokuraturze jest sprawą niezamkniętą". W tych okolicznościach należało oprzeć się na ustaleniach wynikających z dokumentów w postaci zwrotnych potwierdzeń odbioru oraz adnotacji zamieszczonych na kopertach zawierających korespondencję sądową. Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 73 § 4 w zw. z art. 73 § 1-3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. okazały się niezasadne. Sąd I instancji miał podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.