II OZ 705/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 21 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2133/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen postanawia: 1. sprostować oczywistą omyłkę pisarską w sentencji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2133/20 w ten sposób, że w miejsce daty wydania postanowienia zamiast "14 kwietnia 2020 r." wpisać "14 kwietnia 2021 r."; 2. oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2133/20 odrzucił skargę M. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z 4 listopada 2020 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie własnego numeru PESEL bądź złożenie oświadczenia o braku nadania mu numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, po dwukrotnej awizacji, została zwrócona Sądowi a wezwanie zostało uznane za skutecznie doręczone skarżącemu z dniem 8 grudnia 2020 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd wskazał, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął 15 grudnia 2020 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie wykonał wezwania i nie uzupełnił braków formalnych skargi, toteż Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uwzględnienie i kontynuowanie sprawy. Podniósł, że nigdy nie otrzymał awizo w sprawie listu zawierającego wezwanie do podania numeru PESEL. Zaznaczył, że nie zmieniał adresu zamieszkania, często przebywa w domu i regularnie sprawdza skrzynkę pocztową. Oświadczył ponadto, że nie posiada numeru PESEL. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w sentencji zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może z urzędu sprostować wyrok pierwszej instancji (§ 3 art. 156 p.p.s.a.). Na mocy odesłania z art. 166 p.p.s.a. powyższa regulacja odnosi się również do postanowień. W rozpoznawanej sprawie doszło do oczywistej omyłki poprzez błędne oznaczenie w sentencji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie daty jego wydania. Zostało ono wydane w dniu 14 kwietnia 2021 r., a nie jak błędnie wpisano w dniu 14 kwietnia 2020 r. W związku z powyższym na podstawie art. 156 § 1 i 3 w zw. z art. 166 i art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w pkt 1 sentencji. Przechodząc natomiast do rozpoznawanego zażalenia stwierdzić trzeba, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie z 19 listopada 2020 r. (w wykonaniu zarządzenia z 4 listopada 2020 r.) do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni, poprzez wskazanie własnego numeru PESEL bądź złożenie oświadczenia, że skarżącemu nie został nadany numer PESEL, zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 8 grudnia 2020 r. Przepis art. 77 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3 art. 73 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4 art. 73 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy (k. 15), próbę doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej przedmiotowe wezwanie podjęto w dniu 24 listopada 2020 r. W związku z niemożnością doręczenia pisma w sposób bezpośredni lub zastępczy przesyłkę pozostawiono do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym, zaś zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej, o czym świadczy adnotacja na potwierdzeniu odbioru i kopercie zawierającej pismo. W związku z niepodjęciem przesyłki w terminie, o którym mowa w art. 73 § 2 p.p.s.a., powtórna awizacja przesyłki miała miejsce 2 grudnia 2020 r., o czym również świadczy adnotacja na kopercie uczyniona przez pracownika operatora pocztowego. W związku z tym, że awizowana przesyłka nie została podjęta, w dniu 10 grudnia 2020 r. nastąpił jej zwrot. Powyższe zostało potwierdzone pieczątkami urzędu i podpisami. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego treść powyższych dokumentów dowodzi istnienia domniemania, że operator pocztowy wykonał czynności wymagane przepisami art. 73 § 1-3 p.p.s.a., a zatem doręczenia dokonano w sposób prawidłowy, co słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji. Domniemanie to ma charakter usuwalny (wzruszalny), ale zasadniczo obowiązek ten spoczywa na stronie. Skarżący zaprzeczył wprawdzie, że pozostawiono w jego skrzynce oddawczej awizo (zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego do obalenia domniemania doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. nie jest jednak wystarczające samo twierdzenie strony, że nie zostało jej doręczone ani pismo sądowe, ani awizo. Skarżący mógłby uprawdopodobnić, że nie otrzymał awizo, jeśli przedstawiłby stanowisko Poczty Polskiej potwierdzające tę okoliczność lub przynajmniej nie wykluczające możliwości, że mimo adnotacji zamieszczonych na kopercie i potwierdzeniu odbioru przesyłka była jednak nieprawidłowo awizowana. Skarżący nie wykazał jednak takiego zainteresowania co do losów korespondencji. Z zażalenia nie wynika bowiem, by wystąpił z reklamacją do Poczty Polskiej. W konsekwencji trafnie przyjął więc Sąd pierwszej instancji, że doręczenie skarżącemu wezwania do usunięcia braku formalnego skargi nastąpiło z dniem 8 grudnia 2020 r. W ustawowym terminie, który upłynął 15 grudnia 2020 r., skarżący niewątpliwie nie wskazał własnego numeru PESEL ani nie złożył oświadczenia, że nie został mu nadany numer PESEL, do czego był wzywany. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji był zobowiązany odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił, o czym orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia.