II SA/Gd 390/24
Sądy administracyjne2024-11-27
Sygnatura
II SA/Gd 390/24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-11-27
Rodzaj
Postanowienie WSA w Gdańsku
Sędziowie
Jolanta GórskaKrzysztof KaszubowskiWojciech Wycichowski
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
Treść orzeczenia
SENTENCJA
/Sygn. akt II SA/Gd 390/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Starszy asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi P. W. na uchwałę Rady Miasta Wejherowa z dnia 16 czerwca 2023 r. nr VIIIk/XLVI/595/2023 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu P. W. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł (trzysta złotych).
UZASADNIENIE
P. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Miasta Wejherowa z dnia 16 czerwca 2023 r., nr VIIIK/XLVI/595/2023, w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta Wejherowa – w obszarze ograniczonym od północy terenem kolejowym, od wschodu ul. Szczęśliwą do granicy z Gminą Wejherowo od strony południowej i zachodniej.
W skardze skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 4 ust. 23 zaskarżonej uchwały w zakresie ustaleń dla drogi wewnętrznej 43.KDW w odniesieniu do działek nr: [...]-[...], obręb [...], których jest współwłaścicielem.
Skarżący wyjaśnił przy tym, że decyzją z dnia 24 lipca 2001 r. Prezydent Miasta Wejherowa zatwierdził projekt podziału działek nr [...] i [...], w wyniku którego powstały działki m.in. nr: [...]-[...], które miały pełnić funkcję wewnętrznych dróg dojazdowych do działek przewidzianych pod zabudowę jednorodzinną. Następnie, na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 17 lipca 2009 r. z działki nr [...] powstały działki nr [...] i [...] a z działki nr [...] powstały działki nr [...] i [...]. Tym samym, drogę wewnętrzną miały tworzyć działki nr: [...]-[...]. Zgodnie zaś z zaskarżonym planem droga ta miałaby ulec skróceniu, kończąc się na części działki nr [...] placem nawrotowym.
Zdaniem skarżącego, ustanowienie na nienależących do niego działkach placu nawrotowego i skrócenie drogi wewnętrznej w sposób istotny narusza jego prawo własności. Bezużyteczne pozostaną bowiem część działki nr [...] i działka nr [...], które nie mają innej niż droga wewnętrzna funkcji. Korzystanie z drogi wewnętrznej, zagwarantowanej decyzją podziałową będzie zależne od woli właścicieli pozostałych działek. Ponadto, skrócenie drogi wewnętrznej pozbawia skarżącego dojazdu do działek położonych na terenach oznaczonych w planie jako 05.MNU i 06.MNU oraz do drogi publicznej dostępnej na przedłużeniu działki nr [...] i [...]. Brak jest przy tym, zdaniem skarżącego, racjonalnego uzasadnienia, uwzględniającego potrzeby wspólnoty lokalnej, dla wprowadzenia takich zmian. Zmiana ta nie ma pozytywnego wpływu na układ komunikacyjny tego terenu.
W odpowiedzi na skargę, Rada Miasta Wejherowa wniosła o jej oddalenie.
Na wstępie Rada podkreśliła, że zgodnie z zaskarżonym planem w jednostce urbanistycznej 43.KDW znajduje się część działki nr [...] i część działki nr [...], natomiast działki nr [...]-[...] i fragment działki nr [...] znajdują się w jednostce 32.KDL a działka nr [...] i część działki nr [...] w jednostce 02.M.
Rada wyjaśniła przy tym, że na terenie objętym skargą przed wejściem w życie zaskarżonego planu obowiązywał plan z dnia 26 czerwca 2007 r., nr Vk/XI/88/2007, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze oznaczonym w aktualnie obowiązującym planie symbolami T-7, X-11 oraz X-12 i ograniczonym ulicami: [...], [...] z granicą lasu od wschodu i południa – (tzw. [...]) zgodnie z załącznikiem graficznym do uchwały. Objęte skargą działki nr: [...], [...] i cześć działki [...] znajdowały się w tym planie na terenie oznaczonym symbolem 06cMN a działki nr: [...]-[...] oraz część działki [...] na terenie oznaczonym symbolem 03cMN,U. Zgodnie z tym planem układ drogowy oparty był na wyznaczonych planistycznie drogach publicznych o symbolach KDG, KDL, KDD i kilku wyznaczonych planistycznie drogach wewnętrznych o symbolu KDW oraz na drogach wewnętrznych, których przebieg był wskazany na rysunku planu wyłącznie na podstawie linii podziałowych opisanych w legendzie jako granice działek wewnątrz terenów, odrębnie oznaczone na rysunku planu. Drogi te nie zostały wyodrębnione jako jednostki urbanistyczne, bowiem ich przebieg mógł zostać zmieniony na warunkach określonych w § 4 ust. 2 pkt 8 lit. c i d (dla jednostki 03cMN,U) i § 4 ust. 5 pkt 8 lit. c i d (dla jednostki 06cMN). Linie podziałowe dzieliły obszar wydzielonej jednostki urbanistycznej na działki budowlane i obsługujące je drogi wewnętrzne. Drogi te łączyły się z drogami publicznymi bezpośrednio bądź za pośrednictwem wydzielonych dróg KDW w ten sposób zapewniając dostęp działek budowlanych danej jednostki urbanistycznej do dróg publicznych. W przypadku jednostek 03cMN,U i 06cMN obsługująca je droga wewnętrzna pokrywała się z obszarem skarżonych działek za wyjątkiem działki nr [...], która znajdowała się poza liniami podziałowymi drogi wewnętrznej i wchodziła w skład jednej z wydzielonych liniami podziałowymi działki budowlanej. Droga ta zapewniała działkom budowlanym w tych jednostkach bezpośredni dostęp do drogi publicznej 57 KDL 1/2 (ul. [...]). Na rysunku tego planu droga ta przylegała od strony południowej do innej drogi wewnętrznej stanowiącej układ komunikacyjny wewnętrzny jednostek urbanistycznych 18aMN i 18BMN,U. Droga wewnątrz tych jednostek posiadała powiązanie z drogą publiczną 58 KDD 1/2 za pośrednictwem drogi wewnętrznej 59 KDW. Obie drogi wewnętrzne, tj. droga wewnętrzna w jednostce 06cMN i droga w jednostce 18aMN tworzyły niezależne układy komunikacyjne posiadające oddzielne powiązania z drogami publicznymi oraz odrębny stan własności. Obie drogi stanowiły i nadal stanowią odrębną własność zgodnie z własnością działek budowlanych, które dana droga obsługuje – właścicielami drogi wewnątrz jednostki 06cMN byli właściciele działek budowlanych położonych w tej jednostce i podobnie właścicielami drogi wewnątrz jednostki 18 aMN byli właściciele działek budowlanych położonych w tej jednostce. Taki układ własności potwierdza, że każda z tych dróg służyła wyłącznie jednemu konkretnemu wydzielonemu planistycznie terenowi zabudowy. Zatem sam fakt, że ww. drogi prywatne wewnętrzne na rysunku starego planu stykały się ze sobą nie gwarantował przejazdu między nimi. Tym samym, plan ten nie gwarantował skarżącemu dojazdu do nieruchomości położonych na terenie 05.MNU i 06.MNU oraz drogi publicznej na przedłużeniu działki nr [...] i [...].
Rada wskazała także, że podczas prac nad zaskarżonym planem zbadano obszar pod kątem uwarunkowań społeczno – ekonomicznych a także geograficzno – środowiskowych. Teren objęty planem jest obszarem mocno zróżnicowanym pod względem topograficznym. Zgodnie z profilem podłużnym nachylenie drogi wewnątrz jednostki 06cMN starego planu (długość około 240 m) wynosiło i nadal wynosi średnio 10,3 %, przy czym jej końcowy południowy odcinek wynosił i nadal wynosi 11 %. Teren na przedłużeniu tej drogi od strony południowej wznosi się w nachyleniu około 8%. Nachylenia te wykraczają poza nachylenia dopuszczalne dla dróg publicznych i choć wartości te nie obowiązują dla dróg wewnętrznych to jednak stanowią one wskazówkę odnoszącą się do nachylenia drogi umożliwiającego swobodne użytkowanie.
Kierując się zasadą racjonalnego gospodarowania przestrzenią i zapewnienia właścicielom działek budowlanych możliwości swobodnego korzystania z układu drogowego i dostępu do dróg publicznych, po wnikliwej analizie i w oparciu o koncepcję drogową wykonaną przez ekspercki zespół specjalistów branży drogowej, dokonano w obowiązującym planie zmian, które kształtują system drogowy w niekorzystnych warunkach topograficznych w sposób najbardziej optymalny. Droga wewnętrzna 43.KDW kończy się placykiem nawrotowym na terenie działki nr [...], który został wyodrębniony z działek nr [...] i [...]. Placyk ten ma poprawić sposób korzystania z drogi wewnętrznej usytuowanej na dużym wzniesieniu. Zasadność wprowadzenia dokonanej modyfikacji wynikała z analizy komunikacyjnej przygotowanej w ramach procedury planistycznej. Skrócenie drogi o fragment największego wzniesienia daje możliwość doprowadzenia nawet pozostałej części do parametrów umożliwiających lepsze warunki dostępności komunikacyjnej a zakończenie drogi zawrotką jest rozwiązaniem mającym uzasadnienie z punktu widzenia poprawności użytkowania drogi "ślepej".
Dodatkowo Rada podkreśliła, że część działki nr [...], która w obowiązującym planie nie jest już przeznaczona pod funkcję komunikacyjną a jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową w dalszym ciągu może być użytkowana jako droga na podstawie art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem.
Ponadto, powołując się na treść § 3 ust. 1 pkt 1 zaskarżonego planu Rada wskazała, że każdy wydzielony planistycznie obszar oprócz przeznaczenia określonego w kartach terenów może być przeznaczony również na zieleń, ciągi komunikacyjne, miejsca postojowe i urządzenia infrastruktury. Tym samym, skrócenie drogi wewnętrznej nie pozbawia skarżącego dojazdu do nieruchomości na terenie 05.MN i 06.MN a także nie pozbawia możliwości zabudowy z uwagi na brak dojazdu do drogi publicznej.
Rada podkreśliła także, że drogi wewnętrzne utworzone w zaskarżonym planie, w tym droga 43.KDW, 46.KDW, 47.KDW i 48.KDW stanowią niezależne od siebie układy komunikacyjne o odmiennym stanie własności, bowiem w dalszym ciągu właściciele działek budowlanych położonych wzdłuż drogi wewnętrznej w jednostce 02.M posiadają udziały w drodze wewnętrznej 43.KDW a właściciele działek na terenie 05.MN i 06.MN posiadają udziały w drodze wewnętrznej 46.KDW, 47.KDW i 48.KDW i zaskarżony plan ustala dojazd do terenu 05.MN i 06.MN za pośrednictwem dróg wewnętrznych 46.KDW, 47.KDW i 48.KDW.
Zdaniem Rady, zaprojektowany w zaskarżonym planie układ komunikacyjny umożliwia optymalną obsługę działek przeznaczonych pod zabudowę w granicach planu a nadto gwarantuje zachowanie i ochronę ładu przestrzennego. Drogi przewidziane w planie zgodnie z dokumentacją planistyczną zostały ustalone w sposób logiczny i mają na celu zapewnienie działkom objętym planem dostępu do drogi publicznej.
Podsumowując, Rada stwierdziła, że przy uchwalaniu zaskarżonego planu nie doszło do nadużycia władztwa planistycznego w sposób dowolny i nieuzasadniony a także nie doszło do nieuzasadnionego i nadmiernego ograniczenia prawa własności skarżącego.
W piśmie procesowym z dnia 6 listopada 2024 r. skarżący podtrzymał skargę. Skarżący podkreślił przy tym, że zakończenie drogi placem nawrotowym na działkach budowlanych po obu stronach drogi wymuszałoby na właścicielach działek ich okrojenie, zmniejszając znacząco powierzchnię ich zabudowy i powierzchnię innych funkcji działki budowlanej. Nadto, działki nr [...] i [...], które utraciłyby funkcję drogi wewnętrznej nie mogłyby być wykorzystane jako działki budowlane z uwagi na ich powierzchnię 140 m2 i szerokość 10 m a także z uwagi na to, że posiadają wielu współwłaścicieli. Skarżący podkreślił również, że podane w piśmie organu wartości dopuszczalnego nachylenia drogi publicznej nie są zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno – budowlanych dotyczących dróg publicznych, w myśl których pochylenie podłużne drogi publicznej może się mieścić w granicach od 4% do 12% w zależności od projektowanej prędkości ruchu.
Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) i art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola wykazała, że wniesiona skarga zasługuje na odrzucenie.
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 4 ust. 23 uchwały Rady Miasta Wejherowa z dnia 16 czerwca 2023 r., nr VIIIK/XLVI/595/2023, w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta Wejherowa – w obszarze ograniczonym od północy terenem kolejowym, od wschodu ul. Szczęśliwą do granicy z Gminą Wejherowo od strony południowej i zachodniej, w zakresie ustaleń dla drogi wewnętrznej 43.KDW w odniesieniu do działek nr: [...]-[...], obręb [...], których jest współwłaścicielem.
Podstawę prawną wniesionej przez skarżącego skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.) - zwanej dalej u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje zatem w sytuacji, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały.
Skarga z art. 101 ust. 1 nie ma bowiem charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004, nr 7, poz. 114). Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003 nr 8, poz. 4). Skarżący winien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny jest wywodzony. Naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, Lex nr 81964). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie, a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący interes prawny skarżącego.
W orzecznictwie ustalono jednocześnie, że interes prawny skarżącego, do którego nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., sygn. akt I SA 1355/91, Wspólnota 1992, nr 18, s. 17). Interes prawny musi być ponadto bezpośredni i realny w tym znaczeniu, że można go wywodzić wyłącznie z własnej określonej przez prawo materialne sytuacji prawnej. Bezpośredniość i realność interesu dotyczą związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialnoprawną, z której ten interes się wywodzi (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że podstawę prawną działań uchwałodawczych gminy stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977) – zwanej dalej u.p.z.p., która w art. 3 ust. 1 powierzyła kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, gminom i zaliczyła te działania do zadań własnych gminy. Przepis ten statuuje generalną zasadę władztwa planistycznego gminy, która ma obowiązek ustawowy kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na swoim terenie. Z przepisów u.p.z.p. wynika, że ustawodawca powierzył gminie kompetencje w zakresie władczego przeznaczania i ustalania zasad zagospodarowania terenu. Przysługujące gminie prawo władczego rozstrzygania o przeznaczeniu terenu pod określone funkcje może być skutecznie zrealizowane jedynie w planie miejscowym, który został uchwalony przy zachowaniu określonych u.p.z.p. zasad i trybu sporządzania planu, w tym z poszanowaniem zasady ochrony prawa własności. Pomimo tego, że prawo własności jest w Rzeczpospolitej Polskiej chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1), znajdując nadto ochronę w przepisach Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (w szczególności art. 6 ust. 1 oraz art. 1 Protokołu nr 1), to prawo to nie jest prawem bezwzględnym. Doznaje w określonych sytuacjach ograniczeń, które przewiduje m.in. u.p.z.p., stanowiąc w art. 6 ust. 1, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, aby zaskarżona uchwała Rady Miasta Wejherowa z dnia 16 czerwca 2023 r. w zaskarżonym przez skarżącego zakresie, naruszała jego interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 4 ust. 23 zaskarżonej uchwały w zakresie ustaleń dla drogi wewnętrznej 43.KDW w odniesieniu do działek nr: [...]-[...], obręb [...], których jest współwłaścicielem i wyłącznie w tym zakresie zaskarżył przedmiotową uchwałę.
Tak określonym przez skarżącego żądaniem skargi Sąd był związany.
Stosownie bowiem do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Z powołanego przepisu wynika, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, jednakże w granicach sprawy, wyznaczonych określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia, który może obejmować całość albo tylko część danego aktu, oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Określony w ten sposób w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza jednocześnie granice sprawy rozpoznawanej przez sąd. Nie może więc sąd uczynić przedmiotem swego rozpoznania decyzji w części, w jakiej nie została ona zaskarżona, ponieważ w tym zakresie nie doszło do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, LEX/el. 2011; a także wyroki NSA: z 5 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1799/07; z 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 22/08, z 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli wnoszący skargę zaskarżył określony akt jedynie w części, to zakres możliwego braku związania treścią skargi sądu I instancji dotyczy wyłącznie części zaskarżonego aktu (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Legalis/el. 2019).
Również w przypadku skargi na akt prawa miejscowego, zakres sprawy przed sądem administracyjnym, określa wnoszący skargę. Wiąże się to z faktem, że możliwym jest zaskarżenie uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego jedynie w części. Decyzja wnoszącego skargę na część aktu prawa miejscowego, wyznacza podstawę zaskarżenia takiego aktu. Celem uruchomienia postępowania przed sądem administracyjnym, jest w takim przypadku wyeliminowanie z obrotu prawnego ściśle określonych rozwiązań przyjętych w zaskarżonym akcie, nie zaś całego aktu. Skarżący określa wówczas zakres kwestionowanego aktu, który jego zdaniem powinien zostać pozbawiony mocy prawnej. Rozstrzygnięcie: "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Zasada niezwiązania granicami skargi nie oznacza, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (zob. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 242/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie skarżący zaskarżył uchwałę w przedmiocie planu miejscowego jedynie w zakresie skonkretyzowanych przepisów planu, zawartych w § 4 ust. 23 zaskarżonej uchwały i to w odniesieniu do konkretnych działek. Tym samym przyjąć należało, że w ten sposób wyznaczony został zakres kognicji Sądu w niniejszej sprawie.
W związku z tym wskazać należy, że w granicach objętej skargą drogi wewnętrznej 43.KDW, zgodnie z treścią § 4 ust. 23 zaskarżonego planu, zawierają się jedynie wymienione przez skarżącego: część działki nr [...] i część działki nr [...].
Pozostałe działki wymienione przez skarżącego w skardze, jak wynika z zaskarżonego planu, w żadnym zakresie nie znajdują się na terenie drogi wewnętrznej 43.KDW. Działki nr: [...]-[...] i fragment działki nr [...] znajdują się w jednostce 32.KDL (teren przeznaczony pod drogę publiczną) a działka nr [...] i część działki nr [...] znajduje się w jednostce 02.M (teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub wielorodzinnej). Zatem, ustalenia co do drogi wewnętrznej 43.KDW, zawarte w § 4 ust. 23 zaskarżonego planu, nie dotyczą w ogóle tych działek. Skarżący nie zaskarżył zaś miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie dotyczącym przeznaczenia działek nr: [...]-[...] pod teren przeznaczony pod drogę publiczną i przeznaczenia działek nr [...] i część działki nr [...] pod teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub wielorodzinnej.
W tej sytuacji uznać należy, że skarżący, kwestionując ustalenia na terenie działek nr: [...]-[...], obręb [...], w zakresie drogi wewnętrznej 43.KDW, w ogóle nie wykazał aby doszło do naruszenia jego interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, nie można stwierdzić aby przeznaczenie w zaskarżonym planie części działek nr [...] i [...] pod drogę wewnętrzną 43.KDW naruszało w jakikolwiek sposób interes prawny skarżącego.
Niewątpliwie, jak wynika z przedłożonej dokumentacji, skarżący jest współwłaścicielem działek nr [...] i [...]. Zgodnie z zaskarżonym planem na tych działkach utworzono drogę wewnętrzną 43.KDW, która na wysokości działek [...] i [...] kończy się placem nawrotowym 20 m x 20 m.
W orzecznictwie ustalono, że w przypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zasadniczo podmiotami legitymowanymi do jego zaskarżenia na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. są właściciele nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Stosowanie zaś do treści art. 6 ust. 2 pkt 2 tej ustawy każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Przyjmowane więc w planie miejscowym ustalenia co do przeznaczenia i warunków zabudowy konkretnych nieruchomości oraz sposobu zagospodarowania określonego terenu pozostają w bezpośrednim związku z uprawnieniami i obowiązkami właścicieli nieruchomości, chronionymi przepisem art. 140 k.c., ale też przepisami art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2 u.p.z.p. Przepisy ogólne u.p.z.p. nakazują organom planistycznym uwzględniać w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określone wartości, w tym ochronę prawa własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p.). Obowiązek ten związany jest z tym, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy), a więc mają bezpośredni wpływ przede wszystkim na uprawnienia i obowiązki właściciela nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje w związku z tym pogląd, iż interes prawem chroniony we wniesieniu skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają co do zasady podmioty, którym przysługują najszersze prawa do nieruchomości objętych planem, a więc właściciele tych nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 28 września 2006 r., sygn. akt II OSK 936/06; wyrok NSA z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 1468/07; wyrok NSA z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 312/08; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2369/12 – wszystkie dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednakże, ustalona w zaskarżonym planie na terenie, stanowiących współwłasność skarżącego, działek nr [...] i [...] droga wewnętrzna nie odbiera skarżącemu ani nie ogranicza mu jakichkolwiek praw, wynikających z przepisów prawa materialnego.
Przebieg drogi wewnętrznej 43.KDW przez teren działek [...] i [...] jest w zasadzie zgodny z jej odwzorowaniem w planie poprzednio obowiązującym na tym terenie, tj. w uchwale Rady Miasta Wejherowa z dnia 26 czerwca 2007 r., nr Vk/XI/88/2007, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze oznaczonym w aktualnie obowiązującym planie symbolami T-7, X-11 oraz X-12 i ograniczonym ulicami: [...], [...] z granicą lasu od wschodu i południa – (tzw. [...]). Nadto, przebieg tej drogi na tym fragmencie jest w zasadzie tożsamy z jej przebiegiem ustalonym we wskazywanej przez skarżącego w skardze decyzji podziałowej z dnia 24 lipca 2001 r., której ustalenia w zakresie drogi skarżący wskazywał jako prawidłowe i właściwe. Z kolei, zaplanowanie w zaskarżonym planie placu nawrotowego o parametrach 20 m x 20 m na wysokości i kosztem działek nr [...] i [...], których skarżący nie jest właścicielem, co zresztą sam potwierdza w skardze, nie narusza jego interesu prawnego, skutkiem czego skarżący nie jest uprawniony do kwestionowania planu w tym zakresie.
W tej sytuacji, nie można stwierdzić aby ustalenia zaskarżonego planu w części dotyczącej drogi wewnętrznej 43.KDW zlokalizowanej na części działki nr [...] i [...], stanowiącej współwłasność skarżącego, naruszały interes prawny skarżącego, powodując negatywne konsekwencje w postaci ograniczenia czy też uniemożliwienia realizacji dotychczasowych jego uprawnień.
Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że skarżący nie legitymuje się naruszonym interesem ani też uprawnieniem, które kształtowałyby jego legitymację umożliwiającą skuteczne wniesienie skargi na zaskarżoną część uchwały na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Zgodnie natomiast z treścią art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Brak wykazania naruszenia interesu prawnego przez skarżącego przesądził o niedopuszczalności analizy podniesionych zarzutów z perspektywy przesłanek stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w przedmiocie planu miejscowego, wynikających z art. 28 u.p.z.p. Dopuszczalność kontroli planu miejscowego jest uzależniona od naruszenia interesu prawnego skarżącego i odbywa się w granicach naruszenia. Innymi słowy, brak wykazania naruszenia interesu prawnego w zaskarżeniu aktu prawa miejscowego czyni niedopuszczalnym dalszą analizę przez Sąd skargi z punktu widzenia przesłanek stwierdzenia nieważności planu miejscowego.
Mając na względzie powyższe, Sąd odrzucił wniesioną w niniejszej sprawie skargę.
O zwrocie wpisu Sąd orzekł zaś na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.