I FSK 964/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki, , po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku P. Sp. z o.o. zs. w S. o zawieszenie postępowania ze skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. zs. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 393/23 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. zs. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 5 października 2017 r. nr 3201-IOV1.4103.9.2017.17; IOV1.(S).4213.13.2017/A w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty i marzec 2014 r. postanawia oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wnioskiem z 26 sierpnia 2024 r. P. Sp. z o.o. zs. w S. (dalej: "Spółka", "Strona") złożyła wniosek o zawieszenie postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do momentu prawomocnego zakończenia postępowania karnego toczącego się aktualnie przed Sądem Okręgowym w Szczecinie pod. sygn. akt III K [...]. Strona uargumentowała swój wniosek o zawieszenie postępowania, tym, że skoro podstawę rozstrzygnięć organów podatkowych, a co za tym idzie sądów administracyjnych, stanowiły dowody zebrane w postępowaniu karnym, które nadal nie zostało zakończone i co do których sąd karny nie miał okazji się jeszcze wypowiedzieć, to należy wstrzymać się z wydaniem orzeczenia w sprawie do momentu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania karnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznawany wniosek o zawieszenie zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Sprawiedliwości. Zauważyć należy, że celowość podjęcia decyzji o zawieszeniu postępowania na podstawie cytowanego przepisu pozostawiona została ocenie Sądu. Uznanie to nie może być dowolne. Obowiązkiem Sądu jest bowiem rozważenie, a w konsekwencji i wyjaśnienie przesłanek uzasadniających zawieszenie bądź odmowę zawieszenia postępowania w sprawie. Spełniając zaakcentowany obowiązek Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem, o którym stanowi art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., musi istnieć związek tego rodzaju, iż wynik tego drugiego, toczącego się już postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Innymi słowy, rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie wtedy tylko upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (por.: uwagi S. Dmowski do art. 177 Kpc, będącego odpowiednikiem analizowanego tu przepisu [w:] "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" pod red. prof. K. Piaseckiego, Wyd. C. H. Beck W-wa 1996 r., str. 578-579). Dlatego kluczowe w tym przepisie jest, na co zwrócił uwagę NSA w uzasadnieniu uchwały z 24 listopada 2008 r., sygn. II FPS 4/08 (publ. w ONSAiWSA 2009/4/62, POP 2009/1/29, ZNSA 2009/2/136, Prok.i Pr.-wkł. 2009/5/55, OSP 2009/7-8/82), słowo "zależy", według którego, jeśli coś zależy od danej sytuacji, to ona decyduje o tym lub ma na to decydujący wpływ (Inny Słownik Języka Polskiego, praca zbiorowa pod red. M. Bańki, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2000, Tom P - Ż, s. 1231). Nie chodzi przy tym o jakikolwiek wpływ, ale o wpływ przewidziany prawem, a nie np. o wpływ wynikający z autorytetu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Chodzi więc o sytuację, w której sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, które powstało lub wyłoniło się w toku postępowania sądowego. Tylko wówczas zawieszenie postępowania może okazać się konieczne (B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 1, Warszawa 2008, s. 206). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zaszły przesłanki, które umożliwiłby uwzględnienie wniosku Spółki o zawieszenie postępowania. W istocie rzeczy argumentacja Spółki w tym względzie sprowadza się do twierdzenia, że ustalenia zapadłe przed sądem karnym dotyczące oceny materiału dowodowego byłyby wiążące dla sądu administracyjnego, cyt.: "Co więcej, z uwagi na to, że przewód sądowy w sprawie karnej nie został jeszcze zamknięty, sąd karny może podjąć co do postępowania dowodowego rozmaite decyzje [...], które z uwagi na wykorzystanie materiału dowodowego ze sprawy karnej w sprawie podatkowej mogą mieć istotne znaczenie dla niniejszego postępowania" (str. 4 wniosku z 26 sierpnia 2024 r., str. 681 akt sądowoadministracyjnych). W tym kontekście zaznaczenia wymaga to, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a., jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa, wiążą sąd administracyjny. Oznacza to, że sąd administracyjny jest związany treścią sentencji prawomocnego wyroku wydanego w postępowaniu karnym, natomiast ustalenia zawarte w uzasadnieniu tego wyroku, a tym samym ocena materiału dowodowego, nie wiążą sądu administracyjnego. Ponadto, z normy art. 11 p.p.s.a. wynika, że nie dotyczy ona wyroków uniewinniających i umarzających postępowanie. Gdyby nawet zatem doszło do wydania w stosunku do skarżącego takiego wyroku, nie może to w żaden sposób wiążąco oddziaływać na sądowe postępowanie podatkowe rządzące się swoimi przesłankami i celami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2012 r. sygn. akt I FSK 632/11). Przenosząc powyższe na okoliczności zaistniałe w sprawie, nie sposób uznać argumentacji Spółki zawartej we wniosku z 26 sierpnia 2024 r. za zasadną. W rozpatrywanej sprawie brak jest wymaganego art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. związku między wskazanymi przez Spółkę okolicznościami, a rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie, albowiem ustalenia zawarte w uzasadnieniu wyroku sądu karnego, a tym samym ocena materiału dowodowego, nie wiążą sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a w zw. z art. 131 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji