II GZ 509/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 3276/22 w zakresie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi [...] na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r., nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE I. [...] złożyli (każdy osobno, w swojej sprawie) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r., nr DPR.720.6.2021.256, o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec Getin Noble Banku S.A. z siedzibą w Warszawie, umorzeniu instrumentów kapitałowych, zastosowaniu instrumentu przymusowej restrukturyzacji w formie instytucji pomostowej oraz ustanowieniu administratora banku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 4 kwietnia 2023 r. na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) połączył sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 3276/22, VI SA/Wa 3642/22, VI SA/Wa 4062/22, VI SA/Wa 4077/22, VI SA/Wa 4380/22, VI SA/Wa 4578/22, VI SA/Wa 4677/22, VI SA/Wa 5448/22, VI SA/Wa 6154/22, VI SA/Wa 6477/22, VI SA/Wa 6850/22, VI SA/Wa 523/23, VI SA/Wa 525/23, VI SA/Wa 1034/23, VI SA/Wa 1117/23, VI SA/Wa 1814/23, VI SA/Wa 1882/23, VI SA/Wa 1941/23, VI SA/Wa 1979/23, VI SA/Wa 2230/23 i VI SA/Wa 3154/23 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz postanowił prowadzić je pod sygn. akt VI SA/Wa 3276/22. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 4 września 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 3276/22, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. WSA wskazał, że skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. wniosły - poza ww. podmiotami - również inne podmioty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 stycznia 2023r., wydanym w sprawie o sygn. VI SA/Wa 2964/22, skierował do TSUE pytania prejudycjalne. Sąd pierwszej instancji zaprezentował treść pytań skierowanych do TSUE. Kierując się względami celowości, sprawiedliwości, ekonomiki procesowej oraz dla uniknięcia ewentualnej konieczności wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 2a p.p.s.a., Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie. III. E. M. reprezentowana przez adwokata złożyła zażalenie na to postanowienie Sądu pierwszej instancji z 4 września 2023 r., wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zażaleniem skarżąca zarzuciła: (1) naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie ze względu na fakt zwrócenia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w innej sprawie, tj. prowadzonej pod sygnaturą akt: VI SA/Wa 2964/22 z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, mimo jednoznacznej regulacji art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umożliwiającej zawieszenie postępowanie przed WSA w sytuacji jego zależności od wyniku innego postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed TK lub TSUE; (2) naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, mimo że podjęcie tego rodzaju czynności procesowej godzi w konstytucyjne gwarancje obywatela do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, tj. w przedmiotowej sprawie, mimo dwóch lat procedowania, nie zapadło żadne rozstrzygnięcie merytoryczne, a zawieszenie postępowania wyłączy możliwość wydania takiego orzeczenia na najbliższe kilka lat (biorąc pod uwagę obciążenie TSUE); (3) naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, mimo konieczności uznania WSA w Warszawie za sąd unijny, który na równi z TSUE oraz innymi sądami krajowymi państw członkowskich pozostaje uprawniony do interpretowania i stosowania prawa unijnego, które stanowi zwykły element multicentrycznego systemu prawa w Polsce; (4) naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, mimo braku bezpośredniego związku opisanych w uzasadnieniu zagadnień prawnych dla rozstrzygnięcia sprawy w niniejszym postępowaniu, tj. skarżącemu służy legitymacja czynna do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, a legitymacja czynna innych podmiotów pozostaje z jego punktu widzenia irrelewantna W uzasadnieniu zażalenia skarżąca przedstawiła uzasadnienie wniesionych zarzutów. IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Art. 125 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Ocena istnienia przesłanek zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. oraz ich wpływu na przyszłe rozstrzygnięcie należy wyłącznie do sądu. Rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania. Przyjęte rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będąca przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., musi być bezpośredni, bo wtedy zależą one od siebie i postępowanie w sprawie prejudykatu musi wyprzedzać postępowanie główne. Dla sądu kwestią prejudycjalną jest wyłącznie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 stycznia 2023 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2964/22, skierował do TSUE pytania prejudycjalne o następującej treści: "1. Czy art. 85 ust. 2 i 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 82/891/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/24/WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE, 2011/35/UE, 2012/30/UE i 2013/36/EU oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 648/2012 (Dz.U.UE.L.2014.173.190 ze zm.) w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1) i art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90 poz. 864/30 ze zm.) należy interpretować w ten sposób, że w przypadku wniesienia przez radę nadzorczą podmiotu w restrukturyzacji skargi do krajowego sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji, skuteczny środek ochrony prawnej uznaje się za zapewniony także osobom, które w zaskarżeniu tej decyzji upatrują ochrony swojego interesu prawnego, w sytuacji gdy sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a prawomocny wyrok, wydany w wyniku rozpoznania tej skargi jest skuteczny erga omnes i gdy możliwość uzyskania przez te osoby ochrony ich interesu prawnego nie jest uzależniona od odrębnego wniesienia przez nie skargi do sądu administracyjnego na powyższą decyzję? 2. Czy art. 85 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE wprowadzający wymóg sprawnej kontroli sądowej oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej, stanowiące o skutecznej ochronie prawnej, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie zastosowaniu przepisu proceduralnego państwa członkowskiego, który zobowiązuje krajowy sąd administracyjny do łącznego rozpoznania wszystkich skarg, jakie zostały wniesione do tego sądu na decyzję organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w sytuacji gdy zastosowanie tego przepisu wraz z innymi wymogami krajowej procedury sądowoadministracyjnej powoduje, że z uwagi na znaczną ilość takich skarg wydanie wyroku w sprawie może okazać się nadmiernie utrudnione o ile w ogóle możliwe w rozsądnym terminie? 3. Czy art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE należy interpretować w ten sposób, że pozwala on państwu członkowskiemu na niedokonywanie strukturalnego oddzielenia - dla zagwarantowania operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów - funkcji organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji od innych funkcji tego organu jako ustawowego gwaranta depozytów bankowych lub kuratora banku (tymczasowego administratora) ustanowionego na podstawie decyzji krajowego organu właściwego dla nadzoru do celów rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2013/36/UE? 4. Czy art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE należy interpretować w ten sposób, że w przypadku uchybienia przez państwo członkowskie obowiązkowi ustanowienia odpowiednich uzgodnień strukturalnych dla zagwarantowania operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów pomiędzy funkcjami nadzoru na mocy rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2013/36/UE lub innymi funkcjami odpowiedniego organu a funkcjami organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, warunek operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów może być uznany za spełniony, jeśli krajowy sąd administracyjny kontrolujący decyzję w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji uzna, że zastosowane inne rozwiązania organizacyjne i działania faktyczne organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, były wystarczające dla osiągnięcia tego skutku?". Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że punkt 1 wyżej wskazanego pytania prejudycjalnego zmierza do ustalenia kręgu podmiotów, którym przysługuje legitymacja czynna do wniesienia skargi na decyzję BFG w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji banku. Z kolei punkty 3 i 4 odnoszą się do zakresu kontroli legalności decyzji BFG, jaką w świetle postanowień dyrektywy 2014/59/UE powinien był przeprowadzić Sąd pierwszej instancji przy rozpoznawaniu skarg na decyzję BFG w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji banku. Zatem skoro skarżąca wniesioną w niniejszej sprawie skargą zaskarżyła decyzję BFG, tym samym przedstawione przez WSA pytanie prejudycjalne dotyczy również skargi skarżącej. Słusznie zatem WSA w Warszawie w sprawie skarżącej zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawie skarżącej zachodzi zależność, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie wskazanych wyżej zagadnień będzie miało istotne znaczenie dla wyniku postępowania toczącego się w rozpoznawanej sprawie. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie skarżącej nie ma dla niej negatywnych skutków i pozwala jednocześnie uniknąć dodatkowego postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 2a p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie o zawieszeniu postępowania jest zgodne z prawem i dlatego na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu zażalenia.