II OZ 634/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. T. i P. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 784/23 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. T. i P. T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 lutego 2023 r. nr 89/OPON/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Uzasadnienie. Postanowieniem z 19 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej także jako: "Sąd"), na podstawie nart. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), odrzucił skargę M. T. i P. T. (dalej: "skarżący") na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 3 lutego 2023 r. nr 89/OPON/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 11 października 2023 r. Natomiast ww. postanowienie zostało doręczone skarżącej w trybie art. 73 P.p.s.a. w dniem 13 października 2023 r. W dniu 18 października 2023 r. (data stempla pocztowego) skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu z 19 września 2023 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wraz z numerami PESEL skarżących. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący wyjaśnili, że uchybienie nastąpiło bez ich winy. Podnieśli, że na wezwanie Sądu z dnia 12 maja 2023 r. zareagowali i udzielili odpowiedzi w zakreślonym terminie. Wskazali, że wprawdzie zdaniem Sądu odpowiedź mailowa nie spełniała wymogów pisma procesowego, jednakże nie można przyjąć, że zupełnie zignorowali treść pisma. Podkreślili również, że pismo z dnia 12 maja 2023 r. zobowiązywało ich do "wskazania numeru PESEL każdego ze skarżących", a zatem byli przeświadczeni, że kluczowa jest sama informacja, nie zaś określona forma, w jakiej zostanie ona przekazana Sądowi. Nadto wskazali, że w treści nagłówka pisma z 12 maja 2023 r. wskazano adres mailowy Sądu tj. informacja@warszawa.wsa.gov.pl, co dodatkowo utwierdziło ich w przekonaniu, iż informację o numerach PESEL można podać za pośrednictwem poczty elektronicznej. W związku z powyższym uważają, że oceniając z punktu widzenia osób działających w postępowaniu osobiście, bez pełnomocnika, dołożyli należytej staranności uiszczając wpis sądowy oraz odpowiadając na wezwanie Sądu w oznaczonym terminie. Wskazali ponadto, że nie zdawali sobie jednocześnie sprawy, iż forma pisemna przy podawaniu numerów PESEL jest tak istotna, a przesłanie tej informacji drogą mailową jest niedopuszczalne i będzie uznane za bezskuteczne. Podnieśli jednocześnie, że o tym fakcie dowiedzieli się dopiero z treści uzasadnienia postanowienia z dnia 19 września 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt II OZ 128/24 oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 19 września 2023 r. W ocenie Sądu, okoliczności przedstawione przez skarżących nie są okolicznościami, które uzasadniałyby w niniejszej sprawie przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Należy mieć bowiem na uwadze, że w doręczonym skarżącym wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego skargi wskazano sposób wykonania wezwania, termin na jego wykonanie, skutki niewykonania wezwania w przewidzianym terminie oraz, co istotne, wyjaśniono zasadność wystosowanego wezwania. W ocenie Sądu, doręczone skarżącym wezwanie, wraz z pouczeniem w swojej treści skonstruowane jest w sposób jak najbardziej jednoznaczny, czytelny i zrozumiały, zaś właściwe odczytanie jego treści nie powinno sprawiać trudności. Do jego interpretacji nie jest nadto wymagane posiadanie szczególnych kwalifikacji i wiedzy prawniczej. Pouczenie to zawiera informację o warunkach wnoszenia pism oraz doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Skarżący zostali powiadomieni zatem, że pisma do sądu administracyjnego można wnieść w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu, która jest zlokalizowana na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP). Pisma wysyłane na adres elektroniczny sądu (adres e-mail), czyli z pominięciem elektronicznej skrzynki podawczej sądu, nie wywołują skutków prawnych, które ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże ze złożeniem pisma procesowego (vide: pkt 1 pouczenia o warunkach wnoszenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej - k. 9 i k. 12 akt sądowych). Oczywistym jest przy tym, że nadesłanie numerów PESEL drogą pocztową zgodnie z wezwaniem nie jest czynnością, która wymagałaby jakiegokolwiek profesjonalnego przygotowania. Przedłożenie takiego dokumentu nie stanowiło przeszkody, której nie da się usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nadto skarżący mogli zwrócić się o pomoc do profesjonalnego pełnomocnika, przy czym jeśli skarżących nie było stać na skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, mogli skorzystać z instytucji prawa pomocy, o czym zostali także pouczeni. Brak dostatecznie uważnego zapoznania się z treścią korespondencji skierowanej do skarżących z Sądu oraz rezygnacja z możliwości skorzystania z profesjonalnej pomocy stanowią w rozpatrywanym wypadku wyraz braku należytej dbałości o własne interesy i nie uzasadniają - tak jak wskazano powyżej - przywrócenia uchybionego terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnieśli skarżący wnieśli o zmianę lub uchylenie postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek ten powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącym przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniają braku winy skarżących, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym uzupełnieniu braków formalnych skargi. Skarżący wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi otrzymali jasne i prawidłowe pouczenie o warunkach wnoszenia pism oraz doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Skarżący zostali powiadomieni zatem, że pisma do sądu administracyjnego można wnieść w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu, która jest zlokalizowana na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP). Pisma wysyłane na adres elektroniczny sądu (adres e-mail), czyli z pominięciem elektronicznej skrzynki podawczej sądu, nie wywołują skutków prawnych, które ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże ze złożeniem pisma procesowego. Ponadto w wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego skargi wskazano sposób wykonania wezwania, termin na jego wykonanie, skutki niewykonania wezwania w przewidzianym terminie oraz, co istotne, wyjaśniono zasadność wystosowanego wezwania. W takiej sytuacji uznać trzeba, że Sąd wywiązał się z określonego w art. 6 P.p.s.a. obowiązku udzielenia stronie występującej w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczenia jej o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnili braku swej winy w uchybieniu terminu, W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.