I OZ 529/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 754/23 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 21 września 2023 r., nr ZP-P.8640.265.2023.DB w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 kwietnia 2024 r. odrzucił zażalenie R. S. na postanowienie tego Sądu z 23 stycznia 2024 r., o odrzuceniu skargi ww. na opisaną w sentencji decyzję Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że przesyłkę zawierającą postanowienie z 23 stycznia 2023 r. Sąd skierował na podany przez skarżącego adres do doręczeń w Szwajcarii. Ze zwróconej do Sądu w dniu 15 marca 2024 r. koperty adresowanej do skarżącego i wydruku śledzenia przesyłki zagranicznej wynika, że 5 lutego 2024 r. podjęto próbę doręczenia przesyłki. Jako przyczynę niedoręczenia przesyłki niemiecki operator pocztowy wskazał: "Empfänger konnte unter angegebener Adresse nicht ermittelt werden" – "Odbiorca pod wskazanym adresem jest nie do ustalenia". Zdaniem Sądu I instancji, nie budzi wątpliwości, że adres zamieszkania skarżącego był znany i w żadnym wypadku nie można uznać, że adres, na który zostało wysłane skarżącemu postanowienie był niepełny. Skutek doręczenia pisma za pośrednictwem Poczty Polskiej poza Polską jest oceniany na podstawie przepisów prawa wewnętrznego państwa, w którym adresat ma siedzibę lub miejsce pobytu. Według przepisów szwajcarskich doręczenie było skuteczne, co przekłada się na skuteczność doręczenia na gruncie ustawy P.p.s.a. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że termin do złożenia zażalenia upłynął z dniem 12 lutego 2024 r. Wskazał, że nawet gdyby przyjąć datę 15 marca 2024 r. (wpływ przesyłki do Sądu) jako skutek doręczenia przesyłki to i tak zażalenie złożone byłoby po terminie. Skarżący złożył bowiem zażalenie osobiście w siedzibie Sądu w dniu 27 marca 2024 r. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji odrzucił zażalenie, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.), jako wniesione z uchybieniem terminu. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie z 12 kwietnia 2024 r. W uzasadnieniu wskazał, że podał prawidłowy adres do doręczeń. Zdaniem skarżącego, to złe zaadresowanie koperty spowodowało, że korespondencja nie mogła do niego dotrzeć, gdyż pod wskazanym adresem nie był zameldowany. W jego ocenie, wystarczyło pod imieniem i nazwiskiem siostry dopisać jego dane, co byłoby honorowane przez pocztę w Szwajcarii. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlegało oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie, pomimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Przedmiotem wywiedzionego zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 kwietnia 2024 r. o odrzucenie zażalenia R. S. na postanowienie tego Sądu z 23 stycznia 2024 r., jako wniesionego z uchybieniem terminu do dokonania tejże czynności. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy doszło do skutecznego pod względem prawnym, doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 stycznia 2024 r., które przesłane zostało na podany przez stronę adres zamieszkania jego siostry. Przystępując do rozstrzygnięcia tej kwestii należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby w postępowaniu sądowoadministracyjnym strona wskazywała adres do korespondencji inny niż miejsce zamieszkania czy zameldowania, np. adres osoby z rodziny, czy z sąsiedztwa, i umocowała obecne tam osoby do odbioru wszelkiej korespondencji kierowanej na taki adres. Istotne jest bowiem, aby strona podała taki adres, który umożliwia odebranie korespondencji. Tego warunku nie spełniał jednak podany przez skarżącego adres do korespondencji u siostry w Szwajcarii, czego potwierdzeniem są adnotacje operatora szwajcarskiego "Empfänger konnte unter angegebener Adresse nicht ermittelt werden" – "Odbiorca pod wskazanym adresem jest nie do ustalenia", wskazane jako przyczyny niedoręczenia przesyłek zawierających odpis postanowienia z 23 stycznia 2024 r., a także postanowienia z 15 stycznia 2024 r. oddalającego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w tej sprawie. Podkreślenia wymaga, że skarżący w petitum skargi, jak i innych pism procesowych, podawał adres: [...] W., ul [...]. Na ten adres Sąd I instancji 20 grudnia 2023 r. przesłał skarżącemu wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, które skarżący odebrał osobiście 27 grudnia 2023 r. WSA w Warszawie dysponował zatem adresem skarżącego, pod którym bezpośrednio odbierał on przesyłki, jednak korespondencję w sprawie kierował do strony wybiórczo, w tym akurat postanowienie z 23 stycznia 2024 r. przesłał na adres w Szwajcarii, pod którym doręczenie okazało się niemożliwe. W opisanych okolicznościach, mając na względzie, że skarżący nie był w sprawie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, obowiązkiem Sądu I instancji było wyjaśnienie kwestii adresu korespondencyjnego strony, tym bardziej, że intencje skarżącego w tym zakresie były niejednoznaczne. Strona domagała się adresowania kierowanych do niej przesyłek na siostrę K. S., na jej adres zamieszkania w Szwajcarii, co bez udzielenia ww. stosownego pełnomocnictwa, nie było dopuszczalne. Doręczenie w takiej formie jest bowiem możliwe wyłącznie w sytuacji ustanowienia pełnomocnika lub osoby upoważnionej do odbioru pism w postępowaniu sądowym, o czym jednoznacznie traktuje art. 67 § 5 P.p.s.a. W tych warunkach nie można było uznać, że odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 23 stycznia 2024 r. przesłany do skarżącego na adres jego siostry w Szwajcarii, został prawidłowo doręczony, co skutkować musi przyjęciem, że termin do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie, nie rozpoczął biegu. Niedoręczenie postanowienia z 23 stycznia 2024 r. czyniło zaś zażalenie na to postanowienie przedwczesnym i uzasadniało jego odrzucenie. Rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wrocławiu o odrzuceniu ww. zażalenia jest zatem trafne, chociaż z innych (wskazanych wyżej) przyczyn niż przyjęte w zaskarżonym postanowieniu. W takiej sytuacji zażalenie na postanowienie z 12 kwietnia 2024 r. nie mogło zostać uwzględnione w tym sensie, że nie mogło doprowadzić do uchylenia tego orzeczenia, gdyż w zakresie rozstrzygnięcia odpowiada ono prawu. Natomiast przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny odmienna interpretacja przyczyn odrzucenia zażalenia na postanowienie z 23 stycznia 2024 r. będzie miała ten skutek, że obowiązkiem Sądu I instancji będzie doręczenie obecnie wyznaczonemu w sprawie pełnomocnikowi odpisu ww. postanowienia. Dopiero prawidłowe doręczenie tego odpisu będzie skutkować rozpoczęciem biegu terminu na złożenie ewentualnego zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.