II OSK 1670/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku R. L. o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt II OSK 1670/24 w sprawie ze skarg kasacyjnych Wojewody Pomorskiego i Wójta Gminy Chmielno od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 1158/23 w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 11 października 2023 r., nr WI-III.7821.1.4.2023.EK w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odmówić dokonania wykładni wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt II OSK 1670/24. UZASADNIENIE Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt II OSK 1670/24, po rozpoznaniu skarg kasacyjnych Wojewody Pomorskiego i Wójta Gminy Chmielno od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 1158/23 w sprawie ze skargi R. L. ego na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 11 października 2023 r., nr WI-III.7821.1.4.2023.EK w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej: 1. oddalił skargę kasacyjną Wojewody Pomorskiego w całości, 2. uchylił punkt pierwszy zaskarżonego wyroku w części dotyczącej decyzji organu pierwszej instancji, 3. oddalił skargę kasacyjną Wójta Gminy Chmielno w pozostałej części i 4. odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości W piśmie z dnia 4 grudnia 2024 r. R. L. , reprezentowany przez pełnomocnika, złożył wniosek o wydanie postanowienia rozstrzygającego wątpliwości co do treści punktu 1. i 2. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt II OSK 1670/24. W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano jednak, że R. L. ma wątpliwości dotyczące punktów 2. i 3. powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i "dalszego losu sprawy". Pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że: "dalszy tok sprawy nie został wskazany przez Naczelny Sąd Administracyjny ani w sentencji wyroku, ani też w jego uzasadnieniu, co wzbudza po stronie mojego mocodawcy faktyczne wątpliwości co do treści i skutków jakie niesie za sobą wydany wyrok". Nim jednak pełnomocnik sprecyzował zagadnienia budzące wątpliwości skarżącego (patrz niżej) wyjaśnił, że: "Jak wynika z wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w części dotyczącej decyzji Starosty Kartuskiego (pkt 2), a utrzymał go w mocy w części dotyczącej decyzji Wojewody Pomorskiego (pkt 3). Taki stan rzeczy powoduje, że w ocenie mojego mocodawcy w obrocie prawnym pozostaje decyzja Staroty Kartuskiego (organ pierwszej instancji), a z obrotu prawnego wyeliminowana została decyzja Wojewody Pomorskiego. W takim stanie rzeczy na skutek wydania wyroku, obecnie w sprawie administracyjnej mojego mocodawcy do rozpoznania pozostaje jego odwołanie, które złożył on na decyzję organu I instancji. Skoro bowiem sądy obu instancji orzekły o uchyleniu decyzji Wojewody Pomorskiego, to ta powinna zostać wydana przez tenże organ na nowo po ponownym rozpoznaniu sprawy". Pełnomocnik wywodził dalej, że: "Dochodząc do wniosku wskazanego w powyższym akapicie dla mojego mocodawcy oczywistym wydaje się, że uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją przepisu art. 185 P.p.s.a. nie przekazał sprawy do ponownego rozpoznania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku albowiem sąd ten wobec uchylenia jednej z decyzji wydanej w toku postępowania administracyjnego (ściśle decyzji Wojewody Pomorskiego) nie miałby przedmiotu orzekania, a nawet możliwości orzekania (WSA może rozpoznać sprawę dopiero po wyczerpaniu administracyjnego toku instancji)". Przedstawiwszy tak zaprezentowane stanowisko pełnomocnik skarżącego sformułował kolejne, następujące zagadnienia budzące wątpliwości R. L. i dotyczące – jego zdaniem – treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt II OSK 1670/24: 1. Czy Naczelny Sąd Administracyjny przekaże akta sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z poleceniem przekazania ich Wojewodzie Pomorskiemu celem dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie specustawy i K.p.a., czy może Naczelny Sąd Administracyjny przekażę w tym celu sprawę bezpośrednio do Wojewody Pomorskiego? 2. Czy Wojewoda Pomorski przy ponownym rozpoznawaniu odwołania mojego mocodawcy jest związany wykładnią prawa i poglądami NSA zawartymi w wyroku z dnia 19 września 2024 roku wydanego w sprawie II OSK 1670/24? Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."), sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Jednocześnie przyjmuje się, co wynika wprost z art. 158 P.p.s.a., że wniosek o wykładnię musi dotyczyć treści wyroku, a więc a contrario, wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku nie może dotyczyć tego, czego w wyroku (jego sentencji i uzasadnieniu) w ogóle nie zamieszczono, o czym sąd administracyjny się nie wypowiadał. Przedmiotem wykładni może być zarówno sentencja wyroku, jak i wyjątkowo jego uzasadnienie, przy czym wątpliwości co do uzasadnienia wyroku mogą być wyjaśnione w trybie art. 158 P.p.s.a. jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne do dokonania prawidłowej interpretacji sentencji orzeczenia. Przyjmuje się zatem, że przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 1310/12 i z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 1011/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przede wszystkim rozpocząć należy od sprecyzowania, że pomimo, iż w pierwszym akapicie pisma z dnia 4 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego wskazuje na zaistnienie wątpliwości "co do treści punktu 1 i 2 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2024 r.", to jednak oczywistym jest, że wniosek dotyczy wykładni punktów 2. i 3. tego wyroku, gdyż autor wniosku wprost do tych punktów nawiązuje (a na stronie drugiej pisma wręcz wprost je relacjonuje). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający obecnie wniosek o wykładnię orzeczenia przyjmuje więc, że przywołanie punktów 1. i 2. w wstępnej części wniosku było oczywistą omyłką, a intencją skarżącego było odniesienie się do treści punktów 2. i 3. wyroku z dnia 19 września 2024 r. Z treści pisma z dnia 4 grudnia 2024 r. wynika, że "wątpliwości co do treści wyroku" R. L. upatruje w dwóch sferach. W pierwszej części uzasadnienia wniosku o wykładnię wyroku pełnomocnik R. L. ego zgłosił ogólne wątpliwości dotyczące "dalszego losu sprawy". Z kolei w końcowej części uzasadnienia wniosku, w powyższym kontekście, aczkolwiek odrębnie, formułuje on szczegółowe "zagadnienia", którym nadano formułę dwóch pytań. Przechodząc do oceny tak złożonego wniosku o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt II OSK 1670/24, stwierdzić należy, że nie może on zostać rozpoznany merytorycznie i podlega on oddaleniu, gdyż orzeczenie, którego dotyczy, nie rodzi wątpliwości w zakresie zagadnień opisanych we wniosku. Natomiast zagadnienia sprecyzowane w końcowej części jego uzasadnienia (w formie pytań) w ogóle nie dotyczą treści wyroku. Odnoszą się one do czynności sądu administracyjnego i organu następujących po wyroku – uregulowanych stosownymi przepisami. Wskazane wyżej ogólne wątpliwości skarżącego co do treści wyroku z dnia 19 września 2024 r. wyrażone w kontekście "dalszego losu sprawy" nie zaistniały. Z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie wynika, w jakim zakresie uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 1158/23, a do tego przyjęta formuła wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego została szeroko objaśniona na stronie 34 jego uzasadnienia. Zauważyć należy, że nawet sam pełnomocnik rozwiewa zgłaszane przezeń wątpliwości wywodząc – w sposób stanowczy i jednoznaczny – że w jego ocenie na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2024 r. wyeliminowana została z obrotu decyzja Wojewody Pomorskiego, a pozostaje w obrocie decyzja Starosty Kartuskiego. Odnosząc się natomiast do zasygnalizowanej przez pełnomocnika skarżącego, mającej budzić domniemane wątpliwości, kwestii przekazania sprawy "do ponownego rozpoznania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku", to w tym przypadku tenże pełnomocnik również sam udziela na nie odpowiedzi: "dla mojego mocodawcy oczywistym wydaje się, że uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją przepisu art. 185 P.p.s.a. nie przekazał sprawy do ponownego rozpoznania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku". Skądinąd omawiane wyżej zagadnienie nie jest w najmniejszym stopniu wątpliwie. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 września 2024 r. na stronie 34 wyjaśnił, że uchylona część punktu pierwszego zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dotycząca decyzji organu pierwszej instancji stanowiła rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji wynikające z zastosowania art. 135 P.p.s.a. Ta część zaskarżonego wyroku mogła zostać uchylona bez konieczności przekazania sprawy (w uchylonym zakresie) do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Gdy chodzi natomiast o przedstawione w uzasadnieniu wniosku z dnia 4 grudnia 2024 r. zagadnienia ujęte w formie pytań, to nie mogą one świadczyć o zaistnieniu "wątpliwości co do treści wyroku" w rozumieniu art. 158 P.p.s.a. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2024 r. nie rozstrzygał bowiem o technicznej kwestii przekazania akt administracyjnych i sądowych po jego wydaniu ani o zakresie związania zawartą w nim wykładnią Wojewody Pomorskiego. Są to kwestie regulowane przepisami odrębnymi regulującymi czynności sądu administracyjnego po wydaniu orzeczenia (zob. art. 286 § 1 P.p.s.a. oraz § 54 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. - Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego, tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 805) i skutki orzeczeń sądów administracyjnych (w kontekście pytania przedstawionego we wniosku skarżącego – zob. art. 153 P.p.s.a.). Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do wykładni wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 158 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.