II OZ 259/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody Podkarpackiego na postanowienie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1589/22 w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 12 września 2022 r. nr ... w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1589/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z 12 września 2022 r. nr ... w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. W ocenie Sądu pierwszej instancji, zaszła przesłanka zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 124 § 1 pkt 6 w zw. z art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.). Sąd wskazał, iż na podstawie akt sprawy oraz informacji uzyskanych od Wojewody Podkarpackiego ustalono, że wnioskiem doręczonym organowi 7 listopada 2022 r. H. S. zwróciła się o wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 12 września 2022 r. nr ..., wydaną w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Jako podstawę wznowienia skarżąca wskazała art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., – dalej: "k.p.a."). Następnie 8 listopada 2022 r. skarżąca nadała w placówce operatora pocztowego skierowaną do Sądu – za pośrednictwem organu – skargę na opisaną w sentencji decyzję Wojewody Podkarpackiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 56 w zw. z art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w przypadku wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania. Sąd wskazał, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. W niniejszej sprawie za dzień wszczęcia postępowania uznać należy – zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 61 § 3 k.p.a. – dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Oznacza to, że skarżąca zainicjowała postępowanie wznowieniowe 7 listopada 2022 r., tj. przed zainicjowaniem postępowania sądowoadministarcyjnego. W ocenie Sądu, nie miał znaczenia fakt wydania 3 stycznia 2023 r. postanowienia o wznowieniu postępowania, bowiem jego wydanie nie jest równoznaczne z datą wszczęcia postępowania wznowieniowego. Przepis art. 149 § 1 k.p.a. określa bowiem wyłącznie formę wznowienia postępowania i nie stanowi lex specialis w stosunku do art. 61 § 3 k.p.a. Sąd podkreślił, że w opisywanej sprawie nie znajduje zastosowania uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2017 r. II GPS 1/17, w myśl której w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zmianami) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Dla powstania po stronie Sądu obowiązku zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego nie ma zatem znaczenia również fakt zawieszenia postępowania wznowieniowego przez skarżony organ postanowieniem z 5 stycznia 2023 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd Wojewódzki na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 w zw. z art. 56 p.p.s.a., postanowił zawiesić postępowanie sądowe. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Wojewoda Podkarpacki. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 56 i art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przez przyjęcie, że zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania sądowego, podczas gdy mając na uwadze przywołane regulacje w związku z art. 149 § 1 k.p.a. zachodzi brak podstaw do zawieszenia postępowania z urzędu, biorąc pod uwagę istniejący stan faktyczny i to, że przed Sądem w pierwszej kolejności zainicjonowane zostało postępowania skargowe na decyzję organu, a ponadto postępowanie przed nim ma szerszy charakter niż przed organem, - art. 149 § 1 w zw. z art. 61 § 3 k.p.a. przez przyjęcie, że do wszczęcia postępowania wznowieniowego dochodzi z chwilą złożenia wniosku, a nie chwilą wydania postanowienia o wznowieniu postępowania i tym samym brak było podstaw do zawieszenia postępowania sądowego z urzędu, albowiem organ wydał postanowienie o wznowieniu dopiero w dniu 3 stycznia 2023 r. a skarga do Sądu została złożona w dniu 8 listopada 2022r. i tym samy nie spełniły się przesłanki do zawieszenia postępowania w oparciu o regulację art. 56 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem Sąd Wojewódzki niezasadnie zawiesił postępowanie sądowe. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w przypadku, o którym mowa w art. 56. Stosownie do art. 56 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. W przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła skargę do sądu 8 listopada 2022 r. przed dniem wznowienia postępowania administracyjnego, co dokonane zostało postanowieniem organu z 3 stycznia 2023 r. Powyższe oznacza, że skarga do sądu wyprzedziła wznowienie postępowania administracyjnego przez organ, a zatem brak było podstawy do zastosowania art. 124 § 1 pkt 6 w zw. z art. 56 p.p.s.a. i zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Wbrew ocenie Sądu Wojewódzkiego w sprawie nie miała zastosowania wyrażona w art. 61 § 3 k.p.a. reguła, zgodnie z którą datą wszczęcia postępowania administracyjnego jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Jak słusznie podniesiono w zażaleniu, w orzecznictwie i piśmiennictwie dominuje pogląd, że datą wznowienia postępowania na żądanie strony na podstawie art. 147 w zw. z art. 149 § k.p.a. jest dzień wydania przez organ postanowienia w tym przedmiocie, a nie dzień, w którym do organu wpłynął wniosek o wznowienie postępowania (zob. postanowienie NSA z 20 grudnia 2019 r. II GZ 315/19; Z. Kmieciak, J. Wegner, M. Wojtuń, Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz do art. 149, publ. WKP 2023, SIP Lex). W szczególności przyjmuje się, że zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania, w przeciwieństwie do postępowania zwykłego oraz pozostałych trybów nadzwyczajnych, następuje w drodze postanowienia, a wstępne czynności proceduralne organu po otrzymania podania o wznowienie postępowania nie są podejmowane w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania aż do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego, w myśl art. 149 § 1 k.p.a. (por. M. Jaśkowska, M. Gotowicz-Wilbrandt, A Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 149, publ. LEX/el 2023). Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie miała zaznaczenia sama data złożenia podania przez stronę do organu administracji publicznej, lecz data postanowienia Wojewody Podkarpackiego z 3 marca 2023 r. o wznowieniu wnioskowanego postępowania. Tym samym postępowanie sądowoadministracyjne, jako wszczęte 8 listopada 2022 r., nie powinno być zawieszone w trybie art. 124 § 1 pkt 6 k.p.a. W konsekwencji orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia zgodnie z art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.