II GZ 523/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 września 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 612/24 w zakresie odrzucenia skargi B. K. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 6 czerwca 2024 r., nr NEP.906.36.2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 10 września 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 612/24, odrzucił skargę B. K. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 6 czerwca 2024 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych. Sąd I instancji uzasadniając zaskarżone orzeczenie wskazał, że decyzja organu odwoławczego, zawierająca prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia od niej skargi do WSA została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 10 czerwca 2024 r., czego dowodzi dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy. Skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 8 lipca 2024 r. na adres Wojewody Kujawsko-Pomorskiego i wpłynęła do tego urzędu w dniu 15 lipca 2024 r. Organ ten przekazał skargę do Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie, jako do organu właściwego, w dniu 16 lipca 2024 r., co wynika z daty stempla pocztowego na kopercie. Odrzucając skargę WSA stwierdził, że skarga została złożona z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Sąd wskazał, że 30-dniowy termin na jej wniesienie upływał wprawdzie z dniem 10 lipca 2024 r., a skargę wniesiono w dniu 8 lipca 2024 r., jednakże uczyniono to z naruszeniem trybu zaskarżenia, o którym mowa w art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), bowiem została ona nadana na adres organu niewłaściwego. Przekazanie skargi do organu właściwego, który wydał zaskarżone postanowienie nastąpiło w dniu 16 lipca 2024 r., a zatem z tą datą należy wiązać moment skutecznego wniesienia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej wskazał m.in., że termin na wniesienie skargi upływał 10 lipca 2024 r., natomiast przedmiotowa skarga została nadana 8 lipca 2024 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu. Koperta, w której znajdowała się skarga została błędnie nadana z powodu jej błędnego oznaczenia przez niezależną, niemożliwą do przewidzenia i niemożliwą do przezwyciężenia awarię systemu znakowania kopert. Wyjaśniono, że system w sposób samodzielny powielił adresowanie kopert przeznaczonych do wysyłki do Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie i opatrzył je adresem Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, którym to adresem opatrzone były wcześniejsze koperty przeznaczone do wysyłki. Pełnomocnik zaakcentował, że brak widocznego powiadomienia o niewykonaniu polecenia pracownika przez system znakowania kopert w sposób oczywisty należy rozumieć jako przesłankę wyłączającą winę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a czynności tej dokonuje się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, o czym stanowi art. 54 § 1 p.p.s.a. Aby zatem skutecznie wnieść do sądu skargę, strona musi to uczynić za pośrednictwem organu, którego rozstrzygnięcie kwestionuje, w terminie prawem przewidzianym. Wniesienie skargi po upływie terminu powoduje zaś obligatoryjne jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie (mylnie oznaczone przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia decyzją) zostało skutecznie doręczone na adres Kancelarii Adwokackiej pełnomocnika skarżącej w dniu 10 czerwca 2024 r. (vide: z.p.o. – karta akt administracyjnych nr 157). Postanowienie zawierało pouczenie o dopuszczalności jego zaskarżenia do sądu administracyjnego, ze wskazaniem przepisów prawa mających zastosowanie w przypadku wniesienia skargi i jednoznacznym stwierdzeniem, że środek zaskarżenia należy wnieść za pośrednictwem ZPWIS w Szczecinie (vide: Pouczenie - karta akt administracyjnych nr 155 i 156). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że pouczenie zawarte w treści postanowienia organu II instancji było czytelne i zrozumiałe. Zasadnym w kontekście udzielonego pouczenia jest również zaznaczenie, że skarżąca była wówczas reprezentowana przez adwokata. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi było postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie, a zatem zgodnie z regulacją art. 54 § 1 p.p.s.a. środek zaskarżenia należało wnieść za pośrednictwem tego organu. Termin do wniesienia skargi na ww. postanowienie upływał z dniem 10 lipca 2024 r., co nie jest kwestionowane w sprawie, skarga zaś została nadana na adres Wojewody Kujawsko-Pomorskiego w dniu 8 lipca 2024 r. (vide: koperta, w której nadano skargę – karta akt sądowych). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesienie skargi do organu niewłaściwego – a takim niewątpliwie był w niniejszej sprawie Wojewoda Kujawsko-Pomorski – w otwartym terminie do dokonania tej czynności procesowej pozostaje bez wpływu na zachowanie terminu. Oznacza to, że w przypadku wniesienia skargi do niewłaściwego organu, termin jest zachowany tylko wówczas, gdy skarga zostanie przed upływem terminu przekazana organowi właściwemu, czyli temu, za pośrednictwem którego skarżący winien ją skierować do sądu administracyjnego. Ewentualne ryzyko przekroczenia tego terminu procesowego oraz skutki z tym związane (odrzucenie skargi) obciążają stronę postępowania. Nie można przerzucać winy za przekazanie skargi właściwemu organowi z opóźnieniem skutkującym odrzuceniem skargi, ponieważ to na skarżącej ciążył obowiązek wniesienia skargi w prawidłowym trybie. W sytuacji zatem, gdy przekazanie skargi do organu właściwego nastąpiło w dniu 16 lipca 2024 r., to właśnie ta data jest relewantna z punktu widzenia upływu trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w pouczeniu zawartym w postanowieniu z dnia 6 czerwca 2024 r. Istotna jest wówczas data jej nadania do organu właściwego, bez względu na to, czy czyni to sama skarżąca, czy organ przekazujący skargę zgodnie z prawidłowym trybem jej wnoszenia. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda Kujawsko-Pomorski przekazał przedmiotową skargę w dniu 16 lipca 2024 r., a zatem po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia, który upłynął z dniem 10 lipca 2024 r. W takim stanie rzeczy, Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jako wniesioną z niezachowaniem trybu, a w konsekwencji terminu przewidzianego przepisami prawa na dokonanie skutecznie tej czynności. Na marginesie już tylko należy zauważyć, że przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia argumentacja, odnosząca się do wadliwości stosowanego w kancelarii pełnomocnika profesjonalnego systemu znakowania kopert, nie mogła odnieść zamierzonego skutku w rozpoznawanej sprawie. Wskazywała ona na brak zawinienia w nieprawidłowym zaadresowaniu przesyłki, które to okoliczności podlegają rozważaniom przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności, jednakże pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu wniesienia jej po terminie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.