III SO/Wr 3/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III sprawy z wniosku A. S. w przedmiocie wymierzenia Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia: I. wymierzyć Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 800 (osiemset) złotych; II. zasądzić od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Wnioskiem z 10 marca 2023 r. A. S. (dalej: wnioskodawca) zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie grzywny Wojewodzie Dolnośląskiemu (dalej: organ, Wojewoda) za nieprzekazanie skargi z 30 czerwca 2022 r. (data wpływu do organu) na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy, w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". W uzasadnieniu podał, że wymieniona wyżej skarga wpłynęła do organu w dniu 30 czerwca 2022 r. i do dnia wniesienia wniosku nie została ona przekazana do sądu przez organ, co daje prawie 9 miesięcy od momentu otrzymania skargi przez organ do dnia sporządzenia wniosku w sprawie. Skarga ta, została przekazana do tut. Sądu 4 kwietnia 2023 r. W odpowiedzi na wniosek Wojewoda wniósł o jego oddalenie. Jako przyczynę opóźnienia wskazał, że w czasie, w którym wpłynęła skarga strony, do organu wpłynęła jednocześnie olbrzymia ilość pism, skarg i wniosków. Ponadto w niniejszej sprawie doszło do zaburzenia obiegu wewnętrznego dokumentów, które poskutkowało nieterminowym przekazaniem skargi do tut. Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jego kontrola ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12). Powołany przepis nie obliguje jednakże Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem ‘może’ orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, takie jak: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W sprawie niewątpliwym jest, że skarga wniesiona za pośrednictwem Wojewody Dolnośląskiego wpłynęła do organu 30 czerwca 2022 r. Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ powinien przekazać ww. skargę do WSA we Wrocławiu w terminie 30 dni od jej wniesienia przez stronę skarżącą, czyli 30 lipca 2022 r. Uczynił to jednak dopiero 4 kwietnia 2023 r. W konsekwencji przekazanie skargi do Sądu nastąpiło z przekroczeniem ustawowego trzydziestodniowego terminu o 248 dni. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10). Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek strony skarżącej za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 800 zł. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze charakter sprawy, będący przedmiotem skargi (przewlekłe prowadzenie postępowania) oraz okres uchybienia terminowi do przekazania skargi, a także brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy. Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji, Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na Wojewodę Dolnośląskiego grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wymiar grzywny został wyliczony na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. Wobec powyższego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. należało orzec, jak w pkt I sentencji. O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. (pkt II sentencji).