III FZ 506/24

SENTENCJA Dnia 12 lutego 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. S. na zarządzenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2024 r. oraz zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 524/24 w przedmiocie wyłączenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. K. od orzekania w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 13 maja 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.107.2024.JM w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia 1. uchylić zarządzenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2024 r.; 2. umorzyć postępowanie zażaleniowe K. S. na zarządzenie z pkt. 1; 3. zwrócić zażalenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku w celu usunięcia dostrzeżonych braków. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: "WSA", "sąd I instancji") na podstawie art. 18 i art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił wniosek K. S. o wyłączenie sędziego WSA M. K. od rozpoznania sprawy o sygn. akt I SA/Gd 524/24 ze skargi K. S. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Organ", "Dyrektor") z dnia 13 maja 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W uzasadnieniu tego postanowienia sąd I instancji wyjaśnił, że dla merytorycznej oceny prawnej wniosku Skarżącej o wyłącznie Sędziego WSA M. K. zasadnicze znaczenie ma, czy jest on oparty na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. WSA przypomniał również, że formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności sędziów danego składu w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy, nadto zarzutów dowolnych, bo niepopartych faktami, jest niedopuszczalne. W ocenie WSA, argumenty Skarżącej podnoszone w złożonym wniosku, nie mogą prowadzić do uznania jego skuteczności, gdyż nie zawiera obiektywnych i realnych podstaw wyłączenia sędziego. Pismem z dnia 25 września 2024 r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, powielając argumentację zawartą we wniosku o wyłączenie sędziego. Jednocześnie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o uchylenie zarządzenia w przedmiocie opłaty sądowej od niniejszego zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny wezwał zarządzeniem z 5 grudnia 2025 r. Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2024 r. w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Pismem z 28 grudnia 2024 r. (data nadania, k. 112 akt sądowych), Skarżąca wniosła zażalenie za zarządzenie z 5 grudnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W wyniku wstępnego badania zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł, że nie spełnia ono wszystkich wymogów formalnych. Zgodnie z art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (do których należą: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a), wysokość którego każdorazowo określa się na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.). Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych pobiera się wpis stały w wysokości 100 zł. Analiza akt sprawy wskazuje, że Skarżąca nie została wezwana do usunięcia braku fiskalnego zażalenia, brak jest również dowodu uiszczenia takiej opłaty w aktach sprawy. Powyższe stanowi brak formalny zażalenia, podlegający uzupełnieniu na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił zwrócić zażalenie sądowi I instancji w celu usunięcia dostrzeżonych braków, o czym orzekł w pkt. 3 sentencji postanowienia. Jak stanowi art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Stosownie do art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, zaś w myśl art. 193 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Przepisy dotyczące zażaleń stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenie przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia (art. 198 p.p.s.a). Wobec powyższego art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. znajduje zastosowanie również do zażaleń na zarządzenie przewodniczącego. W rozpatrywanej sprawie zaszła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, zaskarżone zarządzenie dotyczy bowiem wezwania Skarżącej do uiszczenia wpisu od zażalenia na zarządzenie tut. Sądu z 5 grudnia 2024 r., w sytuacji gdy Strona winna zostać w pierwszej kolejności wezwana do usunięcia braku fiskalnego zażalenia na postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2024 r., wydanego przez WSA. Brak zwrócenia dostrzeżonego braku do WSA, skutkować musi uchyleniem wydanego w dniu 5 grudnia 2024 r. zarządzenia i w konsekwencji umorzeniem postępowania zażaleniowego, wywołanego wniesionym na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez Stronę, środkiem zaskarżenia. Powyższe oznacza, że wydane wcześniej zarządzenie, tj. zarządzenie z 5 grudnia 2024 r., wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia, utraciło na obecnym etapie postępowania swoje znacznie i nie może podlegać wykonaniu. Z uwagi na to, że merytoryczne rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia okazało się bezprzedmiotowe, zainicjowane postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 198 p.p.s.a., jak w pkt. 2 sentencji postanowienia. O uchyleniu zarządzenia Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o art. 179a w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. (pkt. 1 sentencji orzeczenia).