II SA/Gd 473/23
Sądy administracyjne2024-01-24
Sygnatura
II SA/Gd 473/23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-01-24
Rodzaj
Wyrok WSA w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz KurkiewiczDiana TrzcińskaJakub Chojnacki
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. w Gdańsku w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 30 marca 2023 r., nr WI-I.7840.3.220.2022.ZK w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego Z. G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
UZASADNIENIE
Z. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Wojewody Pomorskiego z 30 marca 2023 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prezydent Miasta Gdyni decyzją z 2 sierpnia 2019 r. ustalił warunki zabudowy działek nr [...] i [...] obręb [...], położonych przy ul. R. [...] i [...] w G. oraz działki nr [...], obręb [...] dla realizacji dojazdu i infrastruktury.
Organ ustalił warunki i wymagania kształtowania ładu przestrzennego, w następujący sposób: 1.rodzaj inwestycji - dwa budynki jednorodzinne dwulokalowe w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą techniczną - rozbiórka istniejących fundamentów; 2. rodzaj zabudowy - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna (MN); 2. linia zabudowy - jako przedłużenie istniejącej linii zabudowy na działce przy ul. R. [...] – 6 m od granicy działki oznaczonej literami AD; 3. wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki - do 0,24; 4. szerokość elewacji frontowej - 12,30 m z tolerancją 20% (łącznie dla obu budynków); 5. wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej - do 8,75 m mierząc od średniego istniejącego poziomu terenu przed wejściem głównym do budynku; 6. geometria dachu: płaski; 7. obsługa komunikacyjna - od ul. R.; obiekty budowlane należy zlokalizować w odległości nie mniejszej niż 6 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi gminnej. Ewentualne zmniejszenie ww. odległości może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach, za zgodą zarządcy drogi wydaną przed uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z 18 lutego 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, a w dalszej kolejności wyrokiem z 3 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 379/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na tak wydaną decyzję Kolegium, od wyroku wniesiono zaś skargę kasacyjną.
W dniu 9 października 2020 r. inwestorzy D. P. i W. P. wystąpili z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych na działkach nr [...]-[...], obręb [...], w G. przy ul. R.
Decyzją z 2 czerwca 2021 r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z niezbędną infrastrukturą w G. przy ul. R.[...], [...], dz. [...]-[...], obręb [...].
Po rozpoznaniu odwołania od ww. rozstrzygnięcia, decyzją z 7 października 2021 r. Wojewoda, uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że w projekcie przekroczono dopuszczalną powierzchnię zabudowy, bowiem przy jej obliczeniu nie uwzględniono elementów budowlanych nadwieszonych nad kondygnacją parteru od strony ul. R. tj. loggi. Nadto inwestorzy nie wystąpili do zarządcy drogi o zgodę na usytuowanie miejsc postojowych oraz śmietnika przy granicy drogi (art. 32 ust. 1 prawa budowlanego w zw. z art. 42 ustawy o drogach publicznych, w skrócie: u.d.p.). Wojewoda wskazał także, że skala rysunku projektu zagospodarowania terenu nie jest tożsama ze skalą mapy sytuacyjno-wysokościowej, w związku z powyższym należy ją dostosować. Zdaniem Wojewody w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu zabrakło przy tym określenia orientacji położenia terenu w stosunku do stron świata, a także charakterystycznych wymiarów, rzędnych i spadków terenu przy granicy z działkami sąsiednimi, pokazujących zabezpieczenie przed spływem wód opadowych na działki sąsiednie. Nie podano także wymiarów i rzędnych projektowanych ogrodów deszczowych, wskazując przy tym ich różne kształty w częściach architektonicznej i elektrycznej. Nadto na rysunku projektu zagospodarowania terenu nie określono jednoznacznie zakresu opracowania, wskazując element na niewymienionej we wniosku działce nr [...]. Rysunek nie został przy tym opatrzony podpisami projektantów w zakresie odpowiednich sieci, instalacji i urządzeń budowlanych. W rezultacie, w ocenie Wojewody, projekt budowlany jest niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy, z rozporządzeniem w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, oraz brak jest stosownej zgody zarządcy drogi. Wskazane nieprawidłowości nie zostały przy tym wymienione w postanowieniu Prezydenta Miasta zobowiązującym do usunięcia nieprawidłowości.
Prezydent Miasta po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z 12 sierpnia 2022 r,. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę wskazanej we wniosku inwestycji.
Skarżący wniósł odwołanie, w którym zakwestionował nazewnictwo i odległość ogrodów deszczowych od granicy działki, a także wyraził obawy związane z kierowaniem wód opadowych w stronę jego nieruchomości. Ponadto zdaniem odwołującego w projekcie występują mury oporowe, na które nie udzielono pozwolenia na budowę. Skarżący zaznaczył również, że decyzja o warunkach zabudowy została zaskarżona i czeka na rozprawę kasacyjną w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Po rozpatrzeniu tak wniesionego odwołania decyzją z 30 marca 2023 r. Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami decyzji Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy z 2 sierpnia 2019 r. Projektowana inwestycja przestrzega przy tym wyznaczonej ww. decyzją linii zabudowy, która stanowi przedłużenie istniejącej linii zabudowy na działce przy ul. R. [..] - 6 m od granicy działki oznaczonej literami AD. W postępowaniu ponownie przeprowadzonym przed organem I instancji z projektu usunięto loggie, które naruszały nieprzekraczalną linią zabudowy oraz zwiększały powierzchnię zabudowy ponad dopuszczalny wskaźnik.
W ocenie Wojewody projekt budowalny jest również zgodny z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej – do 8,75 m mierząc od średniego istniejącego poziomu terenu przed wejściem głównym do budynku. Główne wejścia do budynków znajdują się od północnego-wschodu (dla budynku na działce nr [...]) oraz od północnego-zachodu (dla budynku na działce nr [...]). Odległość od średniego istniejącego poziomu terenu przed wejściami głównymi do górnej krawędzi attyki w obu przypadkach wynosi 6,05m (rzędna 68,15 m n.p.m.), zatem jest zgodna z parametrem podanym w decyzji o warunkach zabudowy. Nadto dla każdego z budynków zaprojektowano po 3 miejsca parkingowe (2 na terenie i 1 w budynku). Na terenie inwestycji powstać mają dwa budynki mieszkalne jednorodzinne dwulokalowe, zatem wskaźnik miejsc postojowych wyznaczony w ww. decyzji został osiągnięty.
Wojewoda wskazał, że inwestor uzupełnił projekt o zgodę Prezydenta Miasta na zmniejszenie minimalnej odległości obiektu budowlanego, tj. miejsc postojowych oraz miejsc gromadzenia odpadów, od krawędzi jezdni ul. R., gminnej drogi publicznej oraz na usytuowanie ich w odległości mniejszej niż 6,0 m, w związku z budową dwóch budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na terenie działek nr [...] i [...] ob. [...] przy ul. R. [...] i [...]. Ponadto inwestycja nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225, dalej jako rozporządzenie). W szczególności spełnione zostały zawarte w tym akcie wymogi dotyczące usytuowania budynku na działkach. Usytuowanie budynku spełnia wymagania § 12 ust. 1 rozporządzenia, z uwagi na to, że została zachowana odległość 4 m od granicy działki w przypadku ściany z otworami okiennymi oraz 3 m w wypadku ścian bez otworów okiennych. Projekt jest zgodny z przepisami technicznymi, dotyczącymi usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe (§ 271-273). W ocenie organu umożliwiono naturalne oświetlenie pomieszczeń przesłanianych zgodnie z § 13 rozporządzenia. W odniesieniu do zapewnienia wymaganego nasłonecznienia, jednoznacznie wykazano w części graficznej projektu, że planowana inwestycja spełnia również warunek § 60 rozporządzenia, dotyczący zapewnienia 3 godzin nasłonecznienia w dniach równonocy 7:00-17:00 względem budynków sąsiednich. Pozostałe przepisy warunków technicznych związane z zabudową i zagospodarowaniem działki budowlanej należy uznać za spełnione. Stosownie do § 14 rozporządzenia zapewniono odpowiednie dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej. Zachowano odpowiednią odległość stanowisk postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym (§ 19 rozporządzenia), na działce inwestycyjnej przewidziano miejsce na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych, z uwzględnieniem możliwości ich segregacji (§ 22, § 23 rozporządzenia), a także zapewniono odpowiednie odprowadzanie wody deszczowej (§ 28 rozporządzenia). Projekt budowlany zawiera przy tym podpisy projektantów uprawnionych do projektowania w specjalnościach w zakresie odpowiednich sieci, instalacji i urządzeń budowlanych. Ponadto na rysunku projektu zagospodarowania terenu jednoznacznie określono zakres opracowania, zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Projekt doprowadzono także do zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1935). Tym samym wykonane zostały wszystkie wytyczne z decyzji Wojewody z 7 października 2021 r.
Wojewoda wyjaśnił przy tym, że w toku postępowania odwoławczego przeprowadził postępowanie uzupełniające z art. 136 § 1 k.p.a., wzywając inwestora do uzupełnienia i ujednolicenia dokumentacji. W rezultacie inwestorzy przedstawili dodatkowe rozwiązania projektowe, mające na celu zabezpieczenie działki nr [...] przed spływem wód opadowych. Ze złożonych wyjaśnień oraz uzupełnionego projektu wynika, że wzdłuż granicy z działką nr [...] zastosowano odwodnienie liniowe typu koryto betonowe. W piśmie sprecyzowano, że "woda ze spływu powierzchniowego w obrębie skarpy nr 1 i 2 zostanie skierowana do ogrodu deszczowego nr 1 oraz numer 4. W przypadku gdy wystąpią deszcze nawalne powyżej przyjmowanych obliczeń, w murze oporowym nr M3 przewidziano przelew awaryjny na teren w obrębie ogrodu deszczowego nr 2.(...) Dodatkowo w celu zapewnienia zabezpieczenia przelania się z ogrodu deszczowego nr 4 przewidziano montaż odwodnienia liniowego z rusztem podłączonego do odwodnienia liniowego odwadniającego obszar podjazdu do budynku. W przypadku przelania, w celu zabezpieczenia działki nr [...] przed zalaniem, woda z ogrodu deszczowego nr 4 będzie odprowadzana odwodnieniem liniowym do kanalizacji miejskiej". Opis przedstawionego rozwiązania został uzupełniony na stronie 293 oraz w części rysunkowej projektu. Nadto w projekcie ujednolicono dane dotyczące objętości poszczególnych ogrodów deszczowych oraz doprowadzono je do zgodności z częścią rysunkową projektu zagospodarowania terenu. Z kolei projekt elewacji północnej został uzupełniony o wejścia do lokali znajdujących się na parterze projektowanych budynków. W ocenie Wojewody uzupełniony projekt respektuje interes osób trzecich chroniony art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Wojewoda odniósł się także do zarzutu skarżącego, że projektowane ogrody deszczowe są w istocie skrzynką rozsączną i powinny znajdować się w odległości co najmniej 2 m od granicy działki sąsiedniej. Organ wyjaśnił, że brak legalnej definicji ogrodu deszczowego, nie oznacza, że takie rozwiązanie służące retencji wód nie funkcjonuje. Ogrody deszczowe są bowiem, zdaniem Wojewody, terminem powszechnie używanym do określenia specjalnie utworzonych obszarów zieleni, wykorzystujących wyselekcjonowane gatunki roślin, które służą zwiększeniu retencji wód opadowych. W projekcie przedstawiono zaś szczegóły projektowanych ogrodów deszczowych, na które składać się ma: roślinność hydrofitowa, warstwa żwiru (10 cm), warstwa przepuszczalna (30 cm) oraz membrana PEHD. Projektowane rozwiązanie nie stanowi więc ani skrzynki rozsączającej, ani studni chłonnej, jak podnosi odwołujący. Wojewoda uwzględnił, że przepisy nie regulują odległości ogrodów deszczowych od granicy działki.
Z kolei za niezrozumiały uznano zarzut, że brak jest pozwolenia na budowę na występujące w projekcie mury oporowe. Zatwierdzony skarżoną decyzją projekt budowlany obejmuje bowiem budowę 5 murów oporowych prefabrykowanych zlokalizowanych zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, których szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne znalazły się w projekcie konstrukcyjnym.
W ocenie Wojewody nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak wyznaczenia przez organ I instancji odpowiednio długiego terminu na złożenie uwag. Skarżący bez wątpienia brał czynny udział w ponownie prowadzonym postępowaniu, o czym świadczą adnotacje o zapoznaniu się z aktami sprawy w siedzibie organu I instancji oraz złożone uwagi do sprawy. Natomiast brak wyznaczenia skarżącemu odpowiedniego terminu do "zgłoszenia żądań" przed wydaniem decyzji przez organ I instancji z zasady nie pozbawia go prawa wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. Nadto zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane organowi uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W przedstawionych okolicznościach, brak wyznaczenia skarżącemu odpowiedniego dla niego terminu nie miał zaś żadnego wpływu na wynik sprawy. Nadto Wojewoda w trakcie prowadzonego postępowania zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także składania pisemnych wyjaśnień dotyczących sprawy. Z przysługującego uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy skarżący skorzystał, nie wnosząc kolejnych uwag.
Z kolei odpowiadając na podnoszone w odwołaniu argumenty dotyczące obniżenia wartości sąsiedniej nieruchomości związane z realizacją inwestycji organ wyjaśnił, że nie mogą one stanowić przesłanki dla odmowy wydania pozwolenia na budowę.
Odnosząc się natomiast do argumentacji odwołania odnośnie do wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiocie decyzji o warunkach zabudowy, Wojewoda wyjaśnił, że pozostaje to bez wpływu na możliwość uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Wszczęcie przez inwestora postępowania administracyjnego mającego za przedmiot wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę i wykorzystanie w jego toku ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy zaskarżonej do sądu administracyjnego rodzi po stronie organu administracji publicznej obowiązek merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Wojewody brak jest przy tym w takiej sytuacji podstaw do zawieszenia postępowania lub wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, tylko ze względu na toczące się w przedmiocie decyzji o warunkach zabudowy postępowanie przed sądem administracyjnym.
W skardze na tak wydaną decyzję wskazano, że projekt budowlany przewiduje gromadzenie wód opadowych w otwartych zbiornikach retencyjnych o kształcie skrzyń o różnych pojemnościach. Bezpośrednio na granicy działki skarżącego zaprojektowano dwa zbiorniki retencyjne: nr 1 o pojemności 2,32 metra sześciennego i nr 4 o pojemności 0,19 metra sześciennego. Zgodnie zaś z przepisami zbiorniki retencyjne powinny być umieszczone w określonych odległościach nie mniej niż 2 metry od granicy działki sąsiedniej, 3 metry od drzew i krzewów, oraz w odległości nie mniejszej niż 5 metrów od fundamentów budynku. Dlatego zdaniem skarżącego przedstawiony projekt budowlany jest niezgodny z przepisami. Skarżący sygnalizował te nieprawidłowości, określając zbiorniki jako skrzynki, lecz zostały one pominięte. W ocenie skarżącego projektant celowo nie posługuje się prawidłowym nazewnictwem w celu ukrycia właściwej funkcji zbiorników retencyjnych, nazywając je ogrodami i nadając im numery od 1 do 5. W przepisach nie występuje tymczasem legalne nazewnictwo ogród deszczowy i nie powinno się takiego nazewnictwa używać zamiast pojęcia zbiornika retencyjnego. Jeżeli w zbiorniku retencyjnym posadzi się parę roślin to taki obiekt dalej będzie zbiornikiem i nie można go instalować w dowolnym miejscu, będącym utrudnieniem dla sąsiadów. Zbiornik jak sama nazwa wskazuje służy do zbierania i gromadzenia wód opadowych i jego usytuowanie musi być poziome, a umieszczone w terenie gdzie występują różnice wysokości spowoduje, że jego korona będzie mocno wystawała nad opadający linie granicy działki.
Skarżący zaznaczył, że sztuczne podniesienie terenu z rzędnej 66,4 m n.p.m. do 68,1 m n.p.m. spowoduje podniesienie terenu o 1,7 m, co będzie skutkowało nasypem przewyższającym wysokość ogrodzenia skarżącego. Tworzenie sztucznych skarp, skierowanych w stronę posesji skarżącego, spowoduje spływ wód opadowych a w okresie zimowym zaleganie śniegu ponad granice działki skarżącego. Projektant nie przewidział, co zrobić ze śniegiem zalegającym na schodach prowadzących do wejścia. Odległość od schodów do granicy działki skarżącego to tylko 2 m, a zatem ten śnieg zostanie zrzucony w stronę jego posesji.
Powyższe praktyki skarżący uznał za niedopuszczalne i niezgodne z zasadą dobrego sąsiedztwa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z 30 marca 2023 r., przeprowadzona z uwzględnieniem reguł kontroli aktów administracyjnych pod względem legalności doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ww. decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 12 sierpnia 2022 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, narusza prawo w stopniu nakazującym jej uchylenie, z przyczyn wskazanych poniżej.
Na wstępie wskazać trzeba, że postępowanie niniejsze prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), dalej jak wcześniej jako Prawo budowlane, i dotyczyło wniosku D. i W. P. z 9 października 2020 r. o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach [..]-[..] w G.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa Budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 35 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza, w szczególności:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska (...), 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: (...) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, oraz dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych (...).
W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia (ust. 3). Natomiast, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z powyższych przepisów wynika, że obowiązkowym załącznikiem do wniosku o pozwolenie na budowę jest projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany (art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego). W szczególności zaś w oparciu o te dokumenty organy dokonują oceny zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami prawa. W ślad za tym zatem, obowiązkiem organu administracji publicznej, w ramach realizacji zasady praworządności i dążenia do prawdy obiektywnej, w sposób budujący zaufanie obywateli do władzy publicznej (m.in. art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.), jest zbadanie przez organ architektoniczno – budowlany kompletności i zupełności dokumentacji projektowej oraz zgodności zaproponowanych w niej rozwiązań dotyczących planowanej inwestycji z przepisami prawa, w tym – w okolicznościach niniejszej sprawy - z warunkami wynikającymi z decyzji o warunkach zabudowy. Organ odwoławczy co do zasady, jak wynika to z art. 138 § 1 k.p.a. i art. 15 k.p.a., jest obowiązany do ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją organu pierwszej instancji. W ramach tego obowiązku na organie ciąży powinność podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Rozwinięciem tej zasady jest obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego oceny w całokształcie stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.). Wyżej wymienione przepisy obowiązują również w postępowaniu odwoławczym (art. 140 k.p.a.).
Przenosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy, Sąd dostrzegł, że Wojewoda podejmował w sprawie dodatkowe czynności wyjaśniające, uzupełniając materiał dowodowy. Ponadto, celem realizacji obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. umożliwił stronom zapoznanie się z aktami sprawy i wniesienie uwag. Wojewoda nie dokonał jednak w niniejszej sprawie wyczerpujących ustaleń.
Przepis art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego wskazuje bowiem, że projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych lub jej kopii, obejmować powinien m.in.: usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich oraz informację o obszarze oddziaływania obiektu. Nadto, jak to już wskazano powyżej, stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Organ sprawdza także zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli dla danego terenu takiego planu nie uchwalono (art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) a także sprawdza kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego (art. 35 ust. 1 pkt 3).
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, Wojewoda nie dochował ww. obowiązków, bowiem stanowiący załącznik do decyzji Prezydenta Miasta z 12 sierpnia 2022 r. a przedłożony przez inwestorów projekt zawiera nieścisłości, powodujące wątpliwości Sądu w zakresie możliwości oceny zgodności przedłożonych dokumentów z przepisami prawa. Dotyczy to w szczególności akcentowanych w skardze rozwiązań w zakresie zagospodarowania wód opadowych.
Na rysunku projektu zagospodarowania terenu (k. 95), stanowiącym załącznik do uzgodnień wskazano na zaprojektowanie 4 ogrodów deszczowych. W planie sytuacyjnym (k.100) stanowiącym załącznik do uzgodnień przedstawiono 3 ogrody deszczowe. Z kolei na jeszcze innych rysunkach w dokumentacji projektowej przedstawiono 5 ogrodów deszczowych, szczegółowo przedstawionych na stronach 130.1 i 130.2. i rysunkach uszczegółowienia zagospodarowania terenu (k. 145 i 145.1). W części opisowej projektu (k. 249 i 250 projektu), projektu zagospodarowania terenu (k. 261) i schematach ogródków deszczowych (k. 265) w zakresie zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej także wymienione zostały ogródki deszczowe. Projekt obejmuje jednak "Aktualizację projektu branży sanitarnej w zakresie odwodnienia terenu przy projektowanych budynkach" (k. 278 i następne), sporządzony przez uprawnionego projektanta M. G. Na stronie 288 tego opracowania wskazuje się, co następuje: "Projektuje się odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z dachu budynku objętego tematem opracowania oraz z terenów przyległych poprzez projektowaną instalację kanalizacji deszczowej, projektowane przyłącze kanalizacji deszczowej oraz projektowanych zbiorników retencyjnych otwartych". Z opracowania wynika też, że obliczeń przepływów wód deszczowych dokonano z uwzględnieniem ich odprowadzania do projektowanego otwartego zbiornika retencyjnego. Aktualizacja projektu wskazuje zatem na projektowane zbiorniki retencyjne otwarte, nie przewiduje natomiast ogrodów deszczowych. Otwarte zbiorniki retencyjne otwarte mają przy tym zapewnić pojemność 5,76 m3, resztę zapewni retencja rurowa instalacji.
Opis sposobu zagospodarowania wód opadowych, zawarty w powołanym wyżej Opracowaniu nie znajduje zatem odzwierciedlenia w części graficznej dokumentacji projektowej, z której wynika, bowiem że podstawowym elementem systemu zagospodarowania wód opadowych będą ogrody deszczowe (abstrahując od ich zmiennej ilości na poszczególnych rysunkach dokumentacji projektowej). Powyższe prowadzi do wniosku, że dokumentacja projektowa jest niespójna, podobnie jak wynikające z niej rozwiązania projektowe, co z kolei prowadzi do wniosku, że zasadnicze twierdzenia skargi, z której wynika zaplanowanie otwartych zbiorników retencyjnych, bezpośrednio przy granicy z jego działką, wymagają weryfikacji przez organ architektoniczno – budowlany i dalszego postępowania wyjaśniającego. Ustalenia przyjęte przez organ odwoławczy, stanowiące podstawę faktyczną oceny zgodności dokumentacji projektowej z przepisami prawa, a wskazujące na oparcie systemu odprowadzania wód opadowych o ogrody deszczowe, dokonane zostały przedwcześnie, gdyż w oparciu o nieprawidłowo zweryfikowaną dokumentację, zawierającą sprzeczności i niejasności (istotne naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a.).
Wskazać przy tym należy, że dokonanie ustaleń we wskazanym wyżej zakresie jest o tyle istotne, że zgodnie z § 28 rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz.U. z 2022 poz.1225, dalej jak dotychczas rozporządzenie), działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej (ust. 1). W przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych (ust. 2). Natomiast dachy i tarasy, a także zagłębienia przy ścianach zewnętrznych budynku powinny mieć odprowadzenie wody opadowej do wyodrębnionej kanalizacji deszczowej lub kanalizacji ogólnospławnej, a w przypadku braku takiej możliwości - zgodnie z § 28 ust. 2 (§ 126 ust. 1). Jak słusznie podkreślił skarżący, projekt przewiduje sporne "zbiorniki" przy granicy z należącą do niego działką sąsiednią. Tym samym istotne staje się ustalenie charakteru projektowanych zbiorników, celem umożliwienia weryfikacji, czy obiekt budowlany zaprojektowano z poszanowaniem jego interesu (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego) i zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi dla projektowanego obiektu.
Z uwagi na powyższe błędne ustalenia faktyczne i sprzeczności w dokumentacji projektowej, już choćby we wskazanym wyżej zakresie, Sąd uznał za przedwczesne odniesienie się do zarzutów w zakresie ewentualnego spływu wód opadowych na działkę skarżącego. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w kontrolowanej sprawie, dopiero rzetelne sprawdzenie przez organ odwoławczy zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi oraz postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy w omówionym powyżej zakresie, pozwoli na zajęcie stanowiska, czy doszło w tej mierze do naruszenia prawa i czy przyjęte rozwiązania projektowe odpowiadają ww. regulacjom. Sąd, stwierdzając bowiem naruszenie przez Wojewodę przepisów postępowania i nienależyte wyjaśnienie istotnych dla wyniku sprawy zagadnień, w żadnym razie nie przesądził o merytorycznej ocenie spornych kwestii.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, Wojewoda związany wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną, zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako p.p.s.a.), zobowiązany będzie do wszechstronnego wyjaśnienia wskazanych wątpliwości i dokonania ich wyczerpującej analizy w uzasadnieniu wydanej decyzji. Nie można wykluczyć, że w celu realizacji powyższych zadań organ będzie zmuszony skorzystać z rozwiązań, jakie przewidują przepisy art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 50 k.p.a. (nałożenie na inwestora obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości lub udzielenia dodatkowych wyjaśnień), bądź art. 136 § 1 k.p.a. (przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi I instancji). Jednocześnie organ powinien zagwarantować stronom możliwość czynnego udziału na każdym etapie prowadzonego postępowania.
Wskazania także wymaga, że Sąd posiada przy tym z urzędu wiedzę o prowadzonym przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. II OSK 1356/21 postępowaniu ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 3 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 379/20, oddalającego skargę Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 18 lutego 2020 r., nr SKO Gd/4960/19 w przedmiocie warunków zabudowy. Decyzja ta ma jednak walor ostateczności.
Przepis powołanego już wyżej art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego, co będzie zobowiązany uwzględnić Wojewoda.
Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku (punkt 1).
O kosztach Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasadzając od organu na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu sądowego (500 zł).
Sąd orzekł w niniejszej sprawie w postępowaniu uproszczonym na wniosek skarżącego zgłoszony w piśmie z 5 czerwca 2023 r., przy braku sprzeciwu pozostałych stron postępowania (art. 119 pkt 2 p.p.s.a).