I FZ 16/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Syndyka Masy Upadłości [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 sierpnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 176/23 odrzucające zażalenie na postanowienie tego Sądu z 14 maja 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września 2012 r. do marca 2013 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 12 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 176/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie Syndyka Masy Upadłości [...] na postanowienie tego Sądu z 14 maja 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu. Sąd wskazał, że wyrokiem z 26 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości [...] (dalej: "spółka" lub "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września 2012 r. do marca 2013 r. Postanowieniem z 6 lutego 2024 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną spółki z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem trzydziestodniowego terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności. W piśmie z 5 marca 2024 r. spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 14 maja 2024 r. Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Przesyłka pocztowa zawierająca m.in. odpis postanowienia z 14 maja 2024 r. wraz z uzasadnieniem została doręczona (wydana) profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej 6 czerwca 2024 r., po jej dwukrotnej awizacji przez operatora pocztowego w dniach 22 i 31 maja 2024 r. Pismem nadanym 13 czerwca 2024 r. spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. W oparciu o znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru oraz pismo operatora pocztowego z 24 lipca 2024 r. Sąd ustalił, że przesyłka pocztowa adresowana do pełnomocnika spółki zawierająca m.in. odpis postanowienia z 14 maja 2024 r. wraz z uzasadnieniem była dwukrotnie awizowana - 22 maja 2024 r., a następnie 31 maja 2024 r., po czym została wydana przez operatora pocztowego 6 czerwca 2024 r. Ze wskazanych wyżej dokumentów wynika ponadto, że zawiadomienia o możliwości odbioru tej przesyłki w placówce operatora pocztowego zostały pozostawione przez doręczającego w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Mając na uwadze treść art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), WSA przyjął, że skutek doręczenia wzmiankowanej przesyłki nastąpił 5 czerwca 2024 r., gdyż z tym dniem upłynął czternastodniowy okres liczony od daty pierwszej awizacji (22 maja 2024 r.), w którym możliwe było prawidłowe doręczenie pełnomocnikowi spółki przesyłki. W konsekwencji stwierdził, że termin, do którego spółka mogła wnieść zażalenie na postanowienie 14 maja 2024 r. upływał 12 czerwca 2024 r. (środa). Z treści koperty nadania wynika natomiast, że zażalenie zostało nadane 13 czerwca 2024 r. (czwartek). W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki wskazał, że nie może potwierdzić, że zawiadomienia z 22 maja2024 r. i 31 maja 2024 r. o możliwości odbioru przesyłki kierowanej do niego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawierający postanowienie Sądu z 14 maja 2024 r. zostały pozostawione przez doręczającego w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, gdyż o istnieniu przedmiotowej przesyłki dowiedział się w momencie jej odbioru w placówce pocztowej 6 czerwca 2024 r. Wobec powyższego pozostawał w przekonaniu, iż wnosząc 13 czerwca 2024 r. zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach z 14 maja 2024 r. wnosi je w ustawowym terminie. Podkreślono również, że nie miał możliwości zaznajomienia się z treścią pisma operatora pocztowego z 24 lipca 2024 r., którego treść i zawarte w nim twierdzenia nie są znane pełnomocnikowi spółki, w związku z tym nie może odnieść się do nich odnieść i podjąć z tymi twierdzeniami polemiki. Wskazując na powyższe okoliczności wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienie Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. 2023 r., poz. 1640 ze zm.) albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia. Oznacza to, że na ich podstawie, wbrew faktom, uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu". W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, niemającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie tj. upływ ostatniego dnia okresu. Skoro więc odpis postanowienie, po dwukrotnym awizowaniu (22 maja 2024 r. i 31 maja 2024 r.), został doręczony z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu z art. 73 § 1 p.p.s.a., a zatem 5 czerwca 2024 r., to termin do wniesienia zażalenia upływał 12 czerwca 2024 r. (środa). Strona skarżąca nadała zaś przesyłkę zawierającą zażalenie 13 czerwca 2024 r., a zatem jego wniesienie nastąpiło ewidentnie z uchybieniem terminu określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie zgodnie z obowiązującymi przepisami. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.