III FSK 56/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Paweł Borszowski, Protokolant asystent sędziego Marta Koźlik, po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 530/22 w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 marca 2022 r. nr 2201-IEE.711.91.43.2022.BT w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 530/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") oddalił skargę A. S. (dalej: "Skarżący", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "DIAS", "Dyrektor", "Organ") z dnia 15 marca 2022 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący zaskarżył go w całości i żądając przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, przyznanie Skarżącemu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym wynagrodzenia pełnomocnika według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi Skarżący zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), naruszenie: 1) naruszeniu przepisu art. 134 § 1, poprzez nieuwzględnieniu naruszenia przepisów art. 32 i art. 40 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021, poz. 735, dalej: "k.p.a.") w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020, poz.1427 t.j. z dnia 2020.08.21, dalej: "u.p.e.a."), przez brak doręczenia pełnomocnikowi wezwania zobowiązanego do zapłaty należności objętych tytułami wykonawczymi, 2) naruszeniu przepisu art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) w jej wersji obowiązującej w dniu 10 maja 2012 r., poprzez brak jego zastosowania, co w sumie spowodowało naruszenie przez Sąd przepisu art. 3 § 2 pkt 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., przez brak jego zastosowania. Dyrektor nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej uregulowanych w powołanym art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 32 i art. 40 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., przez brak doręczenia pełnomocnikowi wezwania zobowiązanego do zapłaty należności objętych tytułami wykonawczymi. Na podstawie akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że pismem z dnia 15 listopada 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. dokonał wezwania Skarżącego oznaczonego, zgodnie z treścią art. 110c § 2 u.p.e.a. Na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwanie to zostało skutecznie doręczone nie tylko Skarżącemu, ale również w dniu 18 listopada 2018 r. na adres kancelarii jego pełnomocnikowi, radcy prawnemu T. B. (zob. akta adm. k. 815 i k. 815v.). Jednocześnie z wysłaniem wezwania zobowiązanemu, organ złożył do właściwego sądu ze względu na miejsce położenia zajętej nieruchomości, elektroniczny wniosek o wpis we właściwej księdze wieczystej dotyczący wszczęcia egzekucji. Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznaje również zarzut naruszenia przez WSA przepisu art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 3 u.p.e.a. w jej wersji obowiązującej w dniu 10 maja 2012 r., poprzez brak jego zastosowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Jego subsydiarny charakter, komplementarny wobec innych środków prawnych, nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (zob. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15). Słusznie zatem zauważa WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że skarga w tym trybie przysługuje na dokonane przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia. Zatem kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, których legalną definicję zawarto w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Należy przypomnieć, że pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zatem zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Natomiast w postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., możliwe jest badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (zob. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. s. Paweł Borszowski s. Sławomir Presnarowicz (spr.) s. Jolanta Sokołowska