II SA/Lu 140/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Asesor sądowy Anna Ostrowska Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 9 grudnia 2022 r. nr IF-VII.7840.6.27.2022.AG w przedmiocie zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2022 r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M. K. (strona, skarżący), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] października 2022 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę Miastu [...] budynku klinkierni, budynku hali pieców oraz komina wolnostojącego na terenie byłej C. "F." w [...]. Powyższa decyzja została wydana w sprawie zainicjowanej wnioskiem z 27 stycznia 2022 r. Miasta [...] o wydanie pozwolenie na rozbiórkę budynku klinkierni, budynku hali pieców oraz komina wolnostojącego na terenie byłej C. "F." w [...], które to obiekty znajdują się na działkach gruntu o nr ewid. [...], [...] i [...] w obrębie ewid. [...] - [...]-Miasto. Organ pierwszej instancji decyzją z [...] października 2022 r. zatwierdził projekt i udzielił pozwolenia na rozbiórkę wskazanych obiektów. Po rozpoznaniu odwołania strony od tej decyzji Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji wskazał jako podstawę swojej decyzji art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 1 pkt 3 i 4, art. 30b ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., "P.b."). Organ odwoławczy wyjaśnił, że Miasto [...] składając do Starosty wniosek o pozwolenie na rozbiórkę, dołączyło kopię zgody właściciela obiektów na rozbiórkę, projekt rozbiórki zawierający m.in. szkic usytuowania obiektów budowlanych, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Przedłożyło także dokumentację "strzałową", zawierającą "metrykę strzałową" i spełniającą wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie rozbiórek obiektów budowlanych wykonywanych metodą wybuchową. Opracowania zostały sporządzone przez projektantów posiadających wymagane uprawnienia budowlane. Wojewoda rozpatrując odwołanie strony uznał, że nie doszło do naruszenia zarzucanych przez skarżącego norm postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. , art. 107 § 3 k.p.a.), a uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia wypełnia normę prawną art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy wywiązał się z obowiązków wynikających z ustawy Prawo budowlane oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona złożyła skargę od powyższej decyzji, w której wniosła o jej uchylenie, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie: - art. 80, art. 81 i art. 82 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy przeprowadzenia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; - art. 6 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i nie wzięcie pod uwagę okoliczności, iż działki nr ewid. [...], [...] i [...] nie zostały wydane Burmistrzowi Miasta [...] który nie miał prawa dysponować w/w działkami; - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, mimo przesłanek do jej zmiany lub uchylenia; - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak ustalenia kto włada działkami nr ewid. [...], [...] i [...] w obrębie ewid. [...], jedn. ewid. [...] Miasto i czy nieruchomości te zostały wydane Burmistrzowi Miasta [...]; - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że Burmistrz może władać nieruchomością; - art. 15 k.p.a. poprzez brak samodzielnego i merytorycznego rozpoznania sprawy oraz ograniczenie się do bezpodstawnego przyjęcia twierdzeń sformułowanych przez organ pierwszej instancji. W obszernym uzasadnieniu skargi strona podniosła przede wszystkim argumenty dotyczące prawa dysponowania nieruchomościami, na których posadowione są budowle przeznaczone do rozbiórki. Zdaniem strony skarżącej inwestor – Miasto [...], jako podmiot wnioskujący o rozbiórkę, nie miał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do prowadzenia robót rozbiórkowych; działki na których posadowione są sporne budowle nie zostały wydane inwestorowi; ponadto inwestor nie miał zgody właściciela obiektu na rozbiórkę. Strona wskazała między innymi, że z wypisów z rejestru gruntów wynika, że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości oraz nie wydał Miastu [...] działki o nr ewid. [...], na której zlokalizowane są kominy. Według skarżącego budynek hali pieców oraz 2 kominy fabryczne stanowią w dalszym ciągu własność M. K. i G. W. ponieważ przedmiot użytkowania wieczystego - działka gruntu - został przeniesiony na gminę [...] na podstawie wyroku sądu, bez prawa do budynków i budowli, a kominy nie zostały odkupione przez miasto [...]. Ponadto nie wszystkie prawa przeszły na Gminę gdyż właścicielami budynków i budowli pozostali poprzedni użytkownicy wieczyści, którzy są jednocześnie właścicielami przedsiębiorstwa położonego na działkach przyległych. Posiadają prawo do zarządzania tymi obiektami a także do rozporządzania ich własnością, która stanowi "odrębną własność budynków i budowli". W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 30b ust. 1 Prawa budowlanego rozbiórkę można rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, którą wydaje - na wniosek - organ administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30b ust. 2 P.b.). Do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dołącza się: 1) zgodę właściciela obiektu budowlanego lub jej kopię; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia, opinie i inne dokumenty, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień, opinii i innych dokumentów - nie dotyczy to uzgodnień i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 6) projekt rozbiórki lub jego kopię - w zależności od potrzeb (art. 30b ust. 3 P.b.). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Inwestor – Miasto [...] do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dołączył wymagane dokumenty (art. 30b ust. 3 P.b.), tj. zgodę właściciela obiektów na rozbiórkę, projekt rozbiórki zawierający m.in. szkic usytuowania obiektów budowlanych, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, sporządzony przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane, dokumentację strzałową (zawierającą metrykę strzałową) sporządzoną przez projektanta i sprawdzającego posiadających wymagane uprawnienia budowlane. Jest w sprawie niesporne, że organ pierwszej instancji postanowieniami z [...] marca 2022 r. i [...] września 2022 r. wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku oraz usunięcia stwierdzonych w dokumentacji projektowej nieprawidłowości, co zostało wykonane. Ponadto organ pierwszej instancji zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w L. - Delegatura w C. o zajęcie stanowiska w sprawie wniosku inwestora o pozwolenie na rozbiórkę, dotyczącego przedmiotowych budowli, mając na uwadze, że obiekty budowlane przewidziane do rozbiórki ujęte są w wojewódzkiej ewidencji zabytków (wykazie kart ewidencyjnych zabytków znajdujących się w wojewódzkiej ewidencji zabytków - nie wpisanych do rejestru zabytków). L. Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia rozbiórki spornych obiektów, jednakże Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z [...] września 2022 r. uchylił postanowienie L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W sprawie kluczowym zagadnieniem pozostało więc rozstrzygnięcie podnoszonego w skardze zarzutu dotyczącego dysponowania nieruchomościami, na których znajdują się budowle przeznaczone do rozbiórki, w tym w odniesieniu do działki nr [...]. Zdaniem skarżącego inwestor – Miasto [...] nie miało władztwa nad działkami, na których posadowione były budowle przeznaczone do rozbiórki, nieruchomości te nie zostały wydane inwestorowi. Wbrew temu zarzutowi, z treści przepisu art. 30b ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego nie wynika obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem podmiot wnioskujący o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę ma obowiązek przedstawienia zgody właściciela obiektu budowlanego (lub jej kopię) na rozbiórkę tego obiektu. W ocenie Sądu zgoda taka została wyrażona w sposób niebudzący wątpliwości. Zgoda ta zawarta została w treści oświadczenia z 18 stycznia 2022 r. (k. 96 akt adm.), złożonego przez Burmistrza M. F., które również jest wnioskodawcą w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę spornych obiektów. Jak przy tym wynika z zawartych w aktach sprawy kopii odpisów z ksiąg wieczystych, kopii postanowienia Sądu Rejonowego [...]) oraz zaświadczeń z ewidencji gruntów i budynków, powyższe oświadczenie złożone zostało w imieniu M. F., jako podmiotu będącego właścicielem obiektów objętych wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. W skład obiektów przeznaczonych do rozbiórki wnioskodawca zaliczył obiekty posadowione na działkach o nr [...] - częściowo rozebrany budynek klinkierni, posadowiony w centralnej części działki oraz komin wolnostojący i nr [...] - budynek hali pieców, który jest częściowo rozebrany i w większości posadowiony na wskazanej działce nr [...]. Budynku hali pieców - częściowo rozebrany - w większości leży na działce nr [...], w granicy z działką nr [...], północno-zachodnią ścianą wychodząc około 70 cm na teren działki nr [...] (projekt budowlany dotyczący rozbiórki sporządzony przez mgr inż. R. P. oraz dołączone mapy). Z wskazanego wyżej postanowienia Sądu Rejonowego [...] Zamiejscowy Wydział Cywilny [...]) z [...] listopada 2014 r. (sygn. akt [...]) wynika, że M. F. przysądzono prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, składającej się z działek gruntu oznaczonych nr [...], nr [...] i nr [...] położonej w miejscowości R. F. przy ul. [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym dłużnika B.-E. spółka z o.o. w R. F. oraz prawo własności usytuowanych na w/w działkach budynków stanowiących odrębną własność. Wskazane postanowienie Sądu Rejonowego [...] stanowiło podstawę wpisu w księdze wieczystej nr [...], a stan w niej ujawniony - na podstawie wskazanego orzeczenia - jest aktualny obecnie oraz odpowiadał stanowi z daty wydania zaskarżonej decyzji. Postanowienie to było także podstawą zmian w ewidencji gruntów i budynków. W odniesieniu do działki nr [...] dla której Sąd Rejonowy IV Wydział Ksiąg Wieczystych [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] - właścicielem jest Skarb Państwa, a współużytkownikami wieczystymi M. K. i G. W.. Wbrew więc twierdzeniom skarżącego, organy zasadnie uznały, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę inwestor spełnił nałożone na niego obwiązki. Miasto [...] było użytkownikiem wieczystym działek o nr [...] i [...] oraz właścicielem znajdujących się na nich obiektów przeznaczonych do rozbiórki: budynku klinkierni, komina wolnostojącego oraz budynku hali pieców (który w większości posadowiony jest na działce nr [...]). Bez znaczenia jest w sprawie okoliczność, że skrajna część budynku hali pieców wkracza kilkadziesiąt centymetrów w obszar działki nr [...] będącej we współużytkowaniu wieczystym skarżącego, bowiem w całości właścicielem tego obiektu jest Miasto [...], natomiast właścicielem nieruchomości gruntowej (działki nr [...]) - z wyłączeniem budynku hali pieców - jest Skarb Państwa i w takim zakresie przysługuje skarżącym prawo wynikające z współużytkowania wieczystego tej nieruchomości. Okoliczność ta nie ma więc wpływu na ocenę przesłanek udzielenia pozwolenia na rozbiórkę wskazanego obiektu. Podkreślić raz jeszcze należy, że uzyskanie pozwolenia na rozbiórkę nie jest uzależnione od dołączenia do wniosku oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Takie oświadczenie jest wymagane w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę, co wynika z art. 33 ust. 2 pkt 2 P.b. Dlatego nie stanowi jakiejkolwiek przeszkody do wydania pozwolenia na rozbiórkę brak zgody właściciela nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt planowany do rozbiórki. Inwestor do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę powinien dołączyć jedynie zgodę właściciela takiego obiektu (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 12 października 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 492/22). W niniejszej sprawie skarżący nie musiał wyrażać zgody na rozbiórkę wskazanych obiektów (czy też samej hali pieców) ponieważ takiej zgody udzielił w imieniu inwestora (Miasta [...]) reprezentujący go Burmistrz Miasta, ponieważ właścicielem obiektów jest Miasto [...]. Należy także zaznaczyć, że oprócz wskazanej zgody na rozbiórkę to inwestora jako wnioskodawcę obciążał obowiązek dołączenia do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę pozostałych dokumentów stanowiących stosowne szkice, opisy czy opinie. Wymagane do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dokumenty zostały złożone przez inwestora. Także w przypadku ewentualnych opinii technicznych obiektów przeznaczonych do rozbiórki to inwestor jest zobowiązanych do ich przedłożenia. Należy bowiem odróżnić postępowanie którego przedmiotem jest wydanie pozwolenia na rozbiórkę od postępowania dotyczącego nakazania rozebrania danego obiektu, co e rozpoznawanej sprawie nie miało oczywiście miejsca. Z tego powodu za całkowicie nieuzasadnione należało uznać zarzuty skargi co do naruszenia przez organy przepisów art. 6, 7, 15, 77, 80 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., jak też art. 80, 81 i art. 82 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634).