III Ca 1088/25

Sądy powszechne2026-05-06

Sygnatura

III Ca 1088/25

Data orzeczenia

2026-05-06

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Magdalena Balion-Hajduk (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 145 i art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z 9.6.2011r. prawo geologiczne i górnicze, art. 435§1 k.c.

Treść orzeczenia

Sygn. akt III Ca 1088/25 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 6 maja 2026 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Magdalena Balion-Hajduk Protokolant Marzena Makoś po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 r. w P. na rozprawie sprawy z powództwa T. O. i I. O. przeciwko Spółce (...) Spółce Akcyjnej w N. o naprawienie szkód w budynkach i lokalach na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 12 września 2025 r., sygn. akt I Cgg 19/24 1. z apelacji powodów zmienia zaskarżony wyrok: a) w punkcie 2. w ten sposób, że zasądza od pozwanej na rzecz powodów solidarnie 11.138,80 zł (jedenaście tysięcy sto trzydzieści osiem złotych i osiemdziesiąt groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 24 kwietnia 2024r., b) w punkcie 3. w ten sposób, że zasądza od pozwanej na rzecz powodów solidarnie 3617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie po upływie tygodnia od ogłoszenia niniejszego orzeczenia; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powodów solidarnie 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od prawomocności orzeczenia o kosztach; 3. oddala apelację pozwanej; 4. zasądza od pozwanej na rzecz powodów solidarnie 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od prawomocności orzeczenia o kosztach; 5. szczegółowe wyliczenie nieuiszczonych kosztów sądowych pozostawia referendarzowi sądowemu ustalając, iż pozwana ponosi je w 100 %. SSO Magdalena Balion-Hajduk Sygn. III Ca 1088/25 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej wyrokiem z 12 września 2025 roku zasądził od pozwanej Spółki (...) SA w N. solidarnie na rzecz powodów I. O. i T. O. 31 253,03 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty12 000 zł od 24 kwietnia 2024 roku i od kwoty 19 253,03 zł od dnia 1 sierpnia 2025 roku. Sąd oddalił powództwo w części oraz wskazał, że powodowie utrzymali się ze swoim roszczeniem 73%. Sąd Rejonowy ustalił, iż powodom T. O. i I. O. przysługuje prawo do działki o (...) w (...) Ł. (...) w O., które nabyli w 2001 roku. W chwili obejmowania nieruchomości w posiadanie działka zabudowana była budynkiem altany. Wystąpienie szkód na nieruchomości w postaci wychylenia altany, zarysowań, spękania, szczelin, deformacji słupków ogrodzenia , obrzeży i chodników oraz wybrzuszenia na trawniku zaobserwowano w 2020 i 2021 roku. Pozwana w odpowiedzi na wniosek o naprawienie szkód wskazała, że nieruchomość znajduje się w obszarze eksploatacji górniczej, która jednak nie miał wpływu na powstanie ponadnormatywnego wychylenia altany i pozostałych uszkodzeń objętych wnioskiem. Sąd Rejonowy w oparciu o opinie biegłych ustalił, iż altana jest wychylona i uciążliwość użytkowania obiektu w związku z wychyleniem jest duża oraz, że budynek altany posiada uszkodzenia i wady pochodzenia górniczego w postaci wychylenia budynku, zarysowania i spękania tynków ścian facet i pachwiny w pomieszczeniu pokoju dziennego, zarysowania elewacyjne oraz pęknięty podest wejścia głównego. Biegły ocenił również, że na działce występują lokalne deformacje na nawierzchniach brukowych wraz z obrzeżami oraz deformacja i uszkodzenie ogrodzenia, które są związane z działalnością pozwanej. Sąd I instancji na podstawie opinii biegłego ustalił również koszt przywrócenia nieruchomości powodów zakresie budynku altany murowanej do stanu poprzedniego w wysokości 14 621,14 złotych netto, zaś koszt przywrócenia nieruchomości powoda w zakresie nawierzchni utwardzonych + ogrodzenia do stanu poprzedniego na kwotę do 10 788,37 zł, łącznie koszt naprawy altany i ogrodzenia wynosił 34 465,45 zł netto i 42 392,51 złotych brutto. Sąd ustalił ponadto, że utrata wartości altany wyniosła 9 055,94 złote netto, 11 138,80 złotych brutto. Sąd Rejonowy ustalił, że nieruchomość powodów była poddana wpływom eksploatacji KWK (...) do początku 2016 roku oraz wpływom eksploatacji KWK (...) Ruch L. (...) do IV kwartału 2021 roku i aktualnie jest górniczo uspokojona. Udział procentowy wpływ ruchów wyżej wymienionych podmiotów działających na nieruchomość jest zbliżony i wynosi około 75% KWK (...) oraz około 25% KWK (...). Sąd Rejonowy w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111630981" title="Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - Dz. U. z 2011 r. Nr 163, poz. 981 (art. 145;art. 144;art. 144 ust. 1;art. 144 ust. 2)">art. 145 i art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z 9 czerwca 2011 roku prawo geologiczne i górnicze</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 435;art. 435 § 1)">art. 435 § 1 k.c.</a> uznał, iż pozwana ponosi odpowiedzialność za szkody na działce powodów, która znajdowała się w zasięgu wpływów eksploatacji górniczej pozwanej. Sąd nie uwzględnił jedynie żądania w zakresie kwoty 9 055,94 złotych netto - 11 138,80 zł brutto tytułem utraty wartości budynku altany, uwzględniając stan i przeznaczenie obiektu. Sąd Rejonowy powołał się na art. 2 pkt 9a ustawy z 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych wskazując, że altana ogrodowa to wolnostojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym o powierzchni zabudowy do 35 m 2 i wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m 2 . Altana składa się z 2 pomieszczeń o łącznej powierzchni 21 m 2, utrzymana jest dobrym stanie. Spełnia funkcję rekreacyjną i stanowi ochronę przed warunkami atmosferycznymi, umożliwiające schronienie się przed słońcem i deszczem. Sąd Rejonowy podkreślił, że altana nie może stanowić samodzielnie przedmiotu obrotu, a jej wartość materialna przekłada się jedynie jako nakład na działkę o nr. (...) w Rodzinnym Ogrodzie (...) w O.. Sąd Rejonowy zasądził kwotę brutto stanowiącą sumę kosztów zmniejszenia uciążliwości użytkowania + prac remontowych altany oraz prac remontowych ogrodzenia i nawierzchni utwardzonych. Łącznie koszty przywrócenia ogródka to stanu poprzedniego wywołane szkodami pochodzenia górniczego wynoszą 31 253,03 zł . Pozwana zaskarżyła wyrok w części co do kwoty 8063,25 zł oraz co do kosztów postępowania, zarzucając -naruszenie przepisów postępowania to jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie i dokonanie oceny materiału dowodowego wybiórczo, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego i pominięcie przez sąd przy obliczeniu wysokości odszkodowania należnego powodom, opinii biegłego sądowego T. M., w której biegły sądowy ustalił, że udział procentowy wpływu ruchu podmiotów oddziałujących na nieruchomość powodów wynosi dla KWK (...) SA około 75%, a dla KWK (...) na około 25%, co skutkowało błędnym wydaniem orzeczenia, -naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 1)">art. 363 § 1 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111630981" title="Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - Dz. U. z 2011 r. Nr 163, poz. 981 (art. 146;art. 146 ust. 1;art. 147;art. 147 ust. 3)">art. 146 ust. I art. 147 ust. 3 ustawy prawo geologiczne i górnicze</a> przez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie i błędne zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda odszkodowania w wysokości 100% szkody w sytuacji, gdy z opinii biegłego wynikało, że pozwana ponosi odpowiedzialność za szkody w wysokości 75% Pozwana wniosła o oddalenie powództwa co do kwoty 8 063,25 zł i zasądzenia kosztów procesu ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Powodowie wnieśli apelację w części co do pkt 2 i 3 wyroku, zarzucając - naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 144 ustawy o 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111630981" title="Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - Dz. U. z 2011 r. Nr 163, poz. 981 ()">ustawy prawo geologiczne i górnicze</a> w związku z art. 145 i 147 ust. 3 tej ustawy oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1;art. 363;art. 363 § 1)">art. 361 § 1 i art. 363 § 1 k.c.</a> w związku z 445 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 1)">§ 1 k.c.</a> przez ich niezastosowanie co do roszczenia powodów o odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości z uwagi na jej wychylenie i błędne przyjęcie, że przyznanie powodowi odszkodowanie w równowartości zmniejszenia uciążliwości prac remontowych spowoduje pełną kompensację szkody, podczas gdy powodom należne było również odszkodowanie z tytułu utraty wartości altany z uwagi na jej stopień wychylenia od pionu w wysokości 11 138,80 zł brutto - oraz naruszenie prawa procesowego tez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> przez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i dowolnej oceny opinii biegłych i błędne ustalenie, że brak jest podstaw do przyznania odszkodowania kwoty stanowiącej odpowiednik utraty wartości altany w związku z trwałym wychylenia obiektu od pionu oraz z uwagi, że nie jest ona przeznaczona do zamieszkania i przebywania na stałe, podczas gdy fakt ten nie jest istotny, a po wykonaniu prac remontowych mających na celu zmniejszenie uciążliwości budynek altany i tak pozostanie wychylony, co stanowi podstawę do przyznania powodom odszkodowania również wysokości utraty wartości. Powodowie wnieśli o zmianę wyroku i zasądzenie 11 138,80 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 24 kwietnia 20245 roku o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy w zaskarżonej części Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Obie strony wniosły o oddalenie apelacji swoich przeciwników i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Rejonowy ustalił w sprawie stan faktyczny w oparciu o zebrane dowody, a ich ocena mieści się w dyrektywie zawartej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Sąd I instancji wskazał fakty, które uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł. Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy nie naruszają reguł wynikających z doświadczenia życiowego i zasad logiki. Sąd odwoławczy nie znajduje podstaw do ich korygowania. Sąd odwoławczy w całości podziela ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, a także jego ocenę oraz przyjętą podstawę prawną rozstrzygnięcia i unikając zbędnych powtórzeń przyjmuje je za własne. Pozwana zarzuciła, ze zgodnie z opinią biegłego odpowiada za 75% wartości szkody, a Sąd zasądził błędnie od niej odszkodowanie w wysokości 100% szkody, mimo szkoda powstała częściowo na skutek działalności KWK (...) należącej do (...) Grupy (...). Sąd Okręgowy nie podzielił tego zarzutu. Odpowiedzialność za szkody wywołane ruchem zakładu górniczego jest odpowiedzialnością z tytułu czynów niedozwolonych. Jeżeli kilka osób ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialność jest solidarna (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 441;art. 441 § 1)">art. 441 § 1 k.c.</a>).W przypadku odpowiedzialności solidarnej to wierzyciel ma prawo wyboru czy pozwie wszystkie podmioty odpowiedzialne za wyrządzenie szkody czy też nie. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 441;art. 441 § 2)">art. 441 § 2 k.c.</a> jeżeli szkoda była wynikiem działania lub zaniechania kilku osób, ten, kto szkodę naprawił, może żądać od pozostałych zwrotu odpowiedniej części zależnie od okoliczności, a zwłaszcza od winy danej osoby oraz od stopnia, w jakim przyczyniła się do powstania szkody. Żądanie powodów domagania się pełnego odszkodowania od pozwanej miało zatem swoją podstawę prawną w cytowanych wyżej przepisach. Sąd Okręgowy uwzględnił natomiast apelację powodów. Powodowie ponieśli szkodę na skutek działalności górniczej pozwanej i mają prawo do uzyskania pełnego odszkodowania. Jak wynika z opinii biegłego pełne odszkodowanie za szkody wywołane ruchem górniczym w altanie obejmują nie tylko koszt prac remontowych, które tylko zmniejszają uciążliwość korzystania z altany, która uległa wychyleniu, ale wychylenie pociągnęło za sobą utratę jej wartości. Zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych 1.Działkowiec ma prawo zagospodarować działkę i wyposażyć ją w odpowiednie obiekty i urządzenia zgodnie z przepisami ustawy oraz regulaminem. 2. Nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działce, wykonane lub nabyte ze środków finansowych działkowca, stanowią jego własność. Art., 42 ust. 1 tej ustawy przewiduje natomiast, że razie wygaśnięcia prawa do działki, działkowcowi przysługuje wynagrodzenie za znajdujące się na działce nasadzenia, urządzenia i obiekty stanowiące jego własność. Jak wynika z tych regulacji działkowcom, w tej sprawie powodom przysługuje prawo własności altany, a zatem przysługują im jako właścicielom wszelkie uprawnienia i roszczenia związane z wykonywaniem prawa własności, w tym do żądania pełnego odszkodowania za szkody. Odszkodowanie za utratę wartości altany na skutek wychylenia spowodowanego działalnością górniczą pozwanej wyniosło 11 138, 80 zł. Sąd Okręgowy, mając powyższe na uwadze na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację pozwanej, a na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1</a> z apelacji powodów zmienił wyrok w 2 i 3 i orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 198)">art. 198 k.p.c.</a>, obciążając tymi kosztami w całości stronę pozwaną jak przegrywająca postępowanie. Na koszty postępowania odwoławczego złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika powodów w wysokości 1800 zł i 900 zł.  SSO Magdalena Balion - Hajduk </div>