II SAB/Wr 470/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędzia WSA Adam Habuda, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi N. L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę w całości. UZASADNIENIE N. L. (dalej zwana skarżącą lub stroną) w skardze do tut. Sądu zarzuciła Wojewodzie Dolnośląskiemu (dalej zwanego Wojewodą lub organem) przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy domagając się: zobowiązania organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, dokonania kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako u.p.p.s.a.) w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 u.p.p.s.a. oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Jak wynika z uzasadnienia skargi oraz akt administracyjnych sprawy w dniu 27 grudnia 2022 r. strona złożyła w delegaturze organu wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, który w tym samym dniu został zarejestrowany w systemie wraz z udzieleniem informacji, że podstawie art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2354 ze zm., dalej jako ustawa o cudzoziemcach lub w skrócie u.oc.) postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy zostanie zakończone w terminie 60 dni od ostatniego z następujących zdarzeń: - osobiste złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia lub osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub - złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub - przedłożenie dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia, lub wyznaczony przez wojewodę terminu, na ich dostarczenie upłynął bezskutecznie. W piśmie tym wskazano również, iż na podstawie art. 100c ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. 2022 r., poz. 583 ze zm., dalej jako ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy lub w skrócie u.p.o.U.) w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminu na załatwienie sprawy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jednocześnie organ wezwał w tym piśmie do dostarczenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego pisma dokumentów na potwierdzenie danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia: 1) potwierdzenia posiadania zapewnionego miejsca zamieszkania na terytorium RP, 2) potwierdzenia posiadania ubezpieczenia zdrowotnego, 3) udokumentowanego aktualnego źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny na terytorium RP oraz wykazanie posiadania dochodu w wysokości wyżej niż 600 zł netto, 4) potwierdzenia stopnia pokrewieństwa na podstawie dokumentów uznawanych przez prawo RP, 5) potwierdzenia posiadania przez cudzoziemca, z którym członek rodziny zamierza przebywać na terytorium RP, wymaganego prawem zezwolenia na pobyt na terytorium RP. W dniu 20 stycznia 2023 r. do organu wpłynęło pismo strony z prośbą o udzielenie informacji o stanie sprawy, do którego dołączono oświadczenie o mieszkaniu, akt notarialny i akt urodzenia córki. Pismem z dnia 7 marca 2023 r., który wpłynął do organu w dniu 10 marca 2023 r., strona wniosła prośbę o podjęcie przez organ niezbędnych czynności zmierzających do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oraz o przekazanie pisemnej informacji o aktualnym statusie postępowania. W dniu 22 marca 2023 r. organ zwrócił się do właściwych instytucji z prośbą o przekazanie informacji czy wjazd i pobyt strony na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Strona pismem z dnia 22 maja 2023 r. wezwała organ do wydania decyzji, po czym pismem z dnia 14 czerwca 2023 r. (data wpływu – 16 czerwca 2023 r.) wniosła ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a., a następnie pismem z dnia 10 sierpnia 2023 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania z dnia 30 października 2023 r. wpłynęła do organu w dniu 3 listopada 2023 r. Organ pismem z dnia 22 listopada 2023 r. zawiadomił stronę o pozostawieniu bez rozpoznania ponaglenia z dnia 16 czerwca 2023 r., po czym w tej samej dacie wydał decyzje o udzieleniu stronie zezwolenia na pobyt czasowy do dnia 22 listopada 2026 r. Skarga wpłynęła do tut. Sądu w dniu 1 grudnia 2023 r. wraz w wnioskiem organu o jej oddalenie jako niezasadnej z uwagi na treść przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i jej kolejnych nowelizacji, które przedłużyły termin dot. nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu postepowania w sprawach dotyczących cudzoziemców do dnia 4 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest nieuzasadniona. Podstawą kognicji tut. Sądu jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 329, dalej jako u.p.p.s.a.), z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Sąd, na podstawie art. 119 pkt 4 u.p.p.s.a., rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Terminy załatwiania spraw zostały uregulowane w przepisie art. 35 k.p.a. Stosownie do § 1 ww. regulacji organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i § 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Taką szczególną normę stanowi przepis art. 112a ustawy o cudzoziemcach, które na moment składnia przez skarżącą wniosku o udzielenie zezwolenia stanowiły, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Postępowanie odwoławcze w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy kończy się w terminie 90 dni. Przytoczony przepis wszedł w życie z dniem 29 stycznia 2022 r. na mocy ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91), zatem bezspornie obowiązywał w chwili złożenia wniosku o udzielenie zezwolenie na pobyt czasowy i pracę przez stronę skarżącą. Przechodząc do dalszych rozważań, odnotowania wymaga, że w dniu 15 kwietnia 2022 r. do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, na mocy ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830), został wprowadzony art. 100c. Stosownie do ust. 1 wskazanego artykułu w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie wskazanych w nim spraw w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jak stanowi natomiast art. 100c ust. 3 w okresie do 31 grudnia 2022 r.: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. W myśl art. 100c ust. 4 u.p.o.U. zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Na mocy ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw został wprowadzony - z mocą od dnia 1 stycznia 2023 r. - art. 100d, będący powieleniem regulacji art. 100c, ale wskazujący obecnie nowy graniczny okres, tj. 4 marca 2024 r. Słusznie przy tym wskazuje się w orzecznictwie, że wskazane przepisy (tj. art. 100c oraz art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) należy stosować do wszystkich cudzoziemców, w sprawach wymienionych zezwoleń, a nie tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy, opuszczającymi terytorium tego państwa w związku wojną (por. np. wyroki NSA z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22, z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22, i z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23- dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, po pierwsze ustawa w przedmiotowych regulacjach posługuje się pojęciem "cudzoziemiec", nie wprowadzając odrębnej definicje tego pojęcia od użytego w ustawie o cudzoziemcach, nadto brak jest podstaw aby pogarszać sytuację wyłącznie wybranej jednej kategorii tych osób. W rozpoznawanej sprawie – jak to już wskazano – wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy złożony został w dniu 27 grudnia 2022 r. Terminy załatwiania sprawy w sprawach o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy zostały na mocy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszone z dniem 15 kwietnia 2022 r. W konsekwencji skonstatować należy, że wniosek strony skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został złożony już w czasie obowiązywania przepisu art. 100c u.p.o.U., a tym samym nie można skutecznie postawić organowi zarzutu przewlekłości. Oczywiście, okoliczność zawieszenia terminów nie zwalania organu od załatwiania sprawy, oznacza to tylko, że strona nie może z ewentualnych opóźnień organu w tym przedmiocie wywodzić konsekwencji prawnych wobec organu. W tym kontekście podkreślić należy, że do dnia 20 stycznia 2023 r. organ nie miał możliwości rozpoznania sprawy, z uwagi na nieuzupełnianie dokumentów przez stronę. Ewentualne terminy załatwienia sprawy należałoby liczyć zatem co najwyżej od daty ich uzupełnienia (20 stycznia 2023 r.), nie zaś jak wskazuje strona w skardze od dnia złożenia wniosku, albowiem organ podejmował działania zmierzające do rozpoznania wniosku, natomiast nie było to możliwe z uwagi na postawę samej skarżącej. Wobec przedstawionych okoliczności, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości.