III SAB/Gl 424/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. UZASADNIENIE Pismem z 25 października 2023 r. M. T.– obywatelka Gruzji (dalej: Strona, Skarżąca) – złożyła skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w zakresie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Zarzuciła organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 par. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym i wniosła o: 1. zobowiązanie organu administracji do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; 2. przyznanie Skarżącej od organu sumy pieniężnej oraz wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślono, że Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 24 listopada 2022 r.; 13 września 2023r. wniosła ponaglenie do Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem organu I instancji. Do dnia wniesienia skargi organ nie rozpoznał wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Następnie Strona uargumentowała zaistnienie bezczynności. Podkreśliła, że organ nie ma podstaw do rozciągania stosowania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym, na terytorium tego państwa na wszystkie postępowania o wydanie zezwoleń pobytowych, gdyż przepisy te odnoszą się wyłącznie do spraw, których przedmiotowo i podmiotowo ta ustawa dotyczy. W konsekwencji wskazała, że skoro termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony to należy przyjąć, że uchybienia miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia przyznanie wnioskowanej sumy pieniężnej i zasadzenie grzywny oraz zobowiązanie organu do załatwienia wniosku. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśniając przedstawił ciąg chronologiczny zdarzeń podkreślając, że 24 listopada 2022 r. do Wojewody Śląskiego został przesłany wniosek o udzielenie obywatelce Gruzji, Skarżącej, zezwolenia na pobyt czasowy i poddany weryfikacji. Następnie 18 września 2023 r. pełnomocnik cudzoziemki złożył ponaglenie adresowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody Śląskiego oraz skargę do MSWiA w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Dalej organ wyjaśnił, że postępowanie o udzielenie Skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy zostało zakończone decyzją z 27 października 2023 r., a skarga do sądu administracyjnego wpłynęła 30 października 2023 r. Dodatkowo organ powołał się na art. 100 d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.; zwana dalej u.o p.o.U.) podkreślając, że jej zakresem objęte są postępowania prowadzone wobec wszystkich cudzoziemców i skoro z woli ustawodawcy zawieszony został bieg terminów na załatwianie spraw we wnioskowanym zakresie, i wprowadzone zostało wyłączenie stosowania w tym czasie przepisów o bezczynności - to tym samym bezzasadny jest sformułowany przez Skarżącą zarzut bezczynności i wnioski skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa, w ten sposób, że sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a. oraz jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Natomiast w Uchwale z 7 marca 2022 r., o sygn. akt II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Podobnie także w kwestii bezczynności wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 22 czerwca 2020 r., o sygn. akt II OPS 5/19 stwierdzając, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powołana uchwała jest tzw. uchwałą abstrakcyjną, podjętą w składzie 7 sędziów NSA i posiada ogólną moc wiążącą na podstawie art. 269 p.p.s.a.. Stosownie do powołanego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu 7 sędziów, całej Izby, albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Sąd orzekający w pełni podzielił pogląd zaprezentowany w w/w uchwale i nie przedstawił w tej sprawie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia w drodze kolejnej uchwały składowi 7 sędziów. Powyższe oznacza, że jest związany poglądem wyrażonym w uchwale. Powołany art. 269 § 1 p.p.s.a. nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast w niniejszej sprawie Wojewoda Śląski decyzją z 27 października 2023 r., zakończył prowadzone postępowanie w sprawie udzielenia Skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; skarga na bezczynność wpłynęła 30 października 2023 r. - tym samym należało ją uznać za niedopuszczalną. Z tych względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia o odrzuceniu skargi. ----------------------- 3