II OZ 309/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2244/23 o odrzuceniu skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 lipca 2023 r. nr 257/OPON/2023 w przedmiocie stwierdzenia przewlekłości w prowadzeniu postępowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Pismem z dnia 7 sierpnia 2023 r. M. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego Nr 257/OPON/2023 z dnia 5 lipca 2023 r. nie stwierdzające przewlekłości Prezydenta Miasta Ostrołęki w prowadzeniu postępowania o wydanie pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej w rejonie ul. [...] w O. na działkach o nr ew. [...] w obrębie [...], jedn. ew. [...]. Zarządzeniem z dnia 28 września 2023 r. Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącą spółkę do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (odpis z KRS) w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, po jej dwukrotnym awizowaniu, została uznana za doręczoną z dniem 23 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając że skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, postanowieniem z dnia 14 grudnia 2023 r. odrzucił skargę w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: "P.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka wnosząc o jego uchylenie i "skierowanie do Organu skargowego I instancji w celu ponownego rozpatrzenia wniesionej skargi", a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przed "Organami skargowymi I i II instancji". W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, iż "Organ skarżący I instancji" [winno być: "Sąd pierwszej instancji" – uwaga NSA] błędnie przyjął, że skarżąca odebrała wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi. Wskazano, że skarżąca nie odebrała wyżej wskazanego wezwania Sądu pierwszej instancji, ani żadnego z dwóch awiz. W zażaleniu zawarto również informację, że sprawa doręczenia rozpatrywana jest przez Pocztę Polską S.A. w ramach wniesionej reklamacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), jeżeli skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednym z braków formalnych, o którym mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a. jest nieprawidłowe wykazanie umocowania osoby działającej w imieniu strony skarżącej poprzez np. niezłożenie dokumentu wykazującego umocowanie do udzielania pełnomocnictw i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. Zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że M. sp. z o.o. z siedzibą w W. nie przedłożyła dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez stronę skarżącą, w związku z czym Sąd pierwszej instancji, celem nadania skardze dalszego biegu, prawidłowo wezwał wyżej wskazany podmiot do uzupełnienia skargi w powyższym zakresie zakreślając odpowiedni termin oraz wskazując rygor odrzucenia skargi. W okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie odrzucił skargę skarżącej na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w oparciu o ustalenie, że w wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi pomimo, że do dokonania tej czynności została prawidłowo wezwana. Przesyłka sądowa zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków skargi została doręczona skarżącej w trybie doręczenia zastępczego, które uregulowane jest w art. 73 P.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). W razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma, stosownie do treści art. 73 § 4 P.p.s.a., przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Fikcja prawna doręczenia zastępczego opiera się na przyjęciu domniemania, iż przesyłka została doręczona adresatowi, mimo że faktycznie adresat jej nie odebrał. Przesyłkę taką pozostawia się bowiem w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Taki sposób doręczenia nie uniemożliwia obalenia domniemania doręczenia pisma stronie (por. postanowienie NSA z 18 lipca 2017 r., II OZ 734/17). Ze znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej skierowane do skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków wynika, że korespondencja ta została w sposób prawidłowy nadana jako polecona na wskazany w skardze adres skarżącej do doręczeń. Na dołączonym do rzeczonej koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się informacja, że przesyłka nie została doręczona, a w konsekwencji tego pozostawiona w placówce pocztowej, o czym w dniu 9 października 2023 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 17 października 2023 r., po czym wobec niepodjęcia jej przez adresata, zwrócono nadawcy w dniu 25 października 2023 r. Powyższe wskazuje na spełnienie warunków, od których ustawa uzależnia skuteczność doręczenia zastępczego. W świetle powyższego Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że przesyłkę zawierającą wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu, po jej dwukrotnym awizowaniu, należało uznać za doręczoną w dniu 23 października 2023 r., co w konsekwencji nakładało na skarżącą obowiązek uzupełnienia braków do 30 października 2023 r. Bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu w konsekwencji rodził konieczność odrzucenia skargi, o czym zasadnie orzekł Sąd pierwszej instancji. W sprawie nie zaistniały żadne okoliczności, które rodziłyby wątpliwość co do zasadności skutecznego doręczenia przedmiotowego wezwania skarżącej. W złożonym zażaleniu wyżej wymieniona w żaden sposób nie wykazała, by operator pocztowy dopuścił się zaniedbania w wykonywaniu swych obowiązków związanych z procedurą dostarczenia przesyłki pocztowej adresatowi. Jedną z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Innymi słowy, istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej została, zgodnie z art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 ze zm.) oraz przepisami § 1-6 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 474) Prawo pocztowe, zgłoszona reklamacja. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wprawdzie zasugerowała jakoby z jej inicjatywy toczyło się stosowne postępowanie wyjaśniające przed organami pocztowymi w tej sprawie, jednakże nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów. W konsekwencji podniesione przez skarżącą twierdzenia należało uznać za gołosłowne, a sformułowane twierdzenia w zakresie braku możliwości odbioru przedmiotowej korespondencji za bezzasadne. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.