I GZ 38/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 476/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 28 listopada 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 476/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2024 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VIII z 19 lipca 2023 r. wezwano spółkę do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł - pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W rezultacie jego rozpoznania postanowieniem z 1 lutego 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 117/23, referendarz sądowy odmówił przyznania spółce prawa pomocy. WSA postanowieniem z 8 marca 2024 r. zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z 1 lutego 2024 r utrzymał w mocy. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VIII z 20 maja 2024 r., pismem z 21 maja 2024 r., wezwano spółkę do wykonania w terminie 7 dni prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego z 19 lipca 2023 r. poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi - pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącej 27 maja 2024 r. (WSA omyłkowo podał datę 28 maja 2024 r.). Pismem z 29 maja 2024 r. skarżąca, powołując się na nowe okoliczności, wniosła ponownie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Postanowieniem z 25 czerwca 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 91/24, referendarz sądowy odmówił spółce zmiany prawomocnego postanowienia z 1 lutego 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 117/23. Postanowieniem z 5 września 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 91/24, WSA utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 25 czerwca 2024 r. Po sprawdzeniu 21 listopada 2024 r. w Rejestrze Opłat Sądowych stwierdzono, że w wyznaczonym terminie wpis sądowy od skargi nie został uiszczony. Z tych względów, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2024.935 t.j.; dalej: "p.p.s.a."), WSA odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka A. sp. z o.o. w B. wnosząc o jego uchylenie i dalsze procedowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis. Natomiast realizację wskazanego w zażaleniu przepisu motywu trzeciego art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, zgodnie z którym pomoc prawna jest udzielana osobom, które nie posiadają wystarczających środków, w zakresie w jakim jest ona konieczna dla zapewnienia skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości, zapewniają w ramach procedury sądowoadministracyjnej przepisy regulujące przyznawanie prawa pomocy (art. 239 § 1 pkt 4 oraz art. 243-262 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone postanowienie Sądu I instancji z perspektywy powołanych przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że odpowiada ono prawu. Skoro po prawomocnym rozpoznaniu (negatywnie) wniosku o przyznanie prawa pomocy, wezwano skarżącą – zarządzeniem z 20 maja 2024 r. - do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 19 lipca 2023 r. w terminie 7 dni od daty jego doręczenia, zaś skarżąca tego obowiązku nie wykonała, to skarga podlegała odrzuceniu. Skarżąca została skutecznie wezwana do uiszczenia należnego wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Podkreślić należy, że skarżąca nie może uchronić się przed konsekwencjami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wymaganego wpisu przez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z opłaty. Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie ma wpływu na toczące się postępowanie (zob. np. postanowienia NSA: z 10 maja 2010 r., II FZ 115/10; z 11 kwietnia2013 r., I OSK 536/13; z dnia 8 stycznia 2014 r., II GZ 761/13, publ. CBOSA). Z uwagi na fakt, że we wskazanym w wezwaniu terminie opłata nie została uiszczona, Sąd I instancji zobowiązany był, zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a., skargę odrzucić. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.