II SA/Wr 287/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Protokolant: Referent stażysta Emilia Witkowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi K. K. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego I. K. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 grudnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Wr 592/21 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości 400 zł (słownie: czterysta złotych); II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Skargą z dnia 6 marca 2023 r. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 grudnia 2021 r. o sygn. akt. II SAB/Wr 592/22 K. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o: 1) wymierzenie organowi grzywny z tytułu niewykonania wyroku z dnia 22 grudnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Wr 592/21, 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa na rzecz skarżącego. Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2021 r. (sygn. II SAB/Wr 592/21) tutejszy Sąd, w wyniku rozpoznania skargi na przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, zobowiązał Wojewodę m. in. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy doręczono Wojewodzie dnia 9 czerwca 2022 r. Pismem z dnia 27 września 2022 r. wezwano Wojewodę do usunięcia naruszenia prawa - wykonania wyroku Sądu. W aktach sprawy widnieje datowana na dzień 5 maja 2023 r. decyzja załatwiająca sprawę skarżącego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosi o jej odrzucenie. Organ wskazuje, że załatwił sprawę skarżącej, a ponadto skarżący nie wezwał organu do wykonania wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej także jako p.p.s.a.). Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na, między innymi, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. Podstawę prawną do oceny wniesionej skargi stanowi art. 154§1 ustawy p.p.s.a. w następującym brzmieniu: w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie z normą wypływającą z art. 154 §2 Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W §3 powołanego wyżej przepisu stanowi się, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Z kolei art. 154 §7 p.p.s.a. daje Sądowi możliwość, w razie uwzględnienia skargi, przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, w wysokości do połowy kwoty określonej w art. 154 §6. W okolicznościach sprawy, skoro prawomocny wyrok dotarł do Wojewody w dniu 9 czerwca 2022 r., to zgodnie z jego treścią, 30 – dniowy termin wykonania orzeczenia zakreślony przez Sąd upłynął dnia 9 lipca 2022 r. Decyzja załatwiająca sprawę skarżącego widniejąca w aktach datowana jest na 5 maja 2023 r. Tym samym w dniu wniesienia skargi, czyli dnia 6 marca 2023 r., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uwzględniający skargę na bezczynność o sygn. II SAB/Wr 592/22, nie był jeszcze wykonany. Uprzednie, pisemne wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, którego wymaga przepis, zmaterializowało się poprzez wskazane wyżej pismo skarżącego wzywające Wojewodę do usunięcia naruszenia prawa, datowane na 27 września 2022 r. W realiach sprawy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Sąd ocenił jako tożsame z wezwaniem do załatwienia sprawy. Uprzednie, zgodnie ze regułami znaczeniowym języka polskiego, to takie, które miało miejsce wcześniej, przed czymś. W ocenie Sądu, jeżeli ustawodawca stanowi o uprzednim wezwaniu, to chodzi o uprzedniość względem wniesienia skargi. Innymi słowy, wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy musi poprzedzać skargę sądową. Temu warunkowi skarżący zadośćuczynił, co przynosi wypełnienie kolejnej przesłanki umożliwiającej wniesienie skargi w przedmiotowej sprawie. Nie jest uzasadniona interpretacja, że wezwanie do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy można wystosować dopiero po zaistnieniu stanu niewykonania wyroku ponieważ nie znajduje ona potwierdzenia w literalnym, dosłownym brzmieniu przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. Wezwanie do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy nastąpiło w formie pisemnej, co uwidaczniają akta sprawy, a tym samym ziszczona została kolejna przesłanka dla wniesienia skargi sądowej. W takim stanie rzeczy Sąd przyjmując skargę dostrzegł, że zarzut niewykonania wyroku jest zasadny, co potwierdza wskazana wyżej chronologia zdarzeń w sprawie. W konsekwencji Sąd uwzględnił skargę oraz żądanie skarżącego, i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 400 zł. Wziął przy tym pod uwagę, że organ po otrzymaniu akt sprawy podjął działania w celu jej załatwienia, i finalnie zrealizował wyrok, czego dowodem jest obecna w aktach decyzja. Oprócz tego Sąd nie potraktował bezczynności organu w wykonaniu wyroku jako jaskrawej, bardzo znacznej, co sprawiło, że nie orzeczono o rażącym naruszeniu prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawa w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W okolicznościach wyrokowanej sprawy w ocenie Sądu stwierdzona bezczynność nie miała takiego charakteru, o czym Sąd orzekł w pkt. 2 sentencji. Sąd nie zdecydował się skorzystać z fakultatywnej kompetencji do przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej zważywszy, że w wyroku Sądu przyznano już skarżącemu sumę pieniężną z tytułu gnuśności organu, zaś gnuśność w wykonaniu wyroku nie została potraktowana jako rażąca. Nadto Sąd uznał, że jeżeli skarżący poniósł wskutek niewykonania wyroku szkodę, to może skorzystać z instrumentów prawa cywilnego (art. 154 § 4 p.p.s.a.). O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając kwotę 697 zł.