I OZ 254/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1241/23 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E.D., I.P. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2023 r., znak [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Pismem z 24 sierpnia 2023 r. E.D. i I.P. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z [...] lipca 2023 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu skargi zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazano, że realizacja przedmiotowej decyzji pozwoli inwestorowi na dokonanie realizacji budowy inwestycji na nieruchomościach skarżących. Podniesiono, że na części nieruchomości, przez którą przebiegać ma gazociąg, są prowadzone uprawy, nieruchomość porośnięta jest drzewami, a w dalszej części zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym. W następstwie realizacji zaskarżonej decyzji, zrujnowaniu ulegną zatem uprawy na przedmiotowych nieruchomościach oraz zniszczeniu ulegnie zadrzewienie. Powyższe doprowadzi zatem do tego, że skarżące doznają znacznej szkody, a odwrócenie jej skutków będzie praktycznie, przynajmniej w bliskiej odległości czasowej, praktycznie niemożliwe. Odnowienie drzewostanu na nieruchomości wymagało będzie bowiem wielu lat. Realizacja decyzji przyniesie zatem także trudne do odwrócenia skutki. Postanowieniem z 12 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, uznając, że realizacja gazociągu na nieruchomości skarżących prowadziłaby do trudnych do odwrócenia skutków. Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie wywiodła P. sp. z o.o. z siedzibą w T., wnosząc o uchylenie tego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu autor zażalenia wskazał, że skarżące nie wykazały spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz podniósł, że ewentualne szkody mogą zostać naprawione w drodze odszkodowania przyznawanego na podstawie przepisów prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże stosownie do treści art. 61 § 3 ppsa po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zauważyć przy tym należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter czasowy, zgodnie bowiem z art. 61 § 6 ppsa wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Przepis ten wskazuje zatem, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie ma na celu uniemożliwienie jej wykonania w jakimkolwiek czasie, ale jest środkiem ochrony interesów skarżącego na czas, w jakim może on skutecznie kwestionować prawidłowość działania organów administracji publicznej skutkującą zdarzeniami mogącymi rodzić dla skarżącego konsekwencje określone w art. 61 § 3 ppsa. W rozpoznawanej sprawie skarżące wykazały, że wykonanie zaskarżonej decyzji zezwalającej na zajęcie ich nieruchomości w celu budowy gazociągu przed dokonaniem kontroli prawidłowości tej decyzji mogłoby skutkować powstaniem trudnych do odwrócenia skutków w postaci zniszczenia upraw i drzewostanu występującego na spornej nieruchomości. Odwrócenie tych skutków musiałoby wiązać się z dokonaniem nasadzeń ilościowo, rodzajowo i jakościowo zbieżnych z istniejącymi przed budową gazociągu, co należy uznać za wyjątkowo trudne, o ile w ogóle możliwe. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że odwrócenia skutków wykonania decyzji nie można utożsamiać z wypłatą odszkodowania za spowodowane szkody na podstawie art. 128 ust. 4 w zw. z art. 124 ust. 4 zd. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie Dz.U. z 2023 r. poz. 344, z późn. zm.), dalej: ugn. Zauważyć bowiem należy, że odszkodowanie to przysługuje od osoby lub jednostki organizacyjnej występującej o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sytuacji, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego nie jest możliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty. Oznacza to, że odszkodowanie wypłacane na podstawie wspomnianych przepisów należne jest co do zasady w sytuacji uzasadniającej przyznanie ochrony tymczasowej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 orzekł jak w postanowieniu.