II SA/Bd 592/18

SENTENCJA Dnia 28 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Anna Klotz Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 roku sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. UZASADNIENIE Starosta postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., znak [...], na podstawie art. 7d i art. 22 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629), § 10 i § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 10 czerwca 2016 r. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034) oraz na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1969 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej powoływana jako K.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...].10.2017 r. Z. G., w sprawie wykreślenia z rejestru ewidencji gruntów i budynków prowadzonego dla obrębu ewidencyjnego A. w poz. rej. [...] I. K. jako współwłaściciela działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...] mapa [...] o powierzchni 0,1460 ha przy ulicy C. - odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że Z. G. wystąpił z pismem dotyczącym wykreślenia I. K. z rejestru ewidencji gruntów działka nr [...] jednostka rejestru [...] jako wpisanej bez podstawy prawnej. W piśmie z [...].11.2017 r. wnioskodawca ponowił wniosek o wykreślenie I. K. z rejestru ewidencji gruntów i budynków i wpisanie jako faktycznie władających spadkobierców po T. G. Pismem z [...].12.2017 r. wnioskodawca rozszerzył wniosek o wpisanie do rejestru ewidencji gruntów i budynków w miejsce wykreślonej I. K. A. J., T. K. G., poprzednich właścicieli przedmiotowej nieruchomości, oraz spadkobierców po T. G. Organ wskazał, że wnioskodawca nie przedłożył dokumentów umożliwiających dokonanie zmian ewidencyjnych. Organ wskazał, że Z. G. jest współspadkobiercą wraz z innymi osobami spadku po T G. T. G., poprzedni współwłaściciel, a obecnie nieżyjący brat wnioskodawcy, wystąpił do Starosty z wnioskiem z [...] sierpnia i [...] września 2008 r. o wykreślenie z operatu ewidencji gruntów i budynków prowadzonego dla obrębu A. w poz. rej. [...] I. K. jako współwłaściciela działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...] mapa [...] o pow. 0,1460 ha przy ul. C. S. decyzją nr [...] z dnia [...].11.2008 r. odmówił wykreślenia I. K. Na skutek wniesionego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją nr [...] z dnia [...].06.2009 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Starosty. Organ orzekł w decyzji, iż w toku rozpatrywania przedmiotowej sprawy wynikło, że brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że T. G. jest jedynym właścicielem przedmiotowej działki. Na skutek skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 648/09, oddalił skargę w przedmiocie wykreślenia z operatu ewidencji gruntów i budynków I. K. W związku zatem z rozstrzygnięciem sprawy, tj. wydaniem decyzji ostatecznej, jak również oddaleniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy i brakiem nowych dokumentów w sprawie, które umożliwiałyby dokonanie zmiany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków w zakresie wykreślenia I. K., organ postanowił jak w sentencji. Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r., znak [...], wydanym na skutek odwołania Z. G., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 61a oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na to, iż przedmiotem oceny w postępowaniu zażaleniowym było postanowienie wydane w trybie wskazanego art. 61a § 1 K.p.a., podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W związku z tym w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. Stanowisko sądów, że uprzednie rozstrzygnięcie sprawy tożsamej pod względem przedmiotowym czy przedmiotowo-podmiotowym stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania, pozostaje aktualne. Organ odwołał się m.in. do wyroku NSA z 18.01.2018 r., sygn. I OSK 1926/17, w którym sąd ten stwierdził m.in. ze względu na fakt, że wydanie nowej decyzji w sprawie, bez wzruszenia poprzedniej, aktualizowałoby przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., zasadnie organ w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Organ prawidłowo zatem wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, powołując się na istnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania określonych w art. 61a § 1 K.p.a. i tym samym nie doszło do naruszenia tego przepisu. Przepis art. 61a § 1 K.p.a. stanowi zatem podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). W niniejszej sprawie przepis art. 61a § 1 K.p.a. stanowił podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania, gdyż kierowanie sprawy do organu administracji publicznej dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). Ewentualne ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną możliwe jest tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie. Przyjąć należy zatem, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z 28.06.2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 755/16). Wyżej opisana sytuacja ma zastosowanie w rozpatrywanym przypadku. Istnieje bowiem w obrocie prawnym ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie o wykreślenie I. K. z ewidencji gruntów i budynków. Dodatkowo organ wskazał, że aktualnie I. K. nie jest ujawniona w ewidencji gruntów jako współwłaściciel ww. nieruchomości, a tylko jej następcy prawni. Skargę na powyższą decyzję złożył Z. G., podtrzymując konsekwentnie swój wniosek o wykreślenie z ewidencji gruntów i budynków I. K., która, zdaniem skarżącego, nie jest współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości i została wpisana do rejestru w sposób bezprawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie była zasadna. Przede wszystkim należy podnieść, że podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, stanowił art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Treść pojęcia innych uzasadnionych przyczyn, "których wystąpienie uniemożliwia wszczęcie postępowania", wymaga wykładni, której dokonuje nauka i orzecznictwo sądowe. Zgodnie z ustalonym stanowiskiem, postępowanie jurysdykcyjne nie może być wszczęte, gdy z żądaniem jego wszczęcia nie wystąpiła strona lub inny podmiot upoważniony do tego na mocy ustawy, ale także wtedy, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo zapadło w niej rozstrzygnięcie (por. wyrok WSA w Kielcach z 10.10.2013 r., II SA/Ke 709/13, LEX nr 1426784; wyrok WSA w Gliwicach z 27.03.2013 r., II SA/Gl 1161/12, LEX nr 1307335; wyrok WSA w Gdańsku z 10.04.2013 r., I SA/Gd 24/13, LEX nr 1368429). Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (wyrok WSA w Lublinie z 4.04.2013 r., II SA/Lu 1036/12, LEX nr 1310579). W orzecznictwie ustalone jest stanowisko, że skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ administracji publicznej nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym, a na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty (vide wyrok WSA w Kielcach z 27.06.2013 r., II SA/Ke 96/13, LEX nr 1435233; wyroki WSA w Krakowie z 18.06.2013 r., II SA/Kr 509/13, LEX nr 1329195, oraz z 5.03.2013 r., III SA/Kr 487/12, LEX nr 1305801; wyrok WSA w Warszawie z 23.10.2012 r., I SA/Wa 1137/12, LEX nr 1342866; wyrok WSA w Gdańsku z 19.01.2012 r., III SA/Gd 464/11, LEX nr 1109900). Wydanie postanowienia w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a. oznacza, że organ administracji nie będzie prowadził postępowania zmierzającego do wyjaśnienia istoty sprawy. W niniejszej sprawie skarżący wniósł do organu administracji podanie z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie w sprawie wykreślenia z rejestru ewidencji gruntów i budynków prowadzonego dla obrębu ewidencyjnego A. w poz. rej. [...] I. K. jako współwłaścicielki działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...] mapa [...] o powierzchni 0,1460 ha przy ulicy C. Kwestia ta była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu, które toczyło się przed Starostą i zostało zakończone decyzją nr [...] z [...].11.2008 r. Postępowanie to zostało wszczęte na wniosek T. G. Starosta odmówił dokonania żądanego wykreślenia. Od powyższej decyzji zostało wniesione odwołanie, po rozpoznaniu którego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją nr [...] z [...].06.2009 r. orzekł o utrzymaniu w mocy powyższej decyzji. Na tę decyzję została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, a Sąd ten wyrokiem z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 648/09, skargę oddalił. Wyrok ten jest prawomocny. Trafnie przyjęły zatem organy orzekające w niniejszej sprawie, że wszczęcie kolejnego postępowania administracyjnego dotyczącego tego samego żądania, wykreślenia I. K. z ewidencji gruntów i budynków, jest niedopuszczalne, gdyż tożsama sprawa została rozstrzygnięta ostateczną decyzją, o której mowa wyżej. Na ocenę tożsamości postępowania nie wpływa okoliczność, że z żądaniem jego wszczęcia wystąpił następca prawny (spadkobierca) poprzedniego wnioskodawcy. Skarżący jako następca prawny T. G. wszedł bowiem wprost w jego prawa i obowiązki, tym samym postępowanie wszczęte przez spadkodawcę w 2008 r. należy uznać za tożsame z tym toczącym się aktualnie na wniosek jego spadkobiercy. W sprawie nie doszło również do zmiany stanu faktycznego. Zarzuty skargi nie są uzasadnione, gdyż nie dotyczą kwestii tożsamości obu spraw, która miała zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, lecz kwestii merytorycznych, które w niniejszym postępowaniu nie były i nie mogły być - o czym była mowa wyżej - przedmiotem postępowania wyjaśniającego ani rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302). Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne również na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.