II OZ 428/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1290/22 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 13 czerwca 2022 r., nr 727/6740.1/2022 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 30 sierpnia 2022 r., znak WI-I.7840.2.61.2022.MO w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 5 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1290/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta [...] z 13 czerwca 2022 r., nr 727/6740.1/2022 udzielającej pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz dwóch budynków gospodarczych i jednocześnie zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego pn. budowa zespołu sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z zagospodarowaniem terenu i instalacjami wewnętrznymi na działkach nr [...] obręb [...] przy ul. O. w K. Sąd podniósł, że J. G. we wniosku o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji wskazała, że inwestor rozpoczął już prace budowlane związane z kwestionowanym zamierzeniem budowalnym, a zatem brak wstrzymania decyzji Prezydenta Miasta [...] z 13 czerwca 2022 r. skutkować będzie nieodwracalnymi skutkami, a dodatkowo zachodzi ryzyko wyrządzenia skarżącej znacznej szkody. Szkody tej skarżąca upatruje w spadku wartości jej nieruchomości, która jako sąsiednia do planowanej inwestycji nie będzie spełniała swej mieszkalnej funkcji, z uwagi na sprzeczność z podstawowymi przepisami prawnymi i przeciwpożarowymi. Sąd rozpoznając wniosek skarżącej stwierdził, że nie przedstawiła ona okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania wnioskowanej decyzji. W ocenie Sądu podstawą wstrzymania wykonania ww. decyzji nie może być wyłącznie obawa skarżącej, że wartość jej nieruchomości spadnie w związku z prowadzoną na sąsiedniej działce inwestycją. Również podnoszona przez skarżącą kwestia, że inwestycja narusza przepisy prawa, w tym przepisy przeciwpożarowe, nie może być badana na tym etapie postępowania, bowiem Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje oceny prawidłowości udzielonego pozwolenia na budowę. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności, które w choć najmniejszym stopniu uprawdopodabniałby, że po jej stronie nastąpi szkoda, a tym bardziej, że będzie ona znacznych rozmiarów, a tylko taka szkoda uzasadnia udzielenie ochrony tymczasowej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła J. G. zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej jako: "p.p.s.a.", poprzez niezasadną odmowę wstrzymania wykonania wskazanej decyzji, w sytuacji gdy skarżąca wykazała niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem skarżącej okoliczności mogące wyrządzić jej znaczną szkodę i nieodwracalne skutki wynikają właśnie z naruszenia przepisów mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa skarżącej podczas realizacji inwestycji. Wydane pozwolenie na budowę narusza bowiem przepisy ochrony przeciwpożarowej, poprzez brak zapewnienia ściany oddzielenia przeciwpożarowego w stosunku do budynku gospodarczo-inwentarskiego, stanowiącego skład słomy, co grozi wysokim ryzykiem pożaru. Ponadto brak przeprowadzenia prawidłowej analizy zacienienia nieruchomości sąsiedniej, powoduje naruszenie przepisów dotyczących dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. A zatem, w ocenie skarżącej, dalsza realizacja inwestycji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a ewentualna konieczność rozbiórki budynku wiązać się będzie ze znacznymi kosztami oraz długim okresem realizacji. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta [...] z 13 czerwca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma więc charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego. W interesie strony leży zatem takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji analiza wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta [...] z 13 czerwca 2022 r., nr 727/6740.1/2022, udzielającej pozwolenia na rozbiórkę wskazanych w niej obiektów i jednocześnie zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla określonego w niej zamierzenia budowlanego, prowadzi do wniosku, że skarżąca nie uprawdopodobniła w nim przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniosek nie zawiera bowiem argumentów, które przemawiałyby za koniecznością udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej, a tym samym uznaniem, że osoba uprawniona do prowadzenia budowy na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, gdyż postępowanie odwoławcze od tej decyzji zostało umorzone zaskarżoną decyzją Wojewody Małopolskiego, ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to ona ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi i to na niej spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi, a następnie skargi kasacyjnej, decyzja zostanie uchylona. Niewątpliwie nie można wykluczyć, że zmiany, które zostaną dokonane w obrębie nieruchomości inwestora będą oddziaływać na sferę uprawnień strony skarżącej, czy też będą dla niej niepożądane. Jednak w ramach oceny wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania wskazanej we wniosku decyzji ocenie podlega to, czy we wniosku uprawdopodobniono, że jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym skontrolowaniem w aspekcie zgodności z prawem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącej, w których powrót do stanu poprzedniego, zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. W niniejszej sprawie strona skarżąca zarówno w złożonym wniosku jak i w zażaleniu takich okoliczności nie wykazała. Złożony wniosek oraz zażalenie oprócz samego żądania wstrzymania wykonania wskazanej decyzji oraz lakonicznych i ogólnie wskazanych okoliczności nie zawiera żadnej argumentacji, która mogłaby wskazywać na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podnoszona przez stronę skarżącą w zażaleniu argumentacja, że brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje znaczną szkodę, gdyż inwestycja narusza liczne przepisy prawa, w tym w zakresie ochrony przeciwpożarowej jak i w zakresie nasłonecznienia i zacieniania, nie może wywołać zamierzonego przez stronę skutku. Wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, które można odwrócić, zaś kwestia zgodności powyższej decyzji z prawem oraz interesem społecznym w ramach badania spełnienia w niniejszej sprawie warunków przewidzianych w art. 137 k.p.a. podlegała rozpoznaniu w postępowaniu głównym, podczas rozpoznawania przez Sąd złożonej skargi. A zatem wykonanie decyzji Prezydenta Miasta [...] z 13 czerwca 2022 r. nie wywoła po stronie skarżącej skutków trudnych do odwrócenia, ani nie wyrządzi jej znacznej szkody. Przeciwnie, wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z obrotu prawnego, odbywa się na ryzyko inwestora. Zatem w razie ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowej decyzji, to inwestor będzie zobowiązany do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt. W tej sytuacji należało uznać, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania wnioskowanej decyzji. Z kolei w kwestii wniosku strony o zwrot kosztów postępowania należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 209 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w tym zakresie w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniach, o których mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. W konsekwencji wniosek strony należało uznać za niezasadny jako nieznajdujący podstawy w przepisach prawa. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.