I OZ 64/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 916/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 14 maja 2024 r., nr SKO.4104.26.2024 w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 916/24 odrzucił zażalenie D. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 listopada 2024 r. odrzucające zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 października 2024 r. o odrzuceniu skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 14 maja 2024 r., nr SKO.4104.26.2024 w przedmiocie opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 15 listopada 2024 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Odpis tego zarządzenia został uznany za skutecznie doręczony skarżącemu w trybie art. 74a § 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") z upływem 3 grudnia 2024 r. Skarżący w tym terminie nie uiścił wpisu od zażalenia, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzucił zażalenie Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Z kolei stosownie do § 3, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z treści powyższej regulacji wynika zatem, że bezskuteczny upływ terminu zakreślonego w wezwaniu do uiszczenie wpisu od zażalenia skutkuje odrzuceniem wniesionego środka zaskarżenia. W niniejszej sprawie skarżący D. G. pismem z 14 listopada 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez elektroniczną skrzynkę podawczą zażalenie na postanowienie z 5 listopada 2024 r. (k. 46-50). W treści tego zażalenia nie zawarto oświadczenia o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 74a § 1 pkt 1 p.p.s.a. doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków m.in. wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo. Wniesienie zatem jakiegokolwiek pisma do sądu administracyjnego na elektroniczną skrzynkę podawczą sądu aktualizuje każdorazowo obowiązek doręczania stronie pism za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Zgodnie natomiast z art. 74a § 2 p.p.s.a. jeżeli strona zrezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, sąd doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego. Oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej składa się w formie dokumentu elektronicznego. Tak więc strona na każdym etapie postępowania może zrezygnować z doręczenia przez sąd pism za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, jednakże aby takie zrzeczenie się było skuteczne musi być złożone oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej w formie dokumentu elektronicznego. Warto zauważyć, że złożenie skutecznie ww. oświadczenia, a następnie wniesienie kolejnego pisma do sądu na elektroniczną skrzynkę podawczą sądu świadczy ponownie o spełnieniu przesłanek wynikających z art. 74a § 1 pkt 1 p.p.s.a. i aktualizuje obowiązek dalszego doręczenia pism stronie za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, chyba że w piśmie tym zawarte będzie oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Z akt sądowych niniejszej sprawy wynika, że skarżący niektóre pisma wnosił do sądu na elektroniczną skrzynkę podawczą. W części tych pism skarżący zawierał oświadczenie o rezygnacji doręczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jednakże takiego oświadczenie nie zawarł w zażaleniu z 14 listopada 2024 r. (k. 46). Oznacza to, że dalsze doręczenia sąd miał obowiązek realizować za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Z tego też względu odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 15 listopada 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego przesłano skarżącemu w dniu 18 listopada 2024 r. za pomocą środków komunikacji elektronicznej (k. 52-53). Dla prawidłowości tego doręczenia bez znaczenia pozostaje okoliczność, że skarżący w piśmie z 26 listopada 2024 r. złożonym w formie dokumentu elektronicznego zawarł oświadczanie, że rezygnuje z doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej (k. 54 verte), albowiem uczynił to już po nadaniu przez sąd na elektroniczny adres skarżącego zawiadomienia o możliwości odbioru pisma stosowanie do wymagań wynikających z art. 74a § 3 p.p.s.a. Z urzędowego poświadczenia doręczenia korespondencji zawierającej odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 15 listopada 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego wynika, że skarżący korespondencji tej nie odebrał (k. 60). Zgodnie zatem z art. 74a § 8 p.p.s.a. w przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Pierwsze zawiadomienie zostało przesłane do skarżącego 18 listopada 2024 r., co oznacza, że pismo to zostało doręczone – w trybie art. 74a § 8 p.p.s.a., w dniu 2 grudnia 2024 r. Sąd i instancji w zaskarżonym postanowieniu błędnie przyjął, że doręczenie ww. pisma nastąpiło 3 grudnia 2024 r., co było wynikiem nieprawidłowo odczytanego urzędowego poświadczenia doręczenia. Naczelny Sad Administracyjny zwraca uwagę, że w dokumencie urzędowego poświadczenia doręczenia wyszczególnione są cztery daty. Pierwsza – "data utworzenia pierwszego UPD" – jest to data przesłania pierwszego zawiadomienia, o którym mowa w art. 74a § 3 p.p.s.a. Druga – "data utworzenia powtórnego UPD" – jest to data, o której mowa w art. 74a § 6 p.p.s.a. Trzecia – "Termin doręczenia" – jest to data, o której mowa w art. 74a § 8 p.p.s.a., a więc data po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Czwarta – "Data uznania dokumentu za doręczony" – jest to data stwierdzenia, że dokument nie został odebrany i można zastosować fikcję doręczeń. Nie jest to jednak data doręczenia pisma w trybie art. 74a § 8 p.p.s.a. Dla oceny prawidłowości przebiegu procedury próby doręczenia korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej istotne dla sądu administracyjnego są wyłącznie trzy pierwsze daty, albowiem tylko one znajdują odzwierciedlenie w regulacji wynikającej z art. 74a p.p.s.a. W tych okolicznościach Sąd I instancji prawidłowo orzekł, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., o odrzuceniu zażalenia skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 19 grudnia 2024 r. z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od zażalenia. Jak wyżej wskazano odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 15 listopada 2024 r. należało uznać za doręczony skarżącemu z dniem 2 grudnia 2024 r. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie skarżący wpisu sądowego od zażalenia nie uiścił, co stanowiło przeszkodę formalną do nadania zażaleniu dalszego biegu. Podnoszone natomiast w zażaleniu zarzuty dotyczące postępowania administracyjnego nie mają znaczenia, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny na tym etapie postępowania nie dokonuje kontroli postępowania administracyjnego, a jedynie ocenia prawidłowość wydania zaskarżonego postanowienia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.