II GZ 494/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 5566/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2023 r., znak [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska notariusza postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "Sąd pierwszej instancji", "WSA") postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r., odrzucił skargę J. Z. (dalej: "skarżąca") na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] maja 2023 r., znak [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska notariusza. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że na podstawie art. 44 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., dalej: "k.p.a.") zaskarżona decyzja został uznana za doręczoną skarżącej w dniu 1 czerwca 2023 r. Mimo prawidłowego pouczenia w decyzji o trybie i terminie wniesienia skargi skarżąca nadała skargę w dniu 1 września 2023 r., czyli po upływie 30-dniowego terminu do złożenia skargi, który rozpoczął bieg w dniu 2 czerwca 2023 r. i upływał w dniu 3 lipca 2023 r., co oznacza, że 30-dniowy termin do złożenia skargi wynikający z brzmienia przepisu art. 54 § 1 p.p.s.a. nie został zachowany. W tym stanie rzeczy skarga jako spóźniona podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. nieuwzględnienie przez Sąd meriti w toku postępowania dyspozycji przepisów: art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a., których ew. naruszenie Sąd wydający zaskarżone postanowienie zobowiązany był rozpatrzyć z uwagi na dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a które polegały na uznaniu, że skarga na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] maja 2023 r. znak: [...] złożona została z uchybieniem ustawowego terminu podczas gdy pismo skarżącej z 31 sierpnia 2023 r. stanowiło jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, a który to wniosek nie został rozpoznany, w konsekwencji naruszono także art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie złożonego w treści skargi wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się zasadne. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Podstawową, z punktu widzenia zagwarantowania stronie jej uprawnień procesowych, była kwestia właściwej oceny skargi z 31 sierpnia 2023 r. i jej wniosków. Jak wynika z jej treści - skarżąca wniosła o rozpatrzenie skargi, następnie wskazała na problemy zdrowotne uniemożliwiające wniesienie skargi w terminie, związane z nowotworem [...], depresją, leczeniem [...] i kilkumiesięcznym pobytem w szpitalu. Ponadto w piśmie z 4 grudnia 2023 r. poinformowała, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, ze względu na stan zdrowia psychicznego. Zaznaczyła, że w okresie od [...] kwietnia 2023 r. do [...] lipca 2023 r. przebywała w szpitalu. Przez cały ten czas była na silnych lekach psychotropowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, posiadanie przez Sąd pierwszej instancji informacji o poważnym stanie zdrowia działającej osobiście skarżącej, który mógł wpływać na ograniczoną możliwość formułowania przez nią precyzyjnych pism procesowych i zawartych w nich wniosków, powinno spowodować konieczność szczególnie wnikliwej analizy przez WSA treści tych pism. W przypadku powzięcia wątpliwości co do treści złożonego wniosku Sąd pierwszej instancji winien był zwrócić się do skarżącej o jego sprecyzowanie i dopiero po ustaleniu charakteru wniosku podjąć stosowne działania. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że na gruncie niniejszej sprawy przedwczesne było odrzucenie skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu. Sąd pierwszej instancji potraktuje wniosek zawarty w skardze jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ewentualnie wezwie skarżącą do sprecyzowania spełnienia przesłanek określonych w art. 87 p.p.s.a., w szczególności do zachowania terminu z § 1 tego artykułu. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.