III OSK 1725/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1114/23 w sprawie ze skargi M.F. na pismo Wojewody Małopolskiego z dnia 27 kwietnia 2023 r. znak WN-II.1410.18.2023 w przedmiocie uznania skargi za bezzasadną postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1114/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M.F. (skarżący) na pismo Wojewody Małopolskiego z dnia 27 kwietnia 2023 r. znak WN-II.1410.18.2023 w przedmiocie uznania skargi za bezzasadną. W uzasadnieniu postanowienia Sąd przypomniał, że pismem z dnia 27 kwietnia 2023 r. Wojewoda Małopolski działając na podstawie art. 229 pkt 1 k.p.a. – poinformował skarżącego, że jego skarga z dnia 17 kwietnia 2023 r. na bezczynność Rady Gminy L. w sprawie rozpatrzenia skargi na Wójta Gminy L. – została rozpatrzona i uznana za bezzasadną. Pismem z dnia 19 czerwca 2023 r. M.F. wniósł skargę na powyższe pismo Wojewody Małopolskiego (określając je "decyzją") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. Następnie Sąd wskazał, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu jest pismo Wojewody Małopolskiego stanowiące zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi – w ramach przewidzianego w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego postępowania w sprawach skarg i wniosków, zatem w pierwszej kolejności należało rozważyć kwestię dopuszczalności skargi. Wskazując na treść art. 3 p.p.s.a. wyjaśnił, iż zaskarżone pismo Wojewody pozostaje poza opisanym wyżej zakresem kognicji sądów administracyjnych, bowiem nie ma ono znamion decyzji administracyjnej ani postanowienia; nie jest też "innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa". Wyjaśnił także, że skarga z działu VIII k.p.a. uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością materialno-techniczną – zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. Zawiadomienie takie wywiera trojakie skutki: zakończenie postępowania skargowego w odniesieniu do sprawy, która była jej przedmiotem, możliwość wniesienia kolejnej skargi będącej wynikiem niezadowolenia ze sposobu załatwienia pierwszej skargi (art. 227 k.p.a.), możliwość zastosowania trybu z art. 239 k.p.a. wobec ponowionej skargi (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 29 maja 2017 r., III SA/Kr 507/17, CBOSA). Podniósł również, że na pismo takie nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., II OSK 2692/11, CBOSA; postanowienie NSA z dnia 12 marca 2013 r., I OSK 318/13; postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2023 r., I OSK 179/23, CBOSA). Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i w skardze kasacyjnej zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przejawiające się w błędnym niezastosowaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz błędnym zastosowaniu przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. pomimo, że pismo Wojewody Małopolskiego z 27 kwietnia 2023 r. stanowi inny niż określony w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący obowiązków wynikających z przepisów prawa, a zatem może być zaskarżony skargą do sądu administracyjnego. W oparciu o przytoczony zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Krakowie. Ponadto oświadczył, że zrzeka się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz oświadczył, iż nie żąda przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. § 2 Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skargi na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostki samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Tak ukształtowana regulacja ogranicza zatem kognicję sądów administracyjnych jedynie do spraw w niej określonych, z uwzględnieniem przepisów szczególnych. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Bezczynność danego organu implikuje jego kompetencja do podejmowania czynności lub wydawania aktów w danej sprawie administracyjnej, określona przepisami prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje. Wniosek z dnia 17 kwietnia 2023 r., co do którego rozpatrzenia skarżący zarzuca organowi bezczynność, należy zakwalifikować jako pismo wniesione w trybie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Skargi i wnioski). Podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie tzw. skarg powszechnych ma cechy samodzielnego i jednoinstancyjnego postępowania, które kończy się czynnością materialno-techniczną określoną w art. 238 § 1 k.p.a., informującą stronę o sposobie załatwienia skargi. Skarga dotycząca zadań lub działalności organu (art. 227 k.p.a.) jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony interesów jednostki. Tego rodzaju skarga nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Nie może też stanowić podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego. W rozpoznawanej sprawie organ w reakcji na skargę M.F. nie był zobowiązany do wydania aktu administracyjnego dającego podstawę do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego, a następnie postępowania sądowoadministracyjnego. W konsekwencji zasadnie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę skarżącego jako niedopuszczalną. W konsekwencji za nieuzasadniony należało uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.