II OZ 1221/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1410/18 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi H. F. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1410/18, po rozpoznaniu wniosku H. F. (dalej jako wnioskodawca lub skarżący) o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie z jego skargi na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako P.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Sąd uznał, że skarżący we wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia, twierdząc, że uiszczenie nałożonej na niego grzywny może spowodować wyrządzenie znacznej szkody w jego majątku, nie przedstawił żadnych argumentów, które świadczyłyby, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia szkody w wymiarze znacznym. Sąd zaznaczył, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania określonego obowiązku nie jest z zasady rozstrzygnięciem, którego wykonanie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Dotyczy ono świadczenia pieniężnego, które z reguły jest odwracalne, a w przypadku zaskarżenia go do sądu administracyjnego i ewentualnego uwzględnienia skargi, pozostaje możliwość domagania się jego zwrotu (zob. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 210/05). Sąd podkreślił, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku przedstawienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie, który na nim spoczywał. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Zarzucił mu błąd w ustaleniach faktycznych mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na uznaniu, że: 1) skarżący nie przedstawił żadnych argumentów, które świadczyłyby, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia szkody w znacznym wymiarze, podczas gdy egzekucja grzywny pozbawi skarżącego płynności finansowej i uniemożliwi pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z prowadzoną działalnością i może w konsekwencji doprowadzić do konieczności zaprzestania prowadzenia działalności, jak również wpłynie negatywnie i w znacznym stopniu na sytuację materialną rodziny skarżącego, 2) postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania określonego obowiązku nie jest z zasady rozstrzygnięciem, którego wykonanie może spowodować trudne do przezwyciężenia skutki, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy - przy uwzględnieniu znacznej wysokości grzywny - zaskarżone postanowienie z dużym prawdopodobieństwem może spowodować trudne do odwrócenia skutki, jak np. pozbawienie skarżącego środków utrzymania, spowodowanie zadłużenia się skarżącego. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżący twierdzi, że bezsprzecznie przy nałożeniu na niego jednorazowej grzywny w wysokości 5000 zł niewątpliwie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w jego majątku, jak również trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący podnosi, że jest osobą w podeszłym wieku i utrzymuje się jedynie z emerytury. Dalej skarżący wskazał, że branża, w której pracuje, wymaga ciągłych nakładów finansowych. Działalności tej nie może wykonywać bez wydatków. Egzekucja grzywny pozbawi go płynności finansowej i uniemożliwi pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z prowadzoną działalnością i może w konsekwencji doprowadzić do zaprzestania jej prowadzenia, co stanowiłoby trudny do odwrócenia skutek. Uiszczenie grzywny wpłynie również na sytuację materialną rodziny skarżącego, gdyż będzie zmuszony do zaciągnięcia kredytu lub pożyczki aby zapłacić ww. kwotę bez uszczerbku dla kosztów utrzymania całej rodziny. Późniejszy zwrot nie pokryje kosztów kredytu lub pożyczki. Skarżący wskazał, że nałożona grzywna łączy się z postępowaniem, które wymaga na nim gromadzenia środków na wykonanie obowiązków nałożonych decyzją PINB w O. nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Przeprowadzenie kapitalnego remontu nieruchomości wiąże się z ogromnymi kosztami, które musi ponieść we własnym zakresie. Wniosek o wstrzymanie wykonania ma więc oparcie w fakcie realnego zagrożenia interesu skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma chronić stronę, tak by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Wnioskodawca jest zobligowany do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu jest postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2018 r., którym utrzymano w mocy postanowienie PINB w O. nr [...] z dnia o nałożeniu na skarżącego jednorazowej grzywny w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł z powodu uchylania się od obowiązku nałożonego decyzją PINB w O. Nr [...] z [...] grudnia 2012 r. nakazującą wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości przy ul. Ż. [...] w O., umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz wydzielenie strefy zagrożenia, zabezpieczenie budynku przed dostępem osób trzecich. Wykonanie zaskarżonego postanowienia prowadzi zatem do konieczności uiszczenia przez skarżącego grzywny w wysokości 5000 zł. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania tego postanowienia lakonicznie wskazano, że "niewątpliwie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w jego majątku". Ze stwierdzenia tego nie wynika jakim majątkiem dysponuje skarżący, jakie ma wydatki na utrzymanie. Nie wiadomo nic o jego sytuacji majątkowej, na którą w sposób szkodliwy w stopniu znacznym ma wpłynąć obowiązek uiszczenia grzywny w wysokości 5000 zł. Słusznie więc uznał Sąd I instancji i nie dopuścił się zarzucanego błędu w ustaleniach faktycznych mającego mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, oddalając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Na podstawie tak lakonicznego uzasadnienia wniosku w żaden sposób nie można twierdzić, że zostały wykazane okoliczności, w oparciu o które możliwe byłoby twierdzenie o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowaniu trudnych do odwrócenia skutków dla sytuacji skarżącego poprzez konieczność uiszczenia grzywny w ww. wysokości. Sąd I instancji nie mógł domniemywać w jakiej sytuacji finansowej czy osobistej znajduje się skarżący. Należało wskazać konkretne okoliczności i dowody na ich poparcie. Dopiero na podstawie argumentacji ukazującej sytuację finansową skarżącego możliwe byłoby dokonanie przez Sąd oceny czy uiszczenie grzywny w takiej wysokości może skutkować powstaniem sytuacji uzasadniających wstrzymanie zaskarżonego postanowienia zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji odnoszącej się do jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Tym samym pozbawił Sąd możliwości oceny czy przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. w istocie zaistniały. Skoro nie możliwe okazało się dokonanie oceny w tym zakresie, to uzasadnionym była odmowa uwzględnienia takiego wniosku. Sąd I instancji postąpił zatem prawidłowo. Nic nie stoi na przeszkodzie aby w kolejnym wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia przedstawić stosowną argumentację i dowody na jej poparcie. Powinno z nich w sposób niewątpliwy wynikać konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia MWINB z uwagi wpływ jaki dla sytuacji majątkowej czy osobistej skarżącego, wykazanej stosowną dokumentacją, może mieć konieczność uiszczenia grzywny. Należy zauważyć, że nawet argumentacja powołana w zażaleniu nie pozwalała na ocenę okoliczności jakie miałyby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Z jednej strony twierdzi się, że skarżący utrzymuje się jedynie z emerytury, ale nie wskazuje jakiej wysokości jest ta emerytura. Nie wiadomo jakie konkretnie ciążą na nim zobowiązania, jakie ma wydatki, co pozwoliłoby odnieść obowiązek uiszczenia 5000 zł grzywny do jego aktualnej sytuacji majątkowej. Skarżący podnosi się, że prowadzi działalność, która wymaga ciągłych nakładów finansowych a zapłata grzywny może wpłynąć na płynność finansową tejże działalności oraz powołuje się na sytuację materialną swojej rodziny. Niestety skarżący nie wskazuje jak uiszczenie grzywny wpłynie na tę sytuację jego rodziny i sytuację prowadzonej przez niego działalności. Uzasadnienie wniosku było pozbawione jakiejkolwiek argumentacji a zatem nie było podstaw do formułowania ocen przez Sąd, że w sprawie prawdopodobne jest wystąpienie okoliczności, które należałoby kwalifikować jako znaczną szkodę czy trudne do odwrócenia skutki. Sąd nie może domyślać się ani formułować bezpodstawnych tez co do sytuacji majątkowej skarżącego. To on powinien tę sytuację przedstawić w taki sposób aby widoczny był związek pomiędzy uiszczeniem grzywny a jego osobistą sytuacją. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.