VII SA/Wa 1105/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2011 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy skargę oddala. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...] - po rozpoznaniu odwołania L. B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2011 r. znak:[...] w sprawie odmowy zwrotu prawa jazdy. Jako podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 138 ust. 2 i art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm. tj. zw. dalej prawo o ruchu drogowym). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej W. z dnia [...] lipca 2009 r. sygn. akt Ds. [...] zatrzymano L. B. prawo jazdy kat. B, fizycznie odebrane jej w dniu 29 czerwca 2009 r. tj. w dniu przeprowadzenia kontroli drogowej oraz kontroli trzeźwości. Wyrokiem Sądu Okręgowego W. z dnia [...] października 2010 r. sygn. akt VI Waz [...] został zmieniony wyrok Sądu Rejonowego w. z dnia [...] kwietnia 2010 r. sygn. akt [...] i orzeczono wobec L. B. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych złagodzony do 1 roku. Jednocześnie Sąd Okręgowy zaliczył na poczet orzeczonej kary okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] czerwca 2009 r. uznając ww. zakaz za wykonany i zarządził zwrot prawa jazdy. Organ wskazał, że skarżąca w dniu 21 stycznia 2011 r. złożyła wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. Prezydent W. powołując się na treść art. 138 ust. 2 i 114 ust. 1 pkt. 2 lit. b Prawa o ruchu drogowym odmówił zwrotu prawa jazdy kat. B wskazując w uzasadnieniu, że wnioskodawczyni była pozbawiona prawa jazdy na okres przekraczający 1 roku. Od tej decyzji odwołała się L. B. wskazując na związanie organu prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego. Ponieważ wyrok ten orzekał o zatrzymaniu prawa na okres jednego roku to nie ma podstaw do zastosowania art. 114 ust. 1 pkt.2 lit.b Prawa o ruchu drogowym. Sygn. akt VII SA/Wa 1105/11 Rozpoznając ponownie sprawę na skutek wniesionego odwołania organ odwoławczy wskazał, że argumenty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Organ podkreślił, że wyrok sądu nie ustalił stanu faktycznego lecz jedynie określił wymiar kary. Natomiast w stanie faktycznym odwołująca się miała zatrzymane prawo jazdy od dnia 8 lipca 2009r. i dopiero 28 października 2010r. nastąpiła zmiana wcześniej ukształtowanego stanu prawnego z możliwością otrzymania zwrotu dokumentu prawa jazdy. Ponieważ prawne zatrzymanie prawa jazdy obejmowało w tym wypadku okres powyżej 1 roku prawidłowo Prezydent W. najpierw pouczył L. B. o obowiązku wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji a następnie odmówił jej wydania prawa jazdy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła L. B.. Skarżąca wskazała w niej na błędne ustalenia faktyczne poczynione przez organy orzekające w niniejszej sprawie, przez pominięcie możliwości poruszania się po drogach bez posiadania prawa jazdy. Ponadto wskazała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze z naruszeniem praw ustrojowych wydało decyzję podważającą wyrok sądu powszechnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem dokonując kontroli zaskarżonej decyzji punktu widzenia jej zgodności z prawem, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zw. dalej p.p.s.a.), które uzasadniają uchylenie (stwierdzenie nieważności) kwestionowanej decyzji. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie budził wątpliwości i nie był kwestionowany przez skarżąca. Niewątpliwie postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej W. z dnia [...] .07.2009r. skarżącej zatrzymano prawo jazdy. Przeciwko skarżącej zostało wszczęte postępowanie o czyn z art. 87 §1 k.w., w wyniku czego ostatecznie wyrokiem z dnia [...] października 2010r. na skutek apelacji Sygn. akt VII SA/Wa 1105/11 wniesionej przez skarżącą Sąd Okręgowy W. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w zakresie środka karnego łagodząc karę zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do 1 roku. Na poczet tego zakazu zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od [...] czerwca 2009r. i uznano w/w zakaz za wykonany. Jednocześnie zarządzono zwrot prawa jazdy. Organ odmawiając skarżącej zwrotu prawa jazdy wskazał na treść art. 114 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z jego treścią w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok. W ocenie skarżącej przepis ten nie może mieć zastosowania albowiem Sąd Okręgowy zarządził zwrot prawa jazdy po tym jak złagodził karę zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do roku. W tej sytuacji - w ocenie skarżącej - nie zostały spełnione przesłanki określone w tym przepisie. Kluczowym problemem w niniejszej sprawie jest zatem ustalenie wykładni przepisu art. 114 ust. 1 pkt. 2 lit. b Prawa o ruchu drogowym i odniesienie tej wykładni do okoliczności niniejszej sprawy. W ocenie Sądu organ w sposób prawidłowy uznał, że mimo treści wyroku Sądu Okręgowego w sprawie będzie miał zastosowanie w/w przepis. Ratio legis przepisu art. 114 omaw. ustawy sprowadza się do zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jednym z podstawowych warunków takiego bezpieczeństwa jest znajomość zasad poruszania się po drogach publicznych przez wszystkich jej użytkowników w tym w szczególności osoby, które poruszają się pojazdami mechanicznymi. W konsekwencji bardzo istotne jest ażeby osoby te w każdym momencie posiadały stosowne uprawnienia do kierowania pojazdem a w razie wątpliwości co do posiadanych kwalifikacji ażeby poddały się kontrolnemu ich sprawdzeniu. Ustawodawca wymienił enumeratywnie przypadki, w których należy poddać się takiemu sprawdzeniu kwalifikacji. Jednym z nich jest sytuacja, w której kierowca zwraca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego był pozbawiony przez okres przekraczający 1 rok. Analiza tego przepisu i zastosowanie wykładni językowej prowadzi do wniosku, że znaczenie użytych w tym przepisie pojęć budzi uzasadnione wątpliwości. W tej sytuacji niezbędne jest zastosowanie wykładni celowościowej. Wobec powyższego kluczowym zdaje się być fakt nie posiadania przez uprawnionego stosownego dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów przez czas dłuższy niż 1 rok. Prawne zatrzymanie prawa jazdy uniemożliwia bowiem Sygn. akt VII SA/Wa 1105/11 prowadzenie pojazdów a w konsekwencji jeśli okres ten trwa dłużej istnieje konieczność "przypomnienia" zasad ruchu drogowego. Jedynie na marginesie wskazać należy, że zasada taka - obowiązku ponownego sprawdzenia kwalifikacji nie jest instytucją wprowadzoną jedynie przez ustawę - Prawo o ruchu drogowym. Np. w ustawie z dnia 5.12.1996r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2008, nr 136, poz. 857 ze zm) ustawodawca również wprowadził możliwość kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji lekarza (lekarza dentysty) w przypadkach wskazanych w tej ustawie. Natomiast niewykonywanie tego zawodu przez okres 5 lat skutkuje koniecznością odbycia przeszkolenia (art. 10 ust. 3 tej ustawy) przed ponownym przystąpieniem do wykonywania tego zawodu. A zatem ratio legis omawianego przepisu art. 114 Prawa o ruchu drogowym związane jest z koniecznością posiadania aktualnych kwalifikacji w omawianym zakresie a nieposiadanie prawa jazdy przez okres przekraczający 1 rok uzasadnia konieczność poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Dodatkowej wykładni wymaga także użyty przez ustawodawcę zwrot: "zatrzymane prawo jazdy, którego (osoba uprawniona) była pozbawiona". Innymi słowy jaką sytuację określamy jako taką, w której uprawniony jest pozbawiony prawa jazdy w rozumieniu tego przepisu. W tym zakresie Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podzielił stanowisko zawarte w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 4 listopada 2009r. II SA/Sz 871/09 (lex 531575), w którym Sąd ten wskazał, że zawarty w treści cyt, przepisu zwrot "pozbawiony na okres 1 roku" oznacza czasową utratę prawa jazdy mającą swoje umocowanie prawne w określonym wyroku, postanowieniu lub decyzji administracyjnej. Wyłącznie okres faktycznego pozbawienia prawa jazdy wynikający wprost z określonych tytułów prawnych przesądza o terminie pozbawienia prawa jazdy. Stanowisko takie nie budzi także wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek we Wrocławiu z dnia 28 listopada 1984 r., sygn. akt SA/Wr 566/84, ONSA1984, nr 2, poz.112, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 866/06, Lex nr 3399\69, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1457/07). W okolicznościach niniejszej sprawy podstawą prawną zatrzymania prawa jazdy nie był wyrok Sądu Okręgowego (ani wcześniej Rejonowego) lecz postanowienie Prokuratora z dnia [...] .07.2009r. wydane w oparciu o art. 137 prawa o ruchu drogowym. A zatem od tej daty biegnie skarżącej termin prawnego pozbawienia jej prawa jazdy, o którym mowa w art. 114 tej ustawy. Nie może zatem budzić wątpliwości, że okres zatrzymania prawa jazdy był dłuższy niż 1 rok Powyższy termin należy, wbrew .ustaleniom organu, liczyć od dnia [... lipca 2009 r. tj. daty wydania przez Prokuratora postanowienia o zatrzymaniu prawa jazdy do daty wydania wyroku przez Sąd Okręgowy tj. dnia [..] października 2010 r. nie zaś od faktycznego jego zatrzymania. Skoro istotne w sprawie pozostaje prawne zatrzymanie prawa jazdy to terminy te należy liczyć jak wyżej. Powyższe uchybienie pozostaje jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia a zatem nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego nie może zostać uwzględniony zarzut skarżącej, iż organ związany był wyrokiem sądu powszedniego w jego literalnym brzmieniu i zgodnie z jego treścią zobowiązany był do natychmiastowego zwrotu prawa jazdy po uprawomocnieniu się tego wyroku. Rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego nie można bowiem interpretować w oderwaniu od obowiązującego systemu prawnego. A zatem zarządzenie zwrotu prawa jazdy związane jest li tylko z możliwością ubiegania się o jego wydanie w oparciu o przepisy prawa o ruchu drogowym. Odmienna interpretacja, taka, która została przeprowadzona przez skarżącą, to jest literalna, wiązałaby się z uznaniem, że wyrok Sądu Okręgowego nie uwzględnia innych przepisów w tym m.in. Prawa o ruchu drogowym. Powyższe jest niedopuszczalne w państwie prawa. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Sygn. akt VII SA/Wa 1105/11