I SA/Rz 656/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skarg M.M. i S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 rok – w postępowaniu wznowieniowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących M.M. i S.M. solidarnie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) po rozpatrzeniu odwołania M.M. i S. M. (dalej: Skarżący) od decyzji SKO z [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji SKO z [...] lipca 2016 r. nr [...] ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016r. - utrzymało w mocy opisaną decyzję z [...] czerwca 2021r. Z treści zaskarżonej decyzji, akt postępowania administracyjnego oraz sądowego, a także informacji, którymi Sąd dysponuje z urzędu wynika, że Burmistrz Miasta i Gminy, wszczął postępowanie w sprawie ustalenia Skarżącym wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2016 rok, na skutek czego decyzją z [...] marca 2016 r. nr [...] ustalił Skarżącym wysokość podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 34 971 zł. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Skarżących SKO, decyzją z [...] lipca 2016 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 15 listopada 2016 r. w sprawie I SA/Rz 709/16, oddalił skargę na decyzję SKO. Wyrok jest prawomocny od 10 stycznia 2017r. Skarżący, pismem z 17 stycznia 2017r. zwrócili się z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją SKO z [...] lipca 2016 r. nr [...]. Jako podstawę wznowienia podali art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. 2015 poz. 613 ze zm.) – zwanej dalej Op. oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r. w sprawie SK 13/15 argumentując, że istnieją podstawy do uchylenia decyzji SKO z [...] lipca 2016 r. i orzeczenia co do istoty sprawy, gdyż Trybunał Konstytucyjny w przytoczonym wyroku orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 poz. 849) – dalej u.p.o.l. SKO wznowiło postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r., zakończone ostateczną decyzją SKO z [...] lipca 2016 r., po przeprowadzeniu którego decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], odmówiło uchylenia decyzji ostatecznej z [...] lipca 2016 r. stwierdzając, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 204 § 1 pkt 8 Op. Po rozpoznaniu odwołania Skarżących od tej decyzji, SKO decyzją z [...]czerwca 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję SKO z [...] kwietnia 2018 r. W wyniku skargi na decyzję SKO z [...] czerwca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z [...] października 2018r. w sprawie I SA/Rz 754/18 uchylił zaskarżoną decyzję SKO, stwierdzając że w składzie organu udział w wydaniu decyzji wzięła osoba podlegająca wyłączeniu z mocy art. 130§1 pkt 6 Op. - członek SKO Danuta Wydra, biorąca wcześniej udział w wydaniu decyzji ostatecznej z [...] lipca 2006r. nr [...]. Ocenę prawną sądu I instancji podzielił Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 9 maja 2019r. w sprawie II FSK 116/19 oddalił skargę kasacyjną SKO w Tarnobrzegu. Wniosek Skarżących o wznowienie postępowania podatkowego w przedmiocie decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2016r. z uwagi na treść wyroku TK z 12 grudnia 2017 r. wydanego w sprawie SK 13/15, rozpoznano ostatecznie decyzją SKO utrzymującą w mocy decyzję SKO z [...] października 2019r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji wymiarowej z [...] lipca 2016r. WSA w Rzeszowie wyrokiem z [...] marca 2020r. w sprawie I SA/Rz 67/20 oddalił skargę na decyzję SKO z [...] listopada 2019r. wyrok ten jest prawomocny. Z kolejnym wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2016r. Skarżący wystąpili 2 kwietnia 2021r. podając jako podstawę wznowienia przepis art. 240 §1 pkt 8 Op. oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021r. wydany w sprawie 39/19. SKO postanowieniem z [...] maja 2021r. wznowiło postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości 2016r., a następnie decyzją z [...] czerwca 2021r. odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji wymiarowej z [...] lipca 2016r. W wyniku odwołania Skarżących, SKO opisaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2021r., po rozpatrzeniu odwołania Skarżących, utrzymało w mocy opisaną decyzję z 1 czerwca 2021r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, zarzucili jej naruszenie: - art. 245 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 240 § 1 pkt 8 Op. poprzez odmowę uchylenia decyzji, w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności przepisu będącego podstawą do wydania zaskarżanej decyzji z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej, co oznacza że zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji dotychczasowej, - art. 121, art. 122, 187 i 191 Op. poprzez nieprawidłową ocenę stanu faktycznego sprawy i pominięcie faktu, że posiadaczem budynków i gruntów jest osoba będąca przedsiębiorcą, ale w żaden sposób budynki i grunty nie są związane z tą działalnością, - art. 5 ust.1 pkt 1, ust 2 lit b u.p.o.l., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, - art. 1a ust .1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z wyrokiem TK z 24 lutego 2021 SK 39/19 poprzez błędne zakwalifikowanie gruntów i budynków , na których nie jest prowadzona działalności gospodarcza jako związanych z taką działalnością. W uzasadnieniu skargi, co do istoty podtrzymali swoje stanowisko zaprezentowane we wniosku o wznowienie postępowania, a także reprezentowane w trakcie nadzwyczajnego postępowania, z tym że argumentacja ta została rozbudowana. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, czy postanowienia, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Sąd, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną przez Skarżącego podstawą prawną (z wyjątkiem skarg, o których mowa w art. 57a, ale wyjątek ten nie dotyczy sprawy) rozstrzyga jednak w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. W zakresie kontroli mieści się ocena, czy zaskarżony akt odpowiada prawu oraz czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., zaskarżone decyzje bądź postanowienia podlegają uchyleniu w sytuacji naruszenia tego prawa, mającego wpływ lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę zakreślone granice kontroli sądowej, skarga wniesiona w sprawie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn aniżeli podniesione w jej treści. Sąd w przedmiotowej sprawie, na podstawie akt administracyjnych oraz danych z systemów informatycznych Sądu dostępnych z urzędu stwierdził, że w wydaniu ostatecznej decyzji SKO z [...] lipca 2016 r. nr [...] brała udział członek SKO D. W., która następnie brała również udział w wydaniu decyzji – w postępowaniu wznowieniowym – z [...] lipca 2021r. nr [...]utrzymującej w mocy decyzję SKO z [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji SKO z [...] lipca 2016 r. nr [...] ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016r. Z mocy art. 130 § 1 pkt 6 Op. członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W licznych orzeczeniach sądów administracyjnych wskazywano że przesłanka wyłączenia pracownika organu podatkowego na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 Op. odnosi się również do nadzwyczajnych środków zaskarżenia – trybów nadzwyczajnych postępowania. Sądy motywując takie stanowisko zwracają uwagę, że ustawodawca użył pojęcia o charakterze ogólnym – "brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji", a ponadto istotą instytucji postępowania nadzwyczajnego jest poddanie kontroli (weryfikacji) decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym toteż należy wziąć pod uwagę konieczność zapewnienia stronom gwarancji procesowych obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy. Nawet w przedmiotowej sprawie, w której causą do wznowienia postępowania podatkowego, wskazywaną przez Skarżących, jest późniejsze wydanie wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, który miał stwierdzić niekonstytucyjność przepisu stanowiącego podstawę jurydyczną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej – w postępowaniu wznowieniowym organ dokonywał weryfikacji – w sensie oceny – stanu faktycznego i zastosowanych przepisów. Takie stanowisko, co do wykładni art. 130 § 1 pkt 6 Op. odnoszące się wprost do przepisu art. 130 § 1 pkt 6 Op. zostało zaprezentowane w szeregu wyrokach sądów administracyjnych, ale co ma najistotniejsze znaczenie w sprawie wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 23 października 2018r. w sprawie I SA/Rz 754/18 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, z 9 maja 2019r. w sprawie II FSK 116/19, które to orzeczenia, jako wydane w granicach przedmiotowej sprawy w rozumieniu materialnym, w których wskazano że stwierdzone uchybienie stanowi przesłankę do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zaakceptować należy pogląd wyrażony w wyroku z 23 października 2018r. w sprawie I SA/Rz 754/18 zaaprobowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 maja 2019r. w sprawie II FSK 116/19, że wykładnia przepisu art. 130 § 1 pkt 6 Op. wyłączająca od orzekania w postępowaniu wznowieniowym pracownika organu, który wczesnej uczestniczył w wydaniu decyzji w trybie zwykłym, służy usunięciu wątpliwości, co do bezstronności i właściwego standardu obiektywizmu organów, co wzmacnia językową wykładnię tego przepisu - ustawodawca użył bowiem ogólnego sformułowania, bez odwoływania się do konkretnych środków zaskarżenia czy trybów postępowania. Powyżej dostrzeżone i opisane uchybienie stanowi podstawę wznowieniową – art. 240 § 1 pkt 3 Op., co zobowiązuje Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ponownie prowadzonym postępowaniu wznowieniowym organ wyeliminuje stwierdzone wady przedstawione powyżej w uzasadnieniu. W związku z powyższym, na podstawie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach wynika z art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na koszty postepowania składają się: uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł; wynagrodzenia pełnomocnika Skarżących w wysokości 480 zł (§ 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687)) oraz opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.