II OSK 2407/24

SENTENCJA Dnia 11 grudnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. wniosku A. C., R. N. i P. N. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 3 lutego 2022 r., znak: AU-01-6.6740.4.17.2021.IRE w sprawie ze skargi kasacyjnej A. C., R. N. i P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 342/24 w sprawie ze skargi A. C., R. N. i P. N. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 21 grudnia 2023 r., znak: WI-VI.7821.1.10.2022.JB w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 342/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. C., R. N. i P. N. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 21 grudnia 2023 r., znak: WI-VI.7821.1.10.2022.JB, którą w części uchylono decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 3 lutego 2022 r., znak: AU-01-6.6740.4.17.2021.IRE, i w tej części orzeczono o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy. Wskazane decyzje zostały wydane w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, pn. Rozbudowa ulicy [...] (drogi gminnej, lokalnej L) w km AB 0+005.00 - 0+267.00 i budowa odcinka ulicy [...] bocznej (drogi gminnej dojazdowej D) w km CD 0+008.00 - 0+067.00, z przebudową skrzyżowań z ulicami [...] i [...] oraz budową skrzyżowania z ulicą [...] boczną wraz z infrastrukturą techniczną w K.. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wnieśli skarżący, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji o poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, ewentualnie w części dotyczącej działki nr [...] należącej do skarżących, albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i niemożliwych do odwrócenia skutków w postaci zmiany ukształtowania terenu w obrębie wywłaszczonych działek po podziale pod inwestycję drogową i posadowienie tamże infrastruktury drogowej, co zupełnie zmieni przeznaczenie tejże części nieruchomości skarżących, powodując po ich stronie bezpowrotną szkodę, albowiem wpłynie to zarazem ujemnie na wartość pozostałej części nieruchomości oraz możliwość swobodnego jej zagospodarowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (dotychczas nie doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji). Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został zaś oparty na argumentacji, która wskazuje możliwości realizacji inwestycji drogowej na terenie wywłaszczonej nieruchomości należącej dotychczas do skarżących, co też miałoby wpłynąć ujemnie na wartość pozostałej części nieruchomości oraz możliwość swobodnego jej zagospodarowania. Należy wskazać, że zasadniczo tak ogólnie sformułowana argumentacja skarżących odwołuje się do normalnych skutków jakie może wywołać decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, które to skutki zostały wskazane wprost w ustawie. Ponieważ ex lege racjonalny ustawodawca uznał, że są to negatywne skutki, to jednocześnie przewidział "mechanizm rekompensacyjny", zarówno za wywłaszczenie nieruchomości pod inwestycję drogową (możliwość uzyskania odszkodowania stosownie do treści art. 12 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych; Dz. U. z 2024 poz. 311), jak i gdy pozostała po wywłaszczeniu część nieruchomości nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele (obowiązek wykupu nieruchomości przez zarządcę drogi na wniosek właściciela, o czym stanowi art. 13 ust. 2 ww. specustawy drogowej) i inne działania (patrz np. art. 21a i art. 21b ww. specustawy drogowej). W takiej zaś sytuacji trudno uznać, że wskazana we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej ogólna argumentacja skarżących mogłaby świadczyć o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto należy skarżącym wskazać, że niewątpliwie w wyniku wykonania decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej dojdzie do władczej ingerencji władzy publicznej w zakres przysługującego skarżącym dotychczas prawa własności ich nieruchomości. Okoliczność ta nie jest jednak przesądzająca o wstrzymaniu wykonania decyzji. Wnioskodawcy powinni mieć na względzie, że ww. specustawa drogowa ma szczególny charakter, bowiem jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Specyfika uregulowań ustawowych wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora w celu budowy drogi. Wstrzymanie tejże decyzji byłoby zatem istotnym zaburzeniem tegoż procesu i jednocześnie naruszałoby w sposób rażący społeczny interes, który był podstawą wydania orzeczenia. Rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej należy zatem uwzględnić interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie drogi. W tym miejscu należy podkreślić, że zagwarantowanie prawa własności nie oznacza, że jest ono nienaruszalne. Już chociażby z art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP wynika, że prawo własności nie ma charakteru absolutnego i może dojść na naruszenia prawa własności, a nawet jego pozbawienia w drodze wywłaszczenia. Mogą bowiem zaistnieć sytuacje, w których niezbędne jest ograniczenie lub pozbawienie tego prawa, co jednak z mocy prawa podlega rekompensacie, o czy wyżej była mowa. Mając zatem na względzie interes społeczny i gospodarczy jaki wynika z istoty realizacji dróg publicznych przy zagwarantowaniu przez ustawodawcę prawa do odszkodowania za ingerencję w prawo własności, należy stwierdzić, że kolizja interesu indywidualnego z interesem społecznym, co ma miejsce w niniejszej sprawie, nie może przesądzać o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, a tym samym prowadzić do jego uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.