II OSK 1797/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosków Skarbu Państwa - Prezydenta ... W. i M. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg kasacyjnych Skarbu Państwa - Prezydenta ... W. i M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 305/21 oddalającego skargę P. P. i M. Z. na decyzję Wojewody M. z dnia 8 lutego 2018 r. nr ... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wnioski. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 305/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę P. P. i M. Z. na decyzję Wojewody M. z dnia 8 lutego 2018 r. nr ... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. O tego wyroku zostały złożone skargi kasacyjne M. Z. oraz Skarbu Państwa - Prezydenta ... W.. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. Z. z dnia 21 czerwca 2021 r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2021 Skarb Państwa - Prezydent ... W., w oparciu o art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody M. z dnia 8 lutego 2018 r., która skierowana została do osoby zmarłej - B. F. zmarłego 5 lutego 2018 r., a więc wydana została z rażącym naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960.r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735), co skutkować powinno stwierdzeniem jej nieważności na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazał, że decyzji tej przysługuje walor ostateczności, co pozwala inwestorowi - I. - Państwowemu Instytutowi Badawczemu, na prowadzenie robót budowlanych na jej podstawie. Wzniesienie przez inwestora planowanego budynku na podstawie decyzji Wojewody M. z dnia 8 lutego 2018 r., spowoduje niewątpliwie trudne do odwrócenia skutki, co zdaniem Skarbu Państwa - Prezydenta ... W., uzasadnia wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarbu Państwa - Prezydenta ... W. M. Z. stwierdziła, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. przyłącza się do wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta ... W. o wstrzymanie wykonalności decyzji Wojewody M. z dnia 8 lutego 2018 r. z uwagi na to, że decyzja ta może wywołać trudne do odwrócenia skutki, jak również wyrządzić znaczną szkodę, w sytuacji w której obciążona jest istotną wadą, bowiem wydana została z rażącym naruszeniem prawa, przez skierowanie jej do osoby, która w chwili jej wydania nie żyła. M. Z. wskazała, że wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji Wojewody należy uznać za trafny, bowiem decyzja ta dotyczy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Realizacja przedsięwzięcia budowlanego w sytuacji, w której decyzja Wojewody dotknięta jest wadami nieważności może spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jak również może wyrządzić znaczną szkodę inwestorowi. W odpowiedzi na skargi kasacyjne M. Z. i Skarbu Państwa - Prezydenta ... W. I. - Państwowy Instytut Badawczy, odnosząc się do zawartych w powyższych pismach procesowych wniosków o wstrzymanie wykonalności decyzji Wojewody M. wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Podniósł, że przytoczone okoliczności nie uzasadniają zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego wydanego w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, stąd w przypadku uznania przez Sąd zasadności wniosku Instytut wniósł o uzależnienie uwzględnienia wniosku od złożenia kaucji na zabezpieczenie przyszłych roszczeń, mając na uwadze inwestycyjny charakter przedsięwzięcia budowlanego oraz wielkość zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, zaś uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Tak więc wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku przez poparcie go twierdzeniami, stosownie udokumentowanymi. Tymczasem w niniejszej sprawie we wnioskach ograniczono się do powołania ogólnikowych twierdzeń, że wzniesienie przez inwestora planowanego budynku na podstawie decyzji dotkniętej wadą nieważności, niewątpliwie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Takie okoliczności nie mogły stanowić przesłanek do uwzględnienia wniosków, gdyż zasadniczo oparte zostały na zarzucie niezgodności decyzji z przepisami prawa, co będzie dopiero badane na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy. Za udzieleniem ochrony tymczasowej nie mogą więc przemawiać zarzuty dotyczące samej decyzji, gdyż przy rozpoznawaniu wniosku w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd nie ocenia legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Złożone wnioski nie zawierają argumentów, które przemawiałyby za koniecznością udzielenia stronom skarżącym ochrony tymczasowej, a tym samym uznaniem, że podmiot uprawniony do realizacji inwestycji na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania. Zaznaczyć należy, że to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowego i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej uchylony zostanie zaskarżony wyrok i decyzja. Jeszcze raz podkreślić należy, że ani M. Z., ani Skarb Państwa - Prezydent ... W. nie podali żadnych konkretnych okoliczności świadczących o tym, że realizacja inwestycji na podstawie spornego pozwolenia spowoduje dla nich niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Podkreślenia wymaga, że wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę należy traktować w sposób wyjątkowy. Oceniając okoliczności powołane we wniosku o wstrzymanie wykonania takiej decyzji pamiętać należy o tym, jakie konsekwencje takie wstrzymanie będzie miało dla inwestora. Specjalny charakter wstrzymania wykonania tej decyzji został podkreślony przez ustawodawcę w przepisie art. 35a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), w którym wskazano, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Sama możliwość uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora potwierdza, że Sąd rozpoznający wniosek musi ostrożnie wyważyć sprzeczne interesy inwestora i pozostałych stron postępowania. Zauważyć przy tym należy, że I. - Państwowy Instytut Badawczy w piśmie procesowym z dnia 29 lipca 2021 r. wniósł o uzależnienie uwzględnienia wniosku od złożenia kaucji na zabezpieczenie przyszłych roszczeń Instytutu w odpowiedniej kwocie, mając na uwadze inwestycyjny charakter przedsięwzięcia budowlanego oraz wielkość zabudowy. W konsekwencji należało przyjąć, że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, aby wykonanie decyzji przed zakończeniem postępowania sądowego mogło doprowadzić do wyrządzenia szkody znacznych rozmiarów, bądź wywołać sytuację, w której powrót do stanu poprzedniego będzie w zasadzie niemożliwy. Wobec powyższego należało uznać, że w rozpatrywanej sprawie wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. oddalił wnioski o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. ----------------------- 4