I OZ 63/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 664/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 20 czerwca 2024 r. znak: SKO.41/2202/OS/2024 w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zwany dalej "sądem I instancji" postanowieniem z dnia 27 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 664/24, po rozpoznaniu wniosku J.W., zwanego dalej "skarżącym" lub "wnoszącym zażalenie", odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 20 czerwca 2024 r., znak: SKO.41/2202/OS/2024 w przedmiocie skierowania wyżej wymienionego do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu sąd I instancji wskazał, że skarżący we wniosku powołał się na możliwość wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków związanych z koniecznością opuszczenia wynajmowanego przez niego mieszkania, do którego nie będzie mógł już wrócić. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący, poza ogólnymi twierdzeniami zawartymi w skardze, w żaden sposób nie udowodnił, a nawet nie uprawdopodobnił, tych okoliczności. Zdaniem sądu I instancji konieczność zakończenia umowy najmu w związku ze skierowaniem do domu pomocy społecznej nie stanowi nieodwracalnych skutków, które mogłyby świadczyć o spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Podkreślono, że ewentualny skutek uwzględnienia skargi, powodujący w przyszłości konieczność wynajęcia przez skarżącego innego mieszkania nie stanowi okoliczności, która uzasadniałaby wstrzymanie wykonania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Równocześnie podkreślono, że zarzuty zawarte w skardze odnoszące się do niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie mogą stanowić uzasadnienia wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że nie zostały uprawdopodobnione okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji w sytuacji, gdy w aktach sprawy znajduje się wywiad środowiskowy obrazujący sytuację życiową skarżącego, która potwierdza, iż jego umieszczenie w domu pomocy społecznej spowoduje trudny do odwrócenia skutek w postaci utraty mieszkania. W uzasadnieniu przedstawionego zarzutu powołano się na znajdujące się w aktach sprawy dokumenty obrazujące sytuację życiową i majątkową wnioskodawcy, z których wynika, że jest on osobą samotnie gospodarującą, niezdolną do pracy, obciążoną licznymi problemami zdrowotnymi. Wskazano, że skarżący utrzymuje się z renty socjalnej, z której prowadzona jest egzekucja komornicza, w wyniku czego miesięcznie dysponuje on kwotą 764 zł. Lokal, w którym zamieszkuje skarżący jest zajmowany bezumownie, w 2018 r. został wydany względem niego wyrok eksmisyjny. W sytuacji, gdy skarżący zostanie umieszczony w domu pomocy społecznej właściciel lokalu wynajmie mieszkanie innej osobie. Podkreślono, że wynajęcie innego mieszkania przez wyżej wymienionego po pobycie w domu pomocy społecznej jest niemożliwe z uwagi na brak środków pieniężnych. Z uzyskiwanej renty socjalnej w kwocie 764 zł nie jest w stanie wynająć jakiegokolwiek mieszkania, a stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie dodatkowej pracy. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności (m.in. postanowienie NSA z 18.12.2024 r., II OZ 736/24, powoływane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że jego wykonanie faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (m.in. postanowienie NSA z 21.01.2025 r., III OZ 606/24). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo przyjął, że skarżący nie uzasadnił w sposób wystarczający wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu administracyjnego I instancji o skierowaniu J.W. do Domu Pomocy Społecznej w R., przeznaczonego dla osób przewlekle chorych na pobyt stały. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń i tym samym nie wykazał, aby w przypadku wykonania zaskarżonego aktu zachodziło rzeczywiste ryzyko poniesienia przez niego znacznej szkody lub powstania nieodwracalnych skutków. Wskazywane przez wnoszącego zażalenie okoliczności, które w jego ocenie warunkują zasadność wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji nie stanowią przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy – na którą powołuje się składający zażalenie – wynika, że skarżący jest osobą obciążoną licznymi schorzeniami (m.in. [...]). Jest osobą niepełnosprawną, u której rozpoznano [...] i [...]. Z opinii pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wynika, że wyżej wymieniony nie jest w stanie prawidłowo funkcjonować w miejscu zamieszkania, jest osobą niezdolną do samodzielnego zaspokajania potrzeb życiowych oraz podejmowania decyzji dotyczących własnej osoby. Wymaga specjalistycznej opieki lekarsko-pielęgniarskiej. W opinii pracownika socjalnego skierowanie skarżącego do domu pomocy społecznej jest niezbędne, ponieważ w miejscu zamieszkania nie jest możliwe zapewnienie mu niezbędnej, całodobowej pomocy. Ze zgromadzonych dokumentów wynika ponadto, że zajmowany przez skarżącego lokal mieszkalny znajduje się w złym stanie użytkowym i wymaga remontu. W obliczu przedstawionych powyżej okoliczności sprawy nie jest możliwym by skarżący w dalszym ciągu funkcjonował w zajmowanym mieszkaniu, albowiem odbywa się to z negatywnym skutkiem dla jego zdrowa, co w konsekwencji może wiązać się z narażeniem na utratę życia. Perspektywa opuszczenia przez skarżącego zajmowanego lokalu mieszkalnego jest zatem koniecznością, mając na względzie zagwarantowanie mu należnych warunków egzystencji i zapewnienie odpowiedniej opieki zdrowotnej. Co więcej, obawy wnoszącego zażalenie, co do problemów mieszkaniowych, jakie mogłyby wyniknąć po opuszczeniu przez niego domu pomocy społecznej są nieuzasadnione. Z decyzji organu I instancji, utrzymanej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 20 czerwca 2024 r., wynika bowiem, że skarżący ma zostać umieszczony w domu pomocy społecznej na pobyt stały, nie na pobyt czasowy. Przy ocenie sprawy nie bez znaczenia jest fakt, że zaskarżona decyzja nie kształtuje względem skarżącego żadnych skutków materialnoprawnych dotyczących zajmowanego przez niego lokalu. W stosunku do wyżej wymienionego został już wydany sądowy nakaz opuszczenia zajmowanego przez niego mieszkania z prawem do lokalu socjalnego. Zajmowanie rzeczonego lokalu mieszkalnego przez skarżącego jest zatem nielegalne, a tłumaczenie takiej postawy obawą bezdomności niezasadne wobec zapewnienia wyżej wymienionemu lokalu socjalnego. Należy w sposób wyraźny podkreślić, że chęć utrzymania przez skarżącego zajmowanego bezprawnie lokalu mieszkalnego nie może stanowić przesłanki wstrzymania wykonania decyzji organu administracyjnego. Przeprowadzona analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że wykonanie decyzji Samorządowego Kolegium w Lublinie z dnia 20 czerwca 2024 r. nie spowoduje dla skarżącego negatywnych skutków wypełniających przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.