II OZ 781/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1594/24 o odrzuceniu skargi M. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 maja 2024 r. nr 491/24 w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 4 września 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1594/24 WSA w Warszawie odrzucił skargę M. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 15 maja 2024 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII, 9 lipca 2024 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – poprzez wskazanie numeru PESEL skarżącego. Powyższe wezwanie zostało uznane za doręczone skarżącemu w trybie zastępczym na podstawie art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) w dniu 26 lipca 2024 r. W zakreślonym terminie brak formalny skargi nie został usunięty wobec czego WSA w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie wskazując, że nie otrzymał wezwania do usunięcia braku formalnego skargi – w skrzynce pocztowej sprawdzanej codziennie nie było żadnego awiza. Skarżący podkreślił przy tym, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru załączonym do koperty, w której wezwanie zostało przesłane, nie ma żadnej informacji o miejscu pozostawienia zawiadomień. Ponadto skarżący wskazał, że 18 lipca 2024 r., a więc w czasie kiedy otwarty był termin do usunięcia braku formalnego skargi, złożył do WSA w Warszawie pismo, do którego załącznik nr 1 stanowił wydruk e-PIT. Na ostatniej stronie tego wydruku widniał natomiast jego numer PESEL. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć warto, że pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – m.in. numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie z 9 lipca 2024 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi (w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 2 lipca 2024 r.) było prawidłowe. Nie ulega bowiem wątpliwości, że na dzień wydania i wykonania tego zarządzenia w aktach sprawy brak było numeru PESEL skarżącego. Stwierdzić jednak należało, że Sąd pierwszej instancji nie rozważył należycie tego, czy wyznaczony termin do uzupełnienia braku formalnego skargi w ogóle rozpoczął swój bieg, oraz czy doszło do zastępczego doręczenia ww. wezwania. Przepis art. 73 p.p.s.a. reguluje doręczenie zastępcze poprzez pozostawienie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru (awiza) w miejscu zamieszkania adresata (umieszczenie w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe). Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma do odbioru. W orzecznictwie przyjmuje się, że wynikające z art. 73 p.p.s.a. domniemanie doręczenia zastępczego pisma nie nastąpi w razie niespełnienia warunków określonych w tym przepisie i w konsekwencji nie wywoła skutków prawnych dla strony dokonującej czynności procesowej (por. postanowienie NSA z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 939/10). Zdaniem NSA, w niniejszej sprawie, aby móc uznać, że doszło do skutecznego doręczenia przesyłki w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a., konieczne byłoby prawidłowe i pełne uzupełnienie zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Dokument ten świadczy bowiem o dochowaniu staranności Poczty Polskiej w doręczeniu. Tymczasem zwrotne potwierdzenie przesyłki dołączone do koperty, w której znajdowało się wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi nie zostało w ogóle uzupełnione przez pracowników operatora wyznaczonego. Nie zostało na tym dokumencie zaznaczone, jakie były powody niedoręczenia przesyłki, gdzie pozostawiono awizo oraz samą przesyłkę. Pomimo tych istotnych braków Sąd pierwszej instancji uznał, że skutek doręczenia przesyłki zawierającej ww. wezwanie do wskazania numeru PESEL nastąpił z dniem 26 lipca 2024 r. W zaistniałej sytuacji procesowej (skarżący zaprzeczył, aby zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce poczty zostało umieszczone w jego pocztowej skrzynce odbiorczej), przyjąć należało, że domniemanie wynikające z art. 73 p.p.s.a. zostało skutecznie obalone. Należy również zgodzić się z autorem zażalenia, że w dniu wydania zaskarżonego postanowienia z 4 września 2024 r. numer PESEL skarżącego znajdował się w aktach sądowych – został wskazany w jednym z załączników dołączonych przez skarżącego do pisma złożonego 18 lipca 2024 r. w WSA w Warszawie (załącznik PIT/O do deklaracji podatkowej – k. 22 akt sądowych). Ów dokument stanowi standardowy załącznik do niektórych deklaracji podatkowych, a dostrzeżenie wskazanego w nim numeru PESEL nie powinno stanowić trudności. W tym stanie rzeczy WSA w Warszawie zbada, czy na obecnym etapie postępowania – w związku z dołączeniem wymaganego numeru PESEL do pisma skarżącego z 18 lipca 2024 r. – skarga nadal dotknięta jest brakiem. W przypadku zaś uznania, że brak ten został uzupełniony, Sąd ten podejmie dalsze czynności w sprawie. W związku z powyższym, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.