I GZ 356/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [A] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 280/18 w zakresie odrzucenia skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [A] na pismo Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr. [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o dofinansowanie projektu oraz wznowienie procedury oceny projektu postanawia uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 280/18, odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na pismo Zarządu Województwa Dolnośląskiego z [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o dofinansowanie projektu oraz wznowienie procedury oceny projektu. Orzekł też o zwrocie wpisu sądowego od skargi. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Wspólnota Mieszkaniowa [...] (dalej: Wspólnota, skarżąca) wniosła skargę na ww. pismo Zarządu Województwa Dolnośląskiego. W skardze wskazano, że Wspólnota jest reprezentowana przez zarządcę – [A] sp. z o.o. we W. Skargę podpisał prokurent spółki – M. G. Zarządzeniem z 11 czerwca 2018 r. wezwano [A] sp. z o.o. do usunięcia braków formalnych skargi Wspólnoty przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przez [A] sp. z o.o. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Wezwanie to doręczono w dniu 19 czerwca 2018 r. W odpowiedzi skarżąca nadesłała (w dniu 26 czerwca 2018 r.) uchwałę z dnia 24 lutego 2015 r., nr [...], udzielającą pełnomocnictwa M. G. – właścicielowi Zakładu Usługowego [A] m.in. do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej przed Sądami (Sądy rejonowe, Sąd Administracyjny) pierwszej instancji i udzielania dalszych pełnomocnictw pełnomocnikom zawodowym w sprawach związanych z działalnością Wspólnoty (np. windykacja należności, skargi, zażalenia, odwołania). Zdaniem WSA we Wrocławiu, nadesłanie przez skarżącą pełnomocnictwa udzielonego M. G. nie stanowi wykonania wezwania Sądu, bowiem dokument ten nie pozwolił Sądowi na stwierdzenie, że skargę wniosła osoba umocowana do działania w imieniu Wspólnoty. Sąd I instancji wskazał, że uprawnionym do wniesienia skargi mógłby być ustanowiony w trybie art. 18 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r., poz. 1892 ze zm.; dalej: u.w.l.) zarządca – w tym przypadku [A] sp. z o.o. Zatem to spółce powinno być udzielone upoważnienie do reprezentowania skarżącej przed Sądem, a nie prokurentowi tej spółki. Sąd I instancji wyjaśnił ponadto, że w przeciwieństwie do zarządu w rozumieniu art. 20 i 21 u.w.l., zarządca w rozumieniu art. 18 ust. 1 u.w.l. nie jest organem wspólnoty mieszkaniowej. W związku z tym reprezentowanie jej przez zarządcę wymaga odpowiedniego umocowania w umowie bądź uchwale. Zakres upoważnienia zarządcy do działania w imieniu właścicieli lokali wynika bowiem z treści postanowień umów lub uchwały właścicieli przewidzianych w art. 18 ust. 1 i 2a u.w.l. Zatem zarządca nie może reprezentować wspólnoty mieszkaniowej przed sądem lub organem administracji publicznej, jeżeli stosowne upoważnienie nie znalazło się w umowie określającej sposób zarządu albo w uchwale o zmianie tej umowy (ewentualnie jeśli nie legitymuje się odpowiednim pełnomocnictwem). W odróżnieniu od reprezentacji przez organ, jakim jest zarząd wspólnoty w rozumieniu art. 20 i 21 u.w.l., zarządca nie działa jako wspólnota mieszkaniowa, gdyż pomiędzy nią a tymże zarządcą (osobą trzecią) istnieje dodatkowe ogniwo, którym jest oświadczenie woli zawarte w umowie, uchwale albo ściśle w przedmiocie udzielenia pełnomocnictwa. Mając na uwadze powyższe, Sąd wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi – w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia – przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przez [A] sp. z o.o. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na to – wyraźnie sprecyzowane – wezwanie, skarżąca przesłała jedynie zawarte w jej uchwale upoważnienie dla M. G. Wobec niewykonania tego wezwania Sąd – na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – odrzucił skargę. Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżącą Wspólnota Mieszkaniowa, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, a przez to błędną wykładnię art. 36 i niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a przez to niezastosowanie art. 5842 § 1 Kodeksu Spółek Handlowych i pomimo dołączonego do skargi odpisu KRS spółki, nieuwzględnienia faktu przekształcenia firmy jednoosobowej M. G. w spółkę prawa handlowego i wynikającej z tego sukcesji uniwersalnej, skutkującej ważnością udzielonego pełnomocnictwa w uchwale Wspólnoty Mieszkaniowej [...] nr [...] z dnia 24 lutego 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z przepisów rozdziału 4 ustawy o własności lokali wynika, że zarząd nieruchomością wspólną może być sprawowany bezpośrednio – przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości lub pośrednio – przez zarząd jako organ wspólnoty mieszkaniowej bądź też przez zarządcę, ustanawianego zgodnie z art. 18 ust. 1 u.w.l., którym może być osoba fizyczna bądź osoba prawna. W rozpoznawanej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa [...] uchwałą z 9 kwietnia 2008 r., nr [...], powierzyła zarząd nieruchomością wspólną [A]. Podmiot ten, jak wynika z odpisu KRS z 16 maja 2018 r., w dniu 12 marca 2015 r. uległ przekształceniu w spółkę kapitałową – [A] Sp. z o.o. W tym miejscu zauważyć należy, że w dniu 9 lutego 2017 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 106/16 Sąd Najwyższy podjął następującą uchwałę: "W braku odmiennego zastrzeżenia osoba, której właściciele lokali w umowie lub w uchwale (art. 18 ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1892) powierzyli zarząd nieruchomością wspólną, jest w granicach tego zarządu umocowana do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniach sądowych". Zdaniem Sądu Najwyższego, w świetle przepisów art. 18, art. 21 i 22 oraz art. 33 u.w.l., zarząd wspólnoty jest w ramach zarządzania nieruchomością wspólną z tytułu samej tylko przysługującej mu do tego kompetencji i w jej granicach umocowany do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniach sądowych. Możliwość samodzielnego podejmowania czynności zwykłego zarządu obejmuje zatem także działania związane z reprezentowaniem wspólnoty przed sądem w sprawach dotyczących takich czynności. W przypadku natomiast spraw dotyczących czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, podejmowanie przez zarząd wspólnoty działań związanych z jej reprezentowaniem przed sądem jest uzależnione od spełnienia wymagań określonych w art. 22 ust. 2 u.w.l. Sprawa, w ramach której SN podjął cyt. uchwałę, dotyczyła dochodzenia – również w postępowaniu sądowym – należności z tytułu kosztów zarządu nieruchomością wspólną, co zostało przez Sąd zakwalifikowane do czynności zwykłego zarządu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przytoczony powyżej pogląd Sądu Najwyższego co do umocowania ustanowionego w trybie art. 18 ust. 1 u.w.l. zarządcy nieruchomością wspólną do reprezentowania skarżącej w postępowaniu sądowym ma także zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy sądowoadministarcyjnej, w której zaskarżono pismo Zarządu Województwa Dolnośląskiego z [...] kwietnia 2018 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o dofinansowanie projektu oraz wznowienie procedury oceny projektu. Wobec tego, w ocenie NSA, załączona do skargi uchwała skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 9 kwietnia 2008 r. o powierzeniu zarządu [A] wraz z odpisem KRS z 16 maja 2018 r., z którego wynika, iż przedsiębiorca ten przekształcił się w spółkę kapitałową – [A] Sp. z o.o., która to spółka w niniejszej sprawie złożyła skargę w imieniu Wspólnoty, była wystarczająca do przyjęcia, że skarga ta została wniesiona przez podmiot do tego uprawniony. Wskazać bowiem w tym miejscu należy, że z art. 5842 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm.) wynika, iż spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego. Oznacza to, zdaniem NSA, że wynikające z uchwały z dnia 9 kwietnia 2008 r. obowiązki i uprawnienia zarządcy – przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą pozostają aktualne względem spółki z o.o., która powstała w wyniku przekształcenia tego podmiotu. Zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezgodnie z prawem, gdyż w rozpoznawanej sprawie skarga nie była obarczona brakiem formalnym w postaci braku umocowania zarządcy do reprezentowania skarżącej w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd nie orzekał z uwagi na brak podstaw prawnych do podjęcia takiego rozstrzygnięcia w sprawie, w której zaskarżono zażaleniem postanowienie o odrzuceniu skargi.