III AUa 140/22
Sądy powszechne2024-06-05
Sygnatura
III AUa 140/22
Data orzeczenia
2024-06-05
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Roman Walewski (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt <strong>
<!-- -->III AUa 140/22</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 5 czerwca 2024 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<p> Przewodniczący: sędzia Roman Walewski</p>
<p>Protokolant: Krystyna Kałużna</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2024 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>sprawy <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">L. D. (1)</span>
</strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span>
</strong>
</p>
<p>o wysokość emerytury</p>
<p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze</p>
<p>z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt IV U 1232/21</p>
<p>
<strong>
<!-- -->oddala apelację. </strong>
</p>
<table>
<colgroup>
<col width="247"/>
<col width="248"/>
<col width="247"/>
</colgroup>
<tr>
<td> </td>
<td>
<p>Roman Walewski</p>
</td>
<td> </td>
</tr>
</table>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Przedmiot sprawy</p>
<p>Rozstrzygnięcie sądu I instancji</p>
<p>Stanowiska stron</p>
<p>Decyzją z dnia 26.03.2021 r., pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> ponownie ustalił wnioskodawczyni <span class="anon-block">L. D. (2)</span> wysokość emerytury.</p>
<p>Odwołanie od powyższej decyzji złożyła wnioskodawczyni <span class="anon-block">L. D. (1)</span> zarzucając, że pozwany przy obliczaniu emerytury zaniżył ilość miesięcy okresów nieskładkowych. Zaniżył bowiem okres studiów o jeden miesiąc zaliczając z tego tytułu 53 zamiast 54 miesiące.</p>
<p>Wyrokiem z 16 grudnia 2021 roku, sygn. akt: IV U 1232/21, Sąd Okręgowy w Zielonej Górze zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zobowiązał pozwanego do przeliczenia emerytury odwołującej <span class="anon-block">L. D. (2)</span> z uwzględnieniem dodatkowego jednego miesiąca okresu nieskładkowego z tytułu ukończenia studiów wyższych.</p>
<p>Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany organ rentowy, który zarzucił naruszenie przepisów postępowania cywilnego - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 325)">art. 325 k.p.c.</a> poprzez sformułowanie sentencji wyroku <br/>w sposób uniemożliwiający jego wykonanie oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 7;art. 7 pkt. 9)">art. 7 pkt 9 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz.U. z 2021 poz. 291) poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie dodatkowego jednego miesiąca okresu nieskładkowego z tytułu ukończenia studiów wyższych.</p>
<p>Opierając się na powyższych podstawach skarżący wniósł o uchylenie wyroku jako wadliwego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji ewentualnie oddalenie odwołania.</p>
<p>W odpowiedzi na apelację odwołująca <span class="anon-block">L. D. (1)</span> wniosła o jej oddalenie.</p>
<p>Rozważania prawne i rozstrzygnięcie sądu II instancji</p>
<p>Apelacja okazała się bezzasadna ponieważ chybione okazały się podniesione w niej zarzuty. Argumentację przytoczoną przez organ rentowy sąd odwoławczy postrzega w dużej mierze jako demagogiczne.</p>
<p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, sąd I instancji przeprowadził prawidłowe postępowanie dowodowe, a zebrany materiał poddał wszechstronnej ocenie z zachowaniem granic swobodnej oceny dowodów przewidzianej przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Na tej podstawie Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i rozważania prawne, które tutejszy sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne bez potrzeby ponownego ich przytaczania.</p>
<p>Spór w analizowanej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia , czy prawidłowo organ rentowy ustalił ilość okresów nieskładkowych, które należało uwzględnić w wysokości emerytury wnioskodawczyni, a jego istota do określenia wielkości okresu nieskładkowego z tytułu ukończenia studiów wyższych.</p>
<p>W pierwszej kolejności podnieść należy, że bez wątpienia odwołanie nie zostało złożone po terminie. Pozwany w żaden sposób tego nie wykazał. Powoływanie się na czysto teoretyczny sposób i termin dostarczenia korespondencji jest daleko niewystarczające, aby ustalić rzeczywisty termin doręczenia decyzji.</p>
<p>Podobnie nietrafny jest zarzut dotyczący rzekomej niemożliwości wykonania zaskarżonego orzeczenia. Bez wątpienia orzeczenie Sądu Okręgowego dotyczy innego sposobu wyliczenia wysokości emerytury. To wyliczenie związane jest z zaliczeniem przy obliczaniu kapitału początkowego dodatkowego miesiąca z tytułu nauki w szkole wyższej.</p>
<p>Sąd Okręgowy nakazał takie przeliczenie emerytury, które implikuje korektę właśnie o ten miesiąc. W żadnej mierze nie jest to niemożliwe, również i z tego względu, że obie decyzje <br/>tj. dotycząca kapitału początkowego i o ponownym przeliczeniu emerytury są ze sposób w oczywisty sposób powiązane – jedna implikuje drugą, a w niniejszej sprawie są one z jednej daty i w odwołaniu wskazano je obie.</p>
<p>Nie ma również racji pozwany, że skończenie nauki o miesiąc szybciej w stosunku do czasu przewidzianego programem studiów, nie daje podstawy, aby o ten miesiąc skracać okresy nieskładkowe.</p>
<p>Stosownie bowiem do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 7;art. 7 pkt. 9)">art. 7 pkt 9 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j.Dz.U.2023.1251.) okresami nieskładkowymi są okresy nauki w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia tej nauki, <span class="underline">
<!-- -->w wymiarze określonym w programie studiów.</span>
</p>
<p>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem , na które wskazywał również sąd I instancji m.in. wyrokiem z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt I BU 19/07, w którym Sąd Najwyższy wskazał, że z art. 7 pkt 9 ustawy emerytalnej nie wynika. aby zakreślał on ramy czasowe - od dnia rozpoczęcia studiów do dnia, w którym - wedle programu nauczania - nauka miała się zakończyć. Jedyne ograniczenie, jakie z niego wynika, to ograniczenie okresu nieskładkowego do wymiaru wynikającego z programu nauczania.</p>
<p>Zatem do tego okresu wliczyć można każdy odbyty okres nauki w szkole wyższej (niezależnie od jego umiejscowienia w czasie), pod warunkiem, że:</p>
<p>1<strong>
<!-- -->. </strong>jest to nauka na jednym kierunku studiów,</p>
<p>2<strong>
<!-- -->. </strong>nauka została ukończona - z ograniczeniem do wymiaru wynikającego z programu nauczania <br/>i oczywiście z wyłączeniem okresów, które w myśl art. 11 powyższej ustawy zbiegają się z okresami składkowymi.</p>
<p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego, jeżeli studia są odbyte w granicach wyznaczonych tym programem z drobnymi odchyleniami wynikającymi np. z harmonogramu obron prac, to decydujące znaczenie przy uwzględnianiu tego okresu ma wskazany w przepisach ustawy zapis o zaliczeniu zgodnie z programem studiów.</p>
<p>Nie przekonuje sądu odwoławczego demagogiczny passus z uzasadnienia apelacji odnośnie zaliczenia okresu nauki. W ustawie nie ma mowy o faktycznym , od daty do daty, okresie nauki na wyższej uczelni lecz o okresie nauki zgodnym z programem danych studiów.</p>
<p>W przykładzie skarżącego, gdyby zamiast przewidzianego programem studiów okresu 6 lat skończono je w 2 lata i później podjęto zatrudnienie, w ocenie Sądu Apelacyjnego nie byłoby żadnych podstaw, aby zaliczyć okres nieskładkowy w wymiarze 6 lat skoro w przepisie mowa o okresie nauki, zaś pozostałe 4 lata byłyby bez wątpienia okresem składkowym, którego z zasady nie dubluje się <br/>z okresem nieskładkowym.</p>
<p>Z tych wszystkich względów, Sąd Apelacyjny ,podzielając ustalenia faktyczne i prawne sądu I instancji, nie znalazł podstaw do wzruszenia kwestionowanego wyroku w kierunku postulowanym w apelacji.</p>
<p>Zarzuty apelacji nie podważyły powyższych ustaleń, zaś apelacja stanowiła jedynie nieskuteczną polemikę z prawidłowymi ustaleniami I ich oceną dokonaną przez Sąd Okręgowy.</p>
<p>Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny ,w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art.385 k.p.c.</a>, oddalił apelację.</p>
<p> Roman Walewski</p>
</div>