I FSK 1097/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA del. Włodzimierz Gurba, Protokolant Katarzyna Wojnarska, po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 763/20 w sprawie ze skargi G. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 22 czerwca 2020 r., nr 2201-IOV-4.4103.314-323.2019/10/08 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do maja 2016 r. i od sierpnia do grudnia 2016 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od G. N. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 3.600 (słownie: trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3) prostuje z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 763/20 w ten sposób, że w miejsce błędnie oznaczonego nazwiska skarżącego "M." wpisuje "N.". UZASADNIENIE 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 763/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę G.N. (dalej: Strona lub Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 22 czerwca 2020 r. 1.1. Zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją Dyrektor IAS, po rozpatrzeniu odwołania Strony, od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Malborku (dalej: Naczelnik US) z dnia 30 września 2019 r. określającej Stronie zobowiązania w podatku od towarów i usług do stycznia do sierpnia 2016 r. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ ustalił, że Skarżący prowadził działalność gospodarczą pod nazwą K. z siedzibą w N. w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek. Według organów – w okresie objętym postępowaniem Skarżący zaniżył podatek należny ze sprzedaży samochodów poprzez bezpodstawne zastosowanie przy sprzedaży samochodów używanych procedury VAT marża, w sytuacji, gdy powinien dokonać sprzedaży na zasadach ogólnych z zastosowaniem stawki VAT 23%. Umowy zakupu samochodów używanych od zagranicznych osób fizycznych nie dokumentowały bowiem rzeczywistego przebiegu zdarzeń, tj. nie dokumentowały nabycia pojazdów od osób podanych w umowach jako sprzedawcy. Nie było przy tym kwestionowane, że Strona nabyła używane samochody osobowe spoza granic Polski w ilościach wynikających z dokumentacji sprzedaży. Jednak innych dowodów w zakresie nabytych pojazdów - poza umowami - Strona nie przedłożyła. 1.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, odnosząc się do ustalonych przez organy ustaleń faktycznych stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny. 1.2.1. W ocenie Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, Dyrektor IAS trafnie zauważył, iż sporne umowy kupna/sprzedaży używanych pojazdów mechanicznych zawarte z kontrahentami z Niemiec nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, z uwagi na to, że: - w czternastu przypadkach przedstawiają czynności, które nie zostały dokonane, - w trzech przypadkach podają kwoty niezgodne ze stwierdzonym stanem faktycznym. Z przedłożonej dokumentacji źródłowej wynika, że Skarżący sprzedawane samochody w większości nabywał od osób fizycznych z terytorium Niemiec na podstawie umowy kupna-sprzedaży używanego pojazdu mechanicznego (KAUFVERTAG). Analiza ww. dokumentów doprowadziła m.in. do stwierdzenia, iż nie było możliwości zidentyfikowania niektórych sprzedawców o wskazanych danych osobowych i adresowych, niektóre wskazane podmioty nie były nigdy właścicielami pojazdów wskazanych na kwestionowanych umowach, bądź też kwota sprzedaży znacznie odbiegała od wartości wykazanej na dokumencie kupna/sprzedaży, podpisy widniejące na umowach nie były podpisami należącymi do osób wskazanych jako rzekomi zbywcy a ponadto sprzedawcy nie potrafili jednoznacznie wskazać podmiotu, na rzecz którego dokonali sprzedaży. Według Sądu okoliczności wynikające z materiału dowodowego dowodzą, że Skarżący posługiwał się nierzetelnymi dokumentami nabycia pojazdów na terenie Niemiec. Przede wszystkim to osoby sprzedające (większość) nie potwierdziły zawarcia umów z podatnikiem. Znalazło to potwierdzenie w informacjach przekazanych przez niemieckie organy podatkowe, które to uznać należy za dokumenty urzędowe w trybie art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Nadto, jak zauważył Sąd, w toku przeprowadzonego w dniu 4 grudnia 2018 r., dowodu z przesłuchania podatnika skonfrontowano Skarżącego z ustaleniami dokonanymi przez administrację podatkową Republiki Federalnej Niemiec w zakresie transakcji wskazanych na poszczególnych umowach kupna/sprzedaży używanego pojazdu mechanicznego. Zeznania Strony w tym zakresie zasadnie ocenione zostały jako ogólnikowe i wymijające. Strona nie zachowała należytej staranności w zakresie prawidłowego udokumentowania poszczególnych transakcji, gdyż - jak oświadczyła: nie weryfikowała danych osób widniejących na poszczególnych umowach, bo nie miała takiego ani prawa, ani obowiązku. 1.2.2. Odnosząc się do zarzutu, że dowody z przesłuchań obywateli niemieckich dokonane przez niemieckie organy podatkowe są nierzetelne gdyż nie zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy, ponieważ uniemożliwiono Skarżącemu lub jego pełnomocnikowi zadawania pytań - to zdaniem Sądu Dyrektor IAS trafnie wskazał, że wymiana informacji w zakresie podatków bezpośrednich jest realizowana w oparciu o przepisy wypracowane między poszczególnymi krajami procedury. Z kolei pracownicy polskiej administracji skarbowej nie przeprowadzają żadnych czynności z udziałem podatnika będącego stroną postępowania podatkowego lub jego pełnomocnika poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Skarga kasacyjna 2.1. W skardze kasacyjnej Skarżący zaskarżył w całości wyrok Sądu pierwszej instancji, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 2.2. Sądowi pierwszej instancji Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 29a ust. 1 i ust. 6, art. 41 ust. 1, art. 86 ust. 1 art. 99 ust. 2 i ust. 12, art. 103 ust. 1, art. 109 ust. 3, art. 120 ust. 4, ust. 10 i ust. 19, art. 146a ust. 1 ustawy o VAT przez uznanie, że Skarżący nie ma prawa do zastosowania opodatkowania na zasadzie VAT marża; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego i stwierdzenie, że organy podatkowe obu instancji w sposób wyczerpujący zbadały wszelkie okoliczności faktyczne dotyczące przedmiotowej sprawy i nie naruszyły swobodnej oceny dowodów. 2.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji ocenił, że organy podatkowe dokonały prawidłowej oceny, iż postępowanie odnośnie sprzedawców samochodów z terenu Niemiec było prawidłowe. W tym zakresie oparto się na ustaleniach niemieckich organów podatkowych z których wynika, że sporne umowy kupna/sprzedaży używanych pojazdów mechanicznych zawarte z kontrahentami z Niemiec nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, z uwagi na to, że: - w czternastu przypadkach przedstawiają czynności, które nie zostały dokonane, - w trzech przypadkach podają kwoty niezgodne ze stwierdzonym stanem faktycznym. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że Sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poza tym w skardze kasacyjnej nie zawarto zarzutu naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej, tj. naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, co sprawia, że przyjęty stan faktyczny nie został podważony. 3.2. Również zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 29a ust. 1 i ust. 6, art. 41 ust. 1, art. 86 ust. 1 art. 99 ust. 2 i ust. 12, art. 103 ust. 1, art. 109 ust. 3, art. 120 ust. 4, ust. 10 i ust. 19, art. 146a ust. 1 ustawy o VAT przez uznanie, że Skarżący nie miał prawa do zastosowania opodatkowania na zasadzie VAT marża – nie zasługują na uwzględnienie. Wobec braku skutecznego podważenia stanu faktycznego sprawy Skarżący nie miał prawa do zastosowania korzystnej formy opodatkowania VAT marża, a prawidłowe było opodatkowanie obrotu 23 % stawką VAT. 3.3. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia treść art. 204 pkt 1 P.p.s.a. Punkt 3 wyroku dotyczący sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej oparto na art. 156 P.p.s.a. s. del. WSA W. Gurba s. NSA A. Mudrecki s. NSA D. Oleś