II OZ 636/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. J. i P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 854/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi G. J. i P. J. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 15 maja 2024 r. nr OA.7722.10.3.2024 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia 15 maja 2024 r. nr OA.7722.10.3.2024 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubaczowie z 19 lutego 2024 r. nr NB.5140.1.2024 i jednocześnie wstrzymał G. J. i P. J. budowę czterech silosów na zboże zlokalizowanych na działkach o nr ewid. gruntów [...] i [...] położonych w miejscowości K., gmina W. Postanowieniem tym organ poinformował także o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego i o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. G. J. oraz P. J. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Poza zarzutami odnoszącymi się do ww. postanowienia skarżący zwrócili się o wstrzymanie jego wykonania. Powyższego wniosku nie uzasadnili w żaden sposób. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że skarżący złożonego wniosku nie uzasadnili w żaden sposób. Nie przedstawili żadnych argumentów, czy też popierających je dokumentów, które potwierdzałyby, że w razie wykonania zaskarżonego postanowienia poniosą znaczną szkodę, czy też zajdą w stosunku do nich trudne do odwrócenia skutki. Samo wnioskowanie o wstrzymanie wykonania nie wystarczy. Sąd nie poszukuje za stronę argumentów na poparcie złożonego wniosku. Jak wskazał NSA w postanowieniu z 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1236/14, (publ. LEX nr 1624317) nie ma podstaw, by żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Powołane w skardze zarzuty dotyczące zaskarżonego postanowienia nie mogą stanowić uzasadnienia dla ww. wniosku. Ich uwzględnienie wkraczałoby bowiem w merytoryczną ocenę wydanych w sprawie postanowień, co na obecnym etapie postępowania jest niedopuszczalne. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 P.p.s.a przez nieuznanie, iż wykonanie zaskarżonej decyzji skutkuje niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wskazać należy, że objęte wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienie, zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt, ust. 3 i 5 w zw. z art. 48a ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Zaskarżone postanowienie inicjuje postępowanie, które może zakończyć się legalizacją przedmiotowego obiektu lub nakazem jego rozbiórki. Tym samym na etapie wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych co do zasady nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem strona skarżąca może podjąć kroki zmierzające do legalizacji przedmiotowego obiektu. Zaskarżone postanowienie nie wywołuje skutku w postaci nakazu rozbiórki, ponieważ, jak wskazano, dopiero od działań strony skarżącej będzie zależało czy w odrębnej decyzji organ będzie mógł ewentualnie wydać stosowny nakaz lub wydać decyzję o legalizacji. Zaskarżone postanowienie nie ma więc charakteru kończącego postępowanie i załatwiającego co do istoty kwestię legalizacji budowy wykonanej w warunkach samowoli budowlanej. Skutkiem zaskarżonego postanowienia będzie przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania w tym zakresie. Wstrzymanie wykonania postanowienia nakazującego wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych istotnie byłoby przyzwoleniem na dalsze prowadzenie prac, mimo stwierdzonej samowoli budowlanej. Działanie takie stałoby w oczywistej sprzeczności z regulacją Prawa budowlanego dotyczącą czasowego wstrzymania prowadzenia robót budowlanych (zob. postanowienie NSA z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OZ 228/22). Oznacza to tym samym, że brak jest podstaw do zastosowania wnioskowanej ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.