II OZ 4/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. i Z. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1618/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. P. i Z. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 28 lipca 2023 r. nr IFXIV.7842.3.2.2023 w przedmiocie zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Uzasadnienie. Pismem z dnia 1 września 2023 r. A. P. i Z. P. (dalej: "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 28 lipca 2023 r., nr IFXIV.7842.3.2.2023, w przedmiocie zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania robót budowlanych, wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego wniosku podali, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania decyzji, wynikających z możliwości trwałego zajęcia części nieruchomości do nich należącej w następstwie wykonania prac budowlanych przez inwestora (ocieplenie ściany budynku należącego do inwestora od strony północno-zachodniej, zamurowania okienek wentylacyjnych, wykonania izolacji przeciwwilgociowej fundamentu). Wskazali, że oczekiwanie usunięcia takowego ocieplenia czy izolacji fundamentów może być trudne, o ile w ogóle możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z dnia 7 grudnia 2023 r., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu skarżący nie wykazali żadnej z przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd wskazał, że istotą decyzji wydanej na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 682) jest umożliwienie inwestorowi wejścia na teren nieruchomości należącej do innej osoby, w celu wykonania robót przygotowawczych lub robót budowlanych niezbędnych do wykonania na nieruchomości inwestora. Decyzja wydana w oparciu o powyższy przepis zatem z założenia w pewien sposób utrudnia lub ogranicza korzystanie z nieruchomości, której dotyczy. Skarżący wyrazili obawę, że ocieplenie budynku inwestora spowoduje nieodwracalne skutki, poprzez trwałe ograniczenie prawa ich własności. Zdaniem Sądu z powyższym twierdzeniem nie sposób się zgodzić. Ocieplenie ściany budynku nie wywołuje skutku o charakterze nieodwracalnym. Wykonanie robót budowlanych jest zdarzeniem faktycznym, a nie prawnym, a wobec tego nie prowadzi do skutku, który można określić jako nie dający się odwrócić (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2575/21, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucili naruszenie przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez: a) błędną jego interpretację polegającą na przyjęciu, iż powołany przepis warunkuje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od wystąpienia skutku o charakterze nieodwracalnym, podczas gdy wprost z jego literalnego brzmienia wynika, możliwość wstrzymania zaskarżonej decyzji gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bez odnoszenia się w nim do skutków o charakterze nieodwracalnym; b) nieprawidłowe jego zastosowanie przy błędnie ustalonym stanie faktycznym, polegające na przyjęciu; że ocieplenie ściany budynku nie wywołuje skutku o charakterze trudnym do odwrócenia, będąc li tylko zdarzeniem faktycznym, podczas gdy inwestor wnioskiem o orzeczenie o niezbędności wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej objął prace budowlane związane tak z ociepleniem ściany budynku jak też z wykonaniem izolacji przeciwwilgociowej fundamentów, a ponadto wykonanie rzeczonych prac w warunkach przekroczenia granicy ewidencyjnej grozi spowodowaniem skutków tego rodzaju, że izolacja ściany i fundamentów oraz naruszenie powierzchni kostki brukowej na terenie nieruchomości skarżących stanowić będą trwałą zmianę w zakresie wykonywania własności i posiadania nieruchomości przez skarżących, a powrót do stanu poprzedniego nastąpić mógłby dopiero po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków, będąc poprzedzonym koniecznością wszczęcia przez skarżących i przeprowadzenia postępowania sądowego przed sądem powszechnym związanego z udzieleniem im ochrony petytoryjnej i/lub posesoryjnej. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę majątkową lub niemajątkową, której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W przedmiotowej sprawie analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący nie wykazali żadnej z przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, że w dużej mierze argumentacja zawarta we wniosku, jak też w zażaleniu w istocie związana jest z kwestionowaniem zasadności zaskarżonej decyzji, co oczywiście nie podlega weryfikowaniu na wstępnym etapie postępowania. Skarżący nie przedstawili również przekonujących okoliczności, które wskazywałyby, że realizacja zaskarżonej decyzji doprowadzi do ograniczenia prawa własności skarżących do nieruchomości w sposób stwarzający niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków bądź wyrządzenia znacznej szkody. Wskazać trzeba, że w sentencji zaskarżonej decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 47 ust. 3 Prawa budowlanego, inwestor zobowiązany jest do naprawienia wszelkich szkód powstałych w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości na zasadach określonych w Kodeksie Cywilnym. W takim stanie rzeczy, uznać trzeba, że zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.