II GW 20/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty Powiatu W. z dnia 29 lipca 2023 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Powiatu W. a Starostą K. w przedmiocie zawiadomienia o zbyciu pojazdu postanawia: wskazać Starostę Powiatu W. jako organ właściwy do załatwienia sprawy. UZASADNIENIE Wnioskiem z [...] lipca 2023 r., który wpłynął do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] lutego 2024 r., Starosta Powiatu Wrocławskiego wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Karkonoskim poprzez wskazanie tego ostatniego jako organu właściwego do rozpoznania zawiadomienia A. M. o zbyciu pojazdu, zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 998, dalej: p.r.d.). W uzasadnieniu wniosku wskazał, że przekazanie w dniu [...] kwietnia 2023 r. ww. zawiadomienia o zbyciu pojazdu o nr rej. [...] przez Starostę Karkonoskiego było wadliwe i zostało dokonane z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż o właściwości organu nie decyduje art. 21 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775; dalej: "k.p.a."), wyznaczający jako kryterium dla ustalenia właściwości - miejsce zamieszkania/siedziby strony dokonującej zawiadomienia o nabyciu pojazdu. Kluczowe jest bowiem stwierdzenie, iż czynność zawiadomienia nabycia/zbycia pojazdu nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 k.p.a. ale stanowi inną czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 21 k.p.a. nie jest zatem wyznacznikiem dla ustalenia właściwości organu w sprawach tej materii i przekazanie wniosku na podstawie art. 65 k.p.a. jest błędne. W odpowiedzi na wniosek Starosta Karkonoski wniósł o wskazanie Starosty Powiatu Wrocławskiego jako organu właściwego do załatwienia sprawy ze względu na to, że pojazd został rejestrowany w Starostwie Powiatu Wrocławskiego i organem właściwym do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu jest organ, który go zarejestrował. Ze względu na konieczność zapewnienia ciągłości wpisów dokonywanych w stosownych rejestrach, zawiadomienie o zbyciu pojazdu powinno być dokonane wobec tego organu, przed którym został on zarejestrowany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 4 tej ustawy z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w powyższych przepisach, należy zaś rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w tej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość. Kwestia organu właściwego do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu była przedmiotem rozważań w wielu postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie ukształtowało się stanowisko, które Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszy wniosek podziela, że organem właściwym do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu jest organ rejestracji pojazdu (por. np. postanowienia NSA: z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 71/20, I OW 97/20, z 27 maja 2021 r., sygn. akt II GW 19/21, z 14 lipca 2021 r. sygn. akt II GW 31/21, z 27 lipca 2021 r., sygn. akt II GW 44/21, z 28 września 2021 r., sygn. akt II GW 67/21, II GW 69/21, z 30 września 2021 r, sygn. akt II GW 71/21, z 18 listopada 2021 r., sygn. akt II GW 77/21; z 9 grudnia 2021 r., sygn. akt II GW 94/21; z 3 marca 2022 r., sygn. akt II GW 128/21 - orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Zauważyć należy, że pogląd ten prezentowany był w stanie prawnym wiążącym w tej sprawie, bo jakkolwiek art. 2 ustawy z 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r., poz. 1394; dalej: ustawa zmieniająca), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2024 r., wprowadził zmiany do ustawy Prawo o ruchu drogowym, m.in. w zakresie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., to zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej w przypadku gdy pojazd został: 1) sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, 2) sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, 3) nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. Jak już zaznaczono Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym wniosek podziela stanowisko, że organem właściwym do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu był organ rejestracji pojazdu. Określony w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu jednoznacznie dotyczy bowiem pojazdów zarejestrowanych. Z kolei przepisy dotyczące czasowego wycofania pojazdu z ruchu (art. 78a ust. 1 p.r.d.) czy wyrejestrowania pojazdu (art. 79 p.r.d.) wskazują wprost, że organem właściwym w tych sprawach jest organ miejsca ostatniej rejestracji pojazdu. Powyższe uzasadnia przyjęcie, że kwestie o charakterze "rejestrowym" leżały w gestii organu rejestracji. Za takim określeniem właściwości miejscowej organu przemawia logika wskazanych regulacji i względy praktyczne. W konsekwencji, organem właściwym do przyjęcia i nadania biegu złożonemu zawiadomieniu o zbyciu pojazdu o nr rej. [...] jest Starosta Powiatu Wrocławskiego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.