I SA/Wa 582/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Dargas sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 29 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. UZASADNIENIE Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wypłacenie dochodów ustawowych ustalonych decyzją Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] lipca 2017 r. o odmowie przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego oraz decyzją z [...] lipca 2017 r. o odmowie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że żądanie strony nie zostało zakwalifikowane jako sprawa administracyjna. Wnioskodawca K. C. wniósł o wypłacenie "dochodów ustawowych" wyliczonych mu przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w kwocie [...] zł. w decyzjach z dnia [...] lipca 2017 r. Pismami z [...] listopada 2018 r. i z [...] stycznia 2019 r. udzielono wnioskodawcy odpowiedzi o braku kompetencji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej do udzielania świadczeń z pomocy społecznej w sprawach indywidualnych obywateli. Kolejnym pismem z [...] stycznia 2019 r wnioskodawca wystąpił z żądaniem wydania postanowienia Ministra. Zdaniem organu w powyższej sprawie Minister nie ma kompetencji do rozpatrywania indywidualnych spraw obywateli i nie decyduje o rozmiarze świadczeń przyznawanych z systemu pomocy społecznej. Nie ma przepisu prawnego, na podstawie którego można wszcząć i przeprowadzić postępowanie oraz wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania strony tj. wypłaty rolnikowi dochodów z hektara przeliczeniowego, o którym mowa w art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 o pomocy społecznej (Dz. U z 2018 r. poz. 1508 z późń. zm.) Z tego względu Minister uznał, że uwzględnienie na drodze administracyjnej żądania K. C. z [...] października 2018 r., dotyczącego wypłacenie dochodów ustawowych ustalonych decyzją Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] lipca 2017 r. o odmowie przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego oraz decyzja z [...] lipca 2017 r. o odmowie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego - nie może zostać uwzględnione. Zatem, zgodnie z art. 61 a kpa, gdy postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. C. W skardze wskazał, że chce skorzystać z praw, jakie daje mu ustawa z 12 marca 2004 r. o dochodach ustawowych wyliczonych przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, pod której treścią podpisał się sam Minister. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 kpa, który stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Nowelizacja kpa, wprowadzająca art. 61 a § 1, w zamyśle ustawodawcy miała zagwarantować wyraźniejsze niż dotychczas rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego (jego wszczęcie), od etapu merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Omawiany przepis nakłada na organ obowiązek przeprowadzenia wstępnej analizy zgłoszonego żądania pod kątem ewentualnego wystąpienia przesłanek uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Przepis art. 61 a § 1 kpa stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie o którym mowa w art. 61 kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną (przesłanka podmiotowa) lub z innych uzasadnionych przyczyn (przesłanka odnosząca się do przedmiotu sprawy) postępowanie nie może być wszczęte. Przez "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przesłanka odmowy wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn dotyczy zatem przede wszystkim sytuacji, w których sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny w formie decyzji, bowiem na charakter cywilnoprawny, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa bądź brak jest przepisu prawa stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji( postanowienia). W ocenie sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ słusznie uznał, że ziściła się przesłanka przedmiotowa do odmowy wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie mamy bowiem właśnie do czynienie z brakiem podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skarżący domagał się od organu wydania postanowienia w przedmiocie jego wniosku o wypłacenie "dochodów ustawowych" ustalonych decyzjami Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z [...] lipca 2017 r., wydanymi w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego. Z pism składanych przez skarżącego wynika, że pod pojęciem " dochodów ustawowych" rozumie określone w art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. - o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.; przywoływanej dalej jako: u.p.s.") zasady ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, polegające na przyjęciu, iż z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się miesięczny dochód w wymiarze 288 złotych, co w jego przypadku dało kwotę [...] zł ([...] ha x 288 zł). Kwota ta została ustalona przez organ pomocy społecznej przy badaniu spełniania przez skarżącego kryterium dochodowego uprawniającego do ubiegania się o pomoc finansową przyznawaną z pomocy społecznej. Przepis ten zakłada pewną fikcje prawną i nakazuje obligatoryjne przyjęcie ryczałtowego dochodu z gospodarstwa rolnego zawsze wtedy, gdy stronie przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do gospodarstwa, niezależnie od tego czy dochody te są osiągane czy też nie. W przepisach prawa, w tym w ww. ustawie o pomocy społecznej brak jest natomiast przepisu umożliwiającego w trybie administracyjnym przyznania ( wypłaty) na żądanie strony ryczałtowego dochodu z gospodarstwa rolnego, wyliczanego przez organy pomocy społecznej w trakcie prowadzonego postępowania. Reasumując, żaden przepis prawa nie przewiduje działania organu administracji i rozstrzygania w postępowaniu administracyjnym o żądaniu zgłoszonym przez skarżącego. Zgodnie z art. 6 kpa, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Organy mogą zatem podejmować działania wyłącznie na podstawie istniejącej, wyraźnej podstawy prawnej, mającej zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. W stanie faktycznym w sprawie niniejszej organ nie był uprawniony do wszczęcia i prowadzenia postępowania, a następnie wydania decyzji (postanowienia), skoro żaden przepis materialnego prawa administracyjnego takiej podstawy nie przewidywał. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności rozpoznawanej sprawy organ orzekający w sprawie, na podstawie art. 61a kpa, zasadnie odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.dalej ppsa) skargę oddalił. Na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym