I GSK 126/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Poznaniu z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt III SA/Po 471/24 odrzucające skargę A. M. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Po 860/23 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 16 października 2024 r. sygn. akt III SA/Po 471/24 w pkt 1 odrzucił skargę A. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Po 860/23. W pkt 2 zwrócił skarżącej 1 308 złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi o wznowienie postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Po 860/23 oddalił skargę A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z [...] października 2023 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji. A. M. w dniu 6 września 2024 r. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyżej powołanym wyrokiem. Skarżąca wskazała na podstawę wznowienia zawartą w art. 271 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: p.p.s.a.). Podniosła, że w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona (sędzia WSA Zbigniew Kruszewski), a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Uzasadniając odrzucenie skargi o wznowienie postępowania WSA w Poznaniu podkreślił, że wniesiono ją z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Sąd I instancji podkreślił, że wnosząca skargę o wznowienie postępowania, jako podstawę wznowienia wskazała art. 271 pkt 1 p.p.s.a.. Stanowi on, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Strona dowiedziała się o podstawie wznowienia 31 stycznia 2024 r., z dniem doręczenia jej pełnomocnikowi r. pr. A. W. zawiadomienia z 26 stycznia 2024 r. o zmianie sędziego sprawozdawcy z sędzi WSA Małgorzaty Góreckiej na sędziego WSA Zbigniewa Kruszewskiego (zawiadomienie k. 154, a dowód doręczenia zawiadomienia na k. 159 akt o sygn. III SA/Po 860/23). W ocenie WSA w dniu 31 stycznia 2024 r. r.pr. A. W. był pełnomocnikiem skarżącej, stąd trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zgodnie z art. 83 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 112 zdanie pierwsze ustawy z dnia ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 1061) upłynął 30 kwietnia 2024 r. Skargę o wznowienie postępowania wniesiono 6 września 2024 r., czyli z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła A. M. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mającej istotny wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia tj. 1. art. 280 § 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy skarga o wznowienie postępowania została złożona z zachowaniem terminu, bowiem skarżąca dowiedziała się o podstawie wznowienia postępowania w dniu 23 lipca 2024 r.; 2. art. 271 pkt 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi, w sytuacji, gdy w składzie Sądu wydającego wyrok w dniu 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Po 860/23 uczestniczyła osoba nieuprawniona, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna, nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Stosownie do treści art. 280 p.p.s.a. wniesienie skargi o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu określonego w w/w przepisie powoduje niemożność merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a więc podlega ona odrzuceniu. A. M. w skardze o wznowienie postępowania sądowego powołała podstawę wznowieniową opartą na art. 271 pkt 1 p.p.s.a.. Stanowi on, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. W związku z powyższym należy podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnoszono, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi (vide wyrok NSA z 19.04.2005 r. GSK 1242/04 niepublikowany i powołane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego, postanowienie WSA z 26.04.2007 r. II SA/Wa 667/06 niepublikowane). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w sprawie, w zakresie odnoszącym się do podstawy wznowieniowej określonej w art. 271 pkt.1 p.p.s.a. W takich okolicznościach należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż w niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania sądowego wniesiona została z uchybieniem ustawowego terminu. Uszło uwadze skarżącej kasacyjnie, że Strona dowiedziała się o podstawie wznowienia w dniu 31 stycznia 2024 r., z dniem doręczenia jej ówczesnemu pełnomocnikowi r. pr. A. W. zawiadomienia z 26 stycznia 2024 r. o zmianie sędziego sprawozdawcy z sędzi WSA Małgorzaty Góreckiej na sędziego WSA Zbigniewa Kruszewskiego (zawiadomienie na k. 154, a dowód doręczenia zawiadomienia na k. 159 akt o sygn. III SA/Po 860/23). Co za tym idzie w dniu 31 stycznia 2024 r. radca prawny A. W. był pełnomocnikiem skarżącej. Nowa pełnomocnik zgłosiła swój udział do postępowania dopiero pismem z dnia 19 lutego 2024 r. (k. 167 akt sądowych). Co za tym idzie w dniu 31 stycznia 2024 r., strona dowiedziała się o podstawie wznowienia postępowania. Od ww. daty biegł trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zgodnie z art. 83 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 112 zdanie pierwsze ustawy z dnia ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 1061), który upłynął 30 kwietnia 2024 r. Skargę o wznowienie postępowania wniesiono 6 września 2024 r., czyli z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Termin ten nie może być – jak zdaje się sugerować autorka skargi kasacyjnej - od daty kwerendy akt sprawy przez nowego pełnomocnika w sprawie na skutek zaniechań poprzednika. Irrelewantne dla postępowania są twierdzenia skarżącej kasacyjnie o tym, że r.pr. A. W. nie poinformował skarżącej o tym, że w sprawie został wyznaczony termin posiedzenia na 24 kwietnia 2024 r., jak i o składzie Sądu wyznaczonym na ww. termin. Podobnie nie mają znaczenia twierdzenia o tym, że w dniu 24 lipca 2024 r., nowa pełnomocnik skarżącej wykonała fotokopie akt sprawy i od tej daty powziął wiedzę o wydaniu wyroku w sprawie. Z akt sprawy nie wynika by wniesiono wniosek o przywrócenie terminu a jedynie w dniu 6 września 2024 r. złożono skargę o wznowienie postępowania. Czynność ta została wywiedziona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest zgodne z prawem i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądził dochodzonego przez pełnomocnika wnoszącego skargę kasacyjną zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (zob. uchwała składu 7 Sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23).