VII U 1725/23

<p> Sygn. akt VII U 1725/23</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>11 czerwca 2024 r.</p> <p>Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w następującym składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSO Małgorzata Kosicka</p> <p>po rozpoznaniu 11 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Warszawie</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">D. K.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>z 24 października 2023 r., znak <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>o okresową emeryturę kapitałową</p> <p>zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje <span class="anon-block">D. K.</span> prawo do okresowej emerytury kapitałowej od 1 marca 2020 r.</p> <p>VII U 1725/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">D. K.</span> 23 listopada 2023 roku złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z 24 października 2023 r., znak <span class="anon-block"> (...)</span>, wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie jej prawa do wypłaty emerytury na podstawie złożonego 31 lipca 2023 r. oświadczenia ERO od 1 marca 2020 r.</p> <p>W uzasadnieniu odwołująca wskazała, że prawo do emerytury przysługiwało jej od 1 listopada 2017 r., a nie od 1 czerwca 2022 r., jak wskazał ZUS. W ocenie odwołującej oświadczenie ERO miało umożliwić „cofnięcie się w czasie”, czyli w związku z ograniczeniami spowodowanymi epidemią COVID pozwalało wnioskować o wyliczenie i wypłatę świadczenia wstecz, pod warunkiem, że miało się do niego prawo. Odwołująca wskazała, że prawa do emerytury nabyła już w listopadzie 2017 r., a zatem przysługiwało jej ono także w marcu 2020 r. Odwołująca podniosła, że decyzja ZUS narusza zasadę równego traktowania ubezpieczonych. Nadto ubezpieczona wskazała, że przed złożeniem wniosku konsultowała z pracownikami Biur Obsługi Klientów korzystniejsze rozwiązanie i w żadnym z trzech oddziałów ZUS nikt nie podważył jej prawa do wypłaty emerytury od marca 2020 r. (<em> <!-- --> odwołanie z 23.11.2023 r. – k. 3-5 a.s.</em>).</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o oddalenie odwołania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14}§1 k.p.c.</a> </p> <p>Organ rentowy wskazał w uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie, że w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę, tj. 31 lipca 2023 r. ubezpieczona <span class="anon-block">D. K.</span> nie spełniała warunków do przyznania okresowej emerytury kapitałowej, gdyż osiągnęła już wiek 65 lat (<em> <!-- -->odpowiedź na odwołanie – k. 8-9 a.s.</em>).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Odwołująca <span class="anon-block">D. K.</span> <span class="anon-block">urodziła się (...)</span> Od roku 1980 do 1984 <span class="anon-block">D. K.</span> studiowała w <span class="anon-block"> Wyższej Szkole (...)</span> na wydziale reżyserii filmowej i telewizyjnej. <span class="anon-block">D. K.</span> w okresie od 1 stycznia 1985 r. do 31 grudnia 1985 r. pracowała w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> na stanowisku reżysera. Następnie w okresie od 1 lutego 1988 r. do 31 października 1988 r. pracowała w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> jako reżyser. W okresie od 1 grudnia 1989 r. do 31 marca 2004 r. pracowała na stanowisku reżysera w <span class="anon-block"> (...)</span> (<em> <!-- -->zaświadczenie o stanie odbytych studiów wyższych – k. 8 a.e., świadectwo pracy z 31.03.2004 r. – k. 9 a.e., świadectwo pracy z 10.12.2003 r. – k. 10 a.e., zaświadczenie z 05.10.2023 r. – k. 56 a.e.</em>).</p> <p>31 lipca 2023 roku <span class="anon-block">D. K.</span> złożyła wniosek o emeryturę wraz z oświadczeniem na druku ERO z wnioskiem o przyznanie i podjęcie wypłaty świadczenia, od dnia spełnienia wymaganych warunków, nie wcześniej niż od 1 marca 2020 r. (<em> <!-- -->wniosek o emeryturę – k. 1-3v. a.e., ERO – k. 4 a.e.</em>).</p> <p>23 sierpnia 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wydał decyzję znak: <span class="anon-block">(...)</span>, w której przyznał <span class="anon-block">D. K.</span> emeryturę od 1 czerwca 2022 r., tj. od daty nabycia uprawnień do emerytury (<em> <!-- --> decyzja z 23.08.2023 r. – k. 61 a.e.</em>).</p> <p>13 września 2023 r. pełnomocnik odwołującej zgłosiła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zgłosiła, że na skutek błędnie wydanej decyzji <span class="anon-block">D. K.</span> ma przyznaną emeryturę od 1 czerwca 2022 r. zamiast od 1 marca 2020 r., na podstawie złożonego ERO (<em> <!-- -->protokół z 13.09.2023 r. – k. 53 a.e.</em>).</p> <p>24 października 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wydał decyzję znak: <span class="anon-block">(...)</span>, w której odmówił <span class="anon-block">D. K.</span> prawa do przyznania świadczenia od 1 marca 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że odwołująca złożyła wniosek o emeryturę 31 lipca 2023 r., czyli po ukończeniu 65 lat i w tym dniu spełniała jedynie warunki do emerytury docelowej, ponieważ okresowa emerytura kapitałowa przysługuje wraz z emeryturą powszechną tylko do dnia poprzedzającego wiek, o którym mowa w art. 7 ust. 2 ustawy kapitałowej, tj. do ukończenia 65 roku życia (<em> <!-- --> decyzja z 24.10.2023 r. – k. 65 a.e.</em>).</p> <p>Ubezpieczona zaskarżyła powyższa decyzje inicjując przedmiotowe postępowanie <em> <!-- -->(odwołanie z 23.11.2023 r. – k. 3-5 a.s.).</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie powołanych dokumentów, zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach emerytalnych ubezpieczonej.</p> <p>Sąd, wobec niekwestionowania przez strony postępowania wiarygodności zgromadzonych dokumentów, nie znalazł podstaw do uznania ich za niewiarygodne, szczególnie że dokumenty, w większym stopniu niż osobowe źródła dowodowe, są potwierdzeniem zdarzeń i faktów, często sprzed kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu lat.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie było uzasadnione.</p> <p>Na wstępie należy zważyć, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1);art. 148(1) § 1)">art. 148^{<!-- -->1} § 1 kodeksu postępowania cywilnego</a> (Dz.U. z 2021 r. poz. 11) Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, Sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Sąd biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1);art. 148(1) § 1)">art. 148^{<!-- -->1} § 1 k.p.c.</a> uznał, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, co w konsekwencji pozwoliło na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.</p> <p>W myśl art. 129 ust. 1 u.e.r. świadczenia przewidziane w ustawie wypłaca się, poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Z kolei art. 100 ust. 1 u.e.r. stanowi, że prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych przepisów, można sformułować wnioski, że uprawnienia do świadczeń długoterminowych powstają ex lege, a o terminie wypłaty świadczenia co do zasady decyduje data złożenia wniosku. Innymi słowy, określonej osobie przysługuje świadczenie z ubezpieczenia społecznego ustalone w decyzji mającej charakter deklaratoryjnej od dnia złożenia stosownego wniosku. Podobnie rzecz się ma w przypadku ponownego ustalenia wysokości lub podjęcia wypłaty emerytury, renty lub innego świadczenia o charakterze długoterminowym.</p> <p>W art. 31zy^{<!-- -->9} ust. 1 ustawy <span class="anon-block"> (...)</span>19 przewidziano wyjątek od zasady wyrażonej w art. 129 ust. 1 u.e.r. W myśl wskazanego przepisu w okolicznościach wskazanych w ustawie organ rentowy, ustalając prawo do określonego świadczenia, wyliczając nową kwotę świadczenia bądź podejmując wypłatę zawieszonego świadczenia, bierze pod uwagę datę spełnienia warunków określonych w przepisach ubezpieczeniowych. Czyni to w odniesieniu do osób, które w okresie 30 dni od ustania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, wprowadzonych w związku z <span class="anon-block"> (...)</span>19, wystąpią do ZUS ze stosownym wnioskiem. W ustawie zastrzega się, że przyznanie, ponowne ustalenie wysokości lub podjęcie wypłaty może nastąpić nie wcześniej niż od 1.03.2020 r. Termin określony w ustawie odnosi się do świadczeń, co do których przesłanki umożliwiające nabycie, ponowne ustalenie wysokości bądź podjęcie wypłaty zostały spełnione do tej daty. W przypadku świadczeń, w odniesieniu do których okoliczności warunkujące nabycie, ponowne ustalenie bądź podjęcie wypłaty zostaną spełnione po tej dacie, organ rentowy, podejmując określone działania, będzie brał pod uwagę termin ich ziszczenia się.</p> <p>Organ rentowy wprowadził w druku ZUS ERO rozwiązanie korzystne dla osób, które nie były w stanie złożyć wniosku o świadczenie pieniężne długoterminowe, bądź o jego przeliczenie lub wypłatę. Sąd nie podziela argumentacji przedstawionej przez organ rentowy w decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie oraz pismach procesowych, że odwołującej należy odmówić prawa do okresowej emerytury kapitałowej od 1 marca 2020 r., gdyż w momencie składania wniosku ukończyła już 65 lat i w tym wieku przysługuje jej już emerytura docelowa. Taki pogląd całkowicie eliminuje możliwość zastosowania przepisu dotyczącego ERO.</p> <p>Jak już wskazano, organ rentowy na wniosek świadczeniobiorcy może ustalić prawo do świadczenia, przeliczyć je lub podjąć wypłatę od dnia, w którym dana osoba spełniła warunki wymagane przy określonym świadczeniu, ale nie wcześniej niż od 1 marca 2020 r. Zatem ustawa umożliwia przesunięcie wstecz domagania się prawa, m.in. do przyznania prawa do określonych świadczeń od dnia spełnienia warunków do ich przyznania - w przypadku ubezpieczonej wszystkie przesłanki zostały spełnione i sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS przyznając jej prawo do okresowej emerytury kapitałowej od 1 marca 2020 r.</p> <p>Z opisanych przyczyn sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję, zgodnie z sentencją wyroku.</p> <p>Sędzia Małgorzata Kosicka</p> </div>